Wim Wenders

Wykształcenie i początek twórczości

Ernst Wilhelm "Wim" Wenders urodził się 14 sierpnia 1945 roku w Düsseldorfie. Jest niemieckim reżyserem, scenarzystą, producentem i fotografem. Należy do pokolenia twórców określanych jako Nowe Kino Niemieckie, które od lat 60. i 70. rozwijało niezależną produkcję filmową w RFN.

W młodości interesował się malarstwem i kulturą francuską. Studiował w Monachijskiej Wyższej Szkole Telewizyjnej i Filmowej, a po realizacji kilku krótkich form rozpoczął pracę przy filmach pełnometrażowych.

Wczesne filmy drogi

W latach 70. Wenders zrealizował między innymi "Alicję w miastach" ("Alice in the Cities", 1974), "Fałszywy ruch" ("The Wrong Move", 1975) oraz "Z biegiem czasu" ("Kings of the Road", 1976). Filmy te często przedstawiają bohaterów przemieszczających się przez Niemcy lub inne kraje, ale nie zawsze mających jasno określony cel podróży.

W "Alicji w miastach" dziennikarz zajmuje się dziewczynką, której matka niespodziewanie znika. W "Z biegiem czasu" dwóch mężczyzn podróżuje po miejscowościach znajdujących się przy dawnej granicy Niemiec. Wenders wykorzystuje krajobraz, drogi i kina prowincjonalne do przedstawiania osobistych kryzysów.

"Amerykański przyjaciel" i pierwsze sukcesy

W thrillerze "Amerykański przyjaciel" ("The American Friend", 1977), opartym na powieści Patricii Highsmith, Wenders połączył kino kryminalne z historią mężczyzny uwikłanego w niebezpieczną intrygę. Główne role zagrali Bruno Ganz i Dennis Hopper.

W 1982 roku zdobył Złotego Lwa na festiwalu w Wenecji za film "Stan rzeczy" ("The State of Things"), dotyczący produkcji filmowej i związanych z nią problemów.

"Paryż, Teksas" - Złota Palma w Cannes

W Paryż, Teksas z 1984 roku Wenders przedstawił Travisa Hendersona, który po kilkuletnim zaginięciu próbuje odzyskać kontakt z synem i żoną. Główną rolę zagrał Harry Dean Stanton, a w obsadzie znaleźli się również Nastassja Kinski i Dean Stockwell.

Film zdobył Złotą Palmę w Cannes w 1984 roku. Jego scenariusz był oparty na pracy Sama Sheparda i L.M. Kita Carsona, zdjęcia wykonał Robby Müller, a muzykę skomponował Ry Cooder. Film stanowi jeden z najwyraźniejszych przykładów zainteresowania Wendersa amerykańskim krajobrazem i motywem podróży.

"Niebo nad Berlinem" i kino fantastyczne

W filmie "Niebo nad Berlinem" ("Wings of Desire", 1987) reżyser przedstawił historię aniołów obserwujących życie mieszkańców podzielonego Berlina. W głównych rolach wystąpili Bruno Ganz, Solveig Dommartin i Otto Sander.

Za reżyserię Wenders otrzymał nagrodę na festiwalu w Cannes w 1987 roku. W 1993 roku powstała kontynuacja "Tak daleko, tak blisko!" ("Faraway, So Close!"), również osadzona w Berlinie.

Filmy dokumentalne i muzyka

Wenders realizował także dokumenty o muzyce, tańcu i sztuce. "Buena Vista Social Club" (1999) przedstawia kubańskich muzyków uczestniczących w projekcie nagraniowym, a "Pina" (2011) poświęcona jest twórczości choreografki Piny Bausch. Oba filmy otrzymały nominacje do Oscara w kategorii dokumentalnej.

Współtworzył również "Sól ziemi" ("The Salt of the Earth", 2014), dokument o fotografie Sebastião Salgado, wyreżyserowany razem z Juliano Ribeiro Salgado. Projekt ten także był nominowany do Oscara.

"Perfect Days" - powrót do filmu fabularnego

W Perfect Days z 2023 roku reżyser opowiedział o Hirayamie, pracowniku porządkującym publiczne toalety w Tokio. Bohatera zagrał Kōji Yakusho, nagrodzony za rolę w Cannes.

Film zawiera wiele charakterystycznych dla Wendersa motywów: obserwację codziennych zachowań, muzykę wybieraną przez bohatera oraz uważne spojrzenie na architekturę i przestrzeń miasta. Produkcja otrzymała nominację do Oscara w kategorii najlepszego filmu międzynarodowego, reprezentując Japonię.

Wybrana filmografia reżyserska

• 1974 - "Alicja w miastach".
• 1976 - "Z biegiem czasu".
• 1977 - "Amerykański przyjaciel".
• 1982 - "Stan rzeczy".
• 1984 - Paryż, Teksas.
• 1987 - "Niebo nad Berlinem".
• 1993 - "Tak daleko, tak blisko!".
• 1999 - "Buena Vista Social Club".
• 2011 - "Pina".
• 2014 - "Sól ziemi".
• 2023 - Perfect Days.
• 2023 - "Anselm".