Blue Valentine (2010)

Dwie odsłony tej samej miłości

Dean i Cindy są małżeństwem wychowującym małą córkę Frankie. Na co dzień coraz trudniej im znaleźć wspólny język. Dean pracuje przy malowaniu budynków i wydaje się zadowolony z nieskomplikowanego życia rodzinnego. Cindy pracuje w szpitalu i ma poczucie, że jej zawodowe oraz osobiste ambicje zostały zepchnięte na dalszy plan. Nie chodzi o jeden dramatyczny spór. Ich relację osłabiają narastające pretensje i różnice w wyobrażeniach o przyszłości.

Film przenosi widza również do okresu, gdy bohaterowie dopiero się poznawali. Dean, pracujący wtedy przy przeprowadzkach, przypadkowo spotyka Cindy podczas wizyty w domu opieki. Ich rozmowy mają lekkość i spontaniczność, których próżno szukać w późniejszych scenach małżeńskich. Cianfrance nie układa jednak opowieści w proste kalendarium. Zestawia wspomnienia zakochania z codziennością związku w kryzysie, dzięki czemu te same gesty i słowa nabierają odmiennego znaczenia.

Jedną z prób odbudowania bliskości jest wyjazd do hotelu. Małżonkowie liczą, że chociaż na krótko odsuną od siebie napięcia. To, co dzieje się między nimi, pokazuje jednak, jak trudno odtworzyć uczucie wyłącznie przez powtórzenie okoliczności, które kiedyś sprzyjały zbliżeniu.

Obsada "Blue Valentine"

• Ryan Gosling - Dean Pereira, mąż Cindy i ojciec wychowujący Frankie.
• Michelle Williams - Cindy Heller Pereira, pracowniczka szpitala i żona Deana.
• Faith Wladyka - Frankie, córka wychowywana przez Cindy i Deana.
• Mike Vogel - Bobby Ontario, były chłopak Cindy.
• John Doman - Jerry, ojciec Cindy.
• Maryann Plunkett - Glenda, matka Cindy.

Największy ciężar filmu spoczywa na dwojgu odtwórców głównych ról. Gosling przechodzi od niezręcznej pewności siebie zakochanego chłopaka do postaci mężczyzny, który nie potrafi pojąć, dlaczego jego sposób okazywania uczuć przestał wystarczać. Williams pokazuje Cindy jako osobę, która nie straciła całkowicie przywiązania do męża, ale coraz wyraźniej odczuwa niespełnienie. Żadne z nich nie zostaje przedstawione wyłącznie jako winne rozpadowi relacji.

Zdjęcia, improwizacja i praca z aktorami

Reżyser Derek Cianfrance, współautor scenariusza razem z Joeyem Curtisem i Cami Delavigne, budował film wokół szczegółów codziennego życia. Dialogi nie zawsze prowadzą do wyraźnej puenty. Rozmowy urywają się, bohaterowie wracają do tych samych tematów, a emocje pojawiają się także w chwilach milczenia. Taki rytm zbliża "Blue Valentine" do kina obserwacyjnego, choć opowieść pozostaje precyzyjnie skonstruowanym dramatem.

Autorem zdjęć jest Andrij Parekh. Fragmenty z przeszłości i teraźniejszości różnią się charakterem obrazu, co pomaga odróżnić okres zakochania od późniejszego kryzysu. Kamera często pozostaje blisko twarzy aktorów, nie dając widzowi wygodnego dystansu do tego, co dzieje się między małżonkami. Muzyka grupy Grizzly Bear wzmacnia melancholijny ton opowieści, ale nie zastępuje gry aktorskiej.

Cianfrance rozwijał projekt przez wiele lat, zanim udało się go zrealizować. W efekcie ekranowe wydarzenia nie są podporządkowane spektakularnym zwrotom akcji. Znaczenie zyskują na pozór zwyczajne sytuacje: posiłek, wspólny wieczór, przypadkowe spotkanie i rozmowa, której oboje woleliby uniknąć.

Premiera w Cannes i nominacja Michelle Williams

"Blue Valentine" pokazano w 2010 roku podczas festiwalu Sundance oraz w sekcji Un Certain Regard festiwalu w Cannes. Film trafił również do programu festiwalu w Toronto. Dystrybutor Palace Films podaje czas trwania 112 minut; w części katalogów festiwalowych występuje długość 114 minut.

Michelle Williams otrzymała za rolę Cindy nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej podczas ceremonii w 2011 roku. Statuetkę zdobyła wówczas Natalie Portman za "Czarnego łabędzia". "Blue Valentine" nie był nominowany do Oscara za najlepszy film, a Ryan Gosling nie otrzymał nominacji aktorskiej za ten konkretny występ.

Co zostaje po pierwszym zakochaniu?

Siłą filmu jest unikanie łatwego rozstrzygnięcia, kto zawiódł bardziej. Dean i Cindy inaczej rozumieją troskę, stabilność i prawo do własnych aspiracji. Ich wspólna historia zawiera momenty rzeczywistej bliskości, lecz wspomnienie szczęścia nie rozwiązuje konfliktów, które pojawiły się później.

Cianfrance wrócił do tematu konsekwencji osobistych decyzji w Drugim obliczu, choć tam rozszerzył perspektywę na kilka pokoleń i rozbudował wątek kryminalny. W "Blue Valentine" pozostaje przy dwojgu ludzi. Dzięki temu rozpad relacji jest pokazany bez wielkich deklaracji i filmowych uproszczeń.