Will Smith i Pedro Almodóvar zasiedli w tym samym jury festiwalu w Cannes. Już pierwszego dnia pojawił się jednak temat, w którym wyraźnie się nie zgadzali. Chodziło o Netflix i pytanie, czy film dostępny przede wszystkim w internecie powinien walczyć o najważniejszą nagrodę festiwalu. Hiszpański reżyser bronił wielkiego ekranu, a gwiazdor „Facetów w czerni” stanął po stronie platform streamingowych. Wkrótce organizatorzy zmienili zasady konkursu.
Will Smith w jury Cannes 2017. Obok niego stanął słynny reżyser
17 maja 2017 roku we Francji rozpoczął się 70. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes. Przewodniczącym konkursowego jury był Pedro Almodóvar, twórca filmów „Wszystko o mojej matce”, „Porozmawiaj z nią” i „Volver”. Wśród jurorów znaleźli się także Will Smith, Jessica Chastain, Fan Bingbing, Park Chan-wook, Agnès Jaoui i Paolo Sorrentino.
Na otwierającej festiwal konferencji prasowej dziennikarze zaczęli zadawać pytania o dwie produkcje Netflixa: „Okja” Bonga Joon-ho oraz „Opowieści o rodzinie Meyerowitz (utwory wybrane)” Noaha Baumbacha. Oba tytuły znalazły się w konkursie głównym, choć nie miały zaplanowanej tradycyjnej dystrybucji we francuskich kinach.
Dla lokalnych właścicieli kin stanowiło to poważny problem. Ich zdaniem film rywalizujący o Złotą Palmę powinien dawać widzom szansę obejrzenia go na dużym ekranie. Tak rozpoczęła się jedna z najgłośniejszych debat tamtej edycji.
Almodóvar: Złota Palma nie powinna trafiać do filmu bez kin
Pedro Almodóvar bardzo wyraźnie opowiedział się za tradycyjnym seansem filmowym. Tłumaczył, że cyfrowe platformy mogą być wartościową formą pokazywania sztuki, ale nie powinny zastępować kin. W jego ocenie festiwal musi bronić możliwości oglądania filmów na dużym ekranie.
Reżyser mówił nawet, że trudno mu wyobrazić sobie nagrodzenie Złotą Palmą produkcji, której publiczność nie może zobaczyć w kinie. Jednocześnie zaznaczał, że nie odrzuca nowych technologii. Domagał się raczej, by platformy respektowały reguły obowiązujące uczestników rynku filmowego.
Na fotografii poniżej Pedro Almodóvar podczas tej właśnie edycji Cannes, 17 maja 2017 roku. Zdjęcie zostało wykonane przez Georges’a Biarda i udostępnione na licencji Creative Commons.
Will Smith zaprotestował. Miał zupełnie inne doświadczenie z Netfliksem
Will Smith patrzył na sprawę inaczej. Podczas konferencji zwrócił uwagę, że jego dzieci oglądają filmy zarówno w kinach, jak i na Netfliksie. Aktor nie widział powodu, aby jedno doświadczenie miało koniecznie wykluczać drugie.
Jego zdaniem serwisy streamingowe pozwalają młodym ludziom poznawać kino z krajów, których produkcje nie zawsze trafiają do pobliskich multipleksów. Zamiast odciągać widzów od filmu, mogą rozbudzać ich zainteresowanie różnymi kulturami i reżyserami.
To nie była awantura z krzykami ani osobistymi obelgami. Obaj artyści po prostu przedstawili przeciwne stanowiska w publicznej debacie, a media szybko opisały sytuację jako starcie gwiazd o przyszłość kina. Warto pamiętać, że Smith miał wtedy w dorobku również własny film przygotowywany dla Netflixa: „Bright”, który zadebiutował w grudniu 2017 roku.
O jakie filmy poszło? Jeden z nich nakręcił przyszły twórca „Parasite”
W centrum kontrowersji znalazła się „Okja”, fantastyczno-przygodowy film Bonga Joon-ho o dziewczynce próbującej uratować niezwykłe zwierzę przed wielką korporacją. Bong kilka lat później zdobył Oscary za „Parasite”, dlatego „Okja” do dziś należy do szeroko omawianych punktów jego kariery.
Druga produkcja, „Opowieści o rodzinie Meyerowitz (utwory wybrane)”, została wyreżyserowana przez Noaha Baumbacha. W filmie wystąpili między innymi Adam Sandler, Ben Stiller, Dustin Hoffman i Emma Thompson. Przedstawiał napięcia w rodzinie skupionej wokół artysty i jego dorosłych dzieci.
Obie produkcje pokazano na festiwalu w 2017 roku i pozostawiono w konkursie. Organizatorzy podjęli jednak decyzję, która miała wpłynąć na kolejne edycje Cannes.
Cannes zmieniło regulamin. Netflix znalazł się w trudnym położeniu
Jeszcze w maju 2017 roku festiwal ogłosił, że od 2018 roku filmy uczestniczące w konkursie głównym muszą zobowiązać się do dystrybucji kinowej we Francji. Chodziło o przecięcie sporu między serwisami streamingowymi a lokalnym rynkiem kinowym.
Nie oznaczało to, że filmy Netflixa automatycznie zostały zdyskwalifikowane w 2017 roku. Zarówno „Okja”, jak i „Opowieści o rodzinie Meyerowitz” mogły ubiegać się o nagrody podczas 70. edycji. Nowe wymagania miały obowiązywać dopiero w przyszłości.
Ostatecznie Złotą Palmę w 2017 roku zdobył szwedzki film „The Square” Rubena Östlunda. Decyzję podjęło jury, w którym zasiedli zarówno Almodóvar, jak i Smith.
Na koniec festiwalu wszyscy stanęli do wspólnego zdjęcia
Różnica zdań o Netflixie nie przeszkodziła członkom jury w dalszej pracy. Podczas zakończenia festiwalu 27 maja 2017 roku wspólnie pozowali do pamiątkowego zdjęcia. Na fotografii stoją między innymi Pedro Almodóvar, Fan Bingbing, Jessica Chastain, Will Smith, Agnès Jaoui, Paolo Sorrentino i Park Chan-wook.
Spór z Cannes okazał się zapowiedzią debaty, która miała rozgorzeć jeszcze mocniej w następnych latach. Coraz więcej znanych reżyserów podejmowało współpracę z platformami, a widzowie przyzwyczajali się do oglądania premier w domu. Jednocześnie festiwale i sieci kinowe starały się chronić znaczenie tradycyjnych pokazów.
Will Smith i największe kontrowersje festiwali filmowych
W 2017 roku Smith pojawił się w Cannes jako juror, a nie jako bohater filmowego skandalu. Dyskusja dotyczyła regulaminu, dystrybucji i tego, jak będą oglądane filmy w przyszłości. Więcej o aktorze można przeczytać w biografii Willa Smitha.
W archiwum Lansika przypominamy również protest 82 kobiet na festiwalu Cannes w 2018 roku oraz ostrą odpowiedź Quentina Tarantino na pytanie o Margot Robbie w 2019 roku. W obu przypadkach temat wykraczał daleko poza same filmy.
Źródła: oficjalna konferencja prasowa jury Cannes, 17 maja 2017 roku; CBS News, 17 maja 2017 roku; Vanity Fair, 17 maja 2017 roku; oficjalne wyniki 70. Festiwalu Filmowego w Cannes. Fotografie: Georges Biard / Wikimedia Commons, 17 i 27 maja 2017 roku, CC BY-SA 3.0. Licencja: creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/.
