Czerwony dywan w Cannes zwykle należy do gwiazd prezentujących najdroższe suknie i najnowsze filmy. 12 maja 2018 roku wydarzyło się jednak coś zupełnie innego. Cate Blanchett, Kristen Stewart, Jane Fonda i dziesiątki innych kobiet stanęły na schodach Pałacu Festiwalowego, przerywając tradycyjny pokaz kreacji. W ciszy zaprotestowały przeciw nierównościom w branży filmowej. Dlaczego na czerwonym dywanie pojawiły się dokładnie 82 kobiety?
82 gwiazdy na schodach w Cannes. Publiczność nie zobaczyła zwykłej premiery
71. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes trwał od 8 do 19 maja 2018 roku. Przewodniczącą jury konkursu głównego była australijska aktorka Cate Blanchett. Festiwal odbywał się w atmosferze nasilającej się dyskusji o nadużyciach i nierównym traktowaniu kobiet w filmowym biznesie, zapoczątkowanej m.in. przez ruch #MeToo.
12 maja, przed pokazem filmu „Girls of the Sun” w reżyserii Evy Husson, na słynnych schodach Palais des Festivals zebrały się 82 kobiety związane z kinem. Nie były jedynie uczestniczkami premiery: zorganizowały wspólny protest, mający zwrócić uwagę na to, jak rzadko filmy reżyserowane przez kobiety otrzymują szansę walki o najważniejsze nagrody.
Liczba 82 nie była przypadkowa. Symbolizowała liczbę reżyserek, których dzieła zakwalifikowano do konkursu głównego Cannes w dotychczasowej historii imprezy. Dla porównania, filmów autorstwa mężczyzn w tym samym czasie było ponad półtora tysiąca.
Cate Blanchett i Agnès Varda odczytały mocny apel
Wśród uczestniczek znalazły się aktorki, producentki, reżyserki i przedstawicielki innych zawodów filmowych. Cate Blanchett i francuska reżyserka Agnès Varda odczytały przygotowany wspólnie apel. Mówiły o różnicach w możliwościach rozwoju kariery, wynagrodzeniach i dostępie do najważniejszych stanowisk.
Przekaz był konkretny: kobiety nie chciały być jedynie twarzami filmów na czerwonym dywanie, ale współdecydować o ich tworzeniu i ocenianiu. Uczestniczki podkreślały, że wiele zawodów branży filmowej wciąż jest silnie zdominowanych przez mężczyzn.
Na zdjęciu wyróżniającym widać prawdziwy moment protestu z 12 maja 2018 roku. Wśród tłumu stoją Blanchett, Varda i pozostałe uczestniczki, a sama liczba kobiet na stopniach budynku robi ogromne wrażenie.
Kristen Stewart też była w grupie. To nie był jej ostatni gest w Cannes
Do protestu dołączyła również Kristen Stewart, która w 2018 roku zasiadała w jury konkursu. Wspierały go także m.in. Ava DuVernay, Salma Hayek, Jane Fonda, Léa Seydoux oraz reżyserka Patty Jenkins.
Stewart nie kryła, że ma dość przestarzałych wymagań dotyczących kobiecego wyglądu na czerwonych dywanach. Dwa dni później, 14 maja, podczas premiery filmu Spike’a Lee „BlacKkKlansman” zdjęła szpilki i weszła po czerwonych schodach boso. Ten moment sfotografowali reporterzy i szeroko opisały go media modowe, w tym „Vogue”.
Nie był to formalny punkt protestu 82 kobiet z 12 maja, ale szybko został z nim powiązany w szerszej dyskusji o zasadach obowiązujących aktorki podczas festiwalu. Kilka lat wcześniej Cannes znalazło się pod ostrzałem krytyki po doniesieniach, że niektórych kobiet w płaskich butach nie wpuszczano na pokazy.
Więcej o rolach i karierze amerykańskiej aktorki przeczytasz w biografii Kristen Stewart w katalogu gwiazd Lansika.
Zatrzymały się na czerwonych schodach i patrzyły w obiektywy
Organizatorzy protestu nie zamierzali zakłócać premiery filmu ani przerywać projekcji. Kobiety wspólnie weszły na schody, zatrzymały się i pozowały do zdjęć. Przez kilka minut uwagę fotografów całkowicie pochłonęła grupa, która przybyła tam z wyraźnym przekazem.
Akcja była związana z ruchem Time’s Up oraz francuską inicjatywą 5050×2020. Ich przedstawicielki domagały się większej przejrzystości w doborze twórców i równego traktowania w branży. Jak relacjonowała Associated Press, był to bezprecedensowy moment w historii festiwalowego czerwonego dywanu.
Na festiwalu pojawiły się też konkretne zobowiązania
Protest nie zakończył się na fotografiach. Podczas Cannes 2018 organizatorzy podjęli zobowiązania dotyczące przejrzystości statystyk związanych z płcią osób zgłaszających filmy i osób pracujących przy selekcji. Dyskusja nie dotyczyła przyznawania nagród według płci, lecz tego, czy twórczynie mają taką samą możliwość zaistnienia w najważniejszych konkursach.
Akcja przypomniała również, że w momencie jej przeprowadzenia tylko Jane Campion zdobyła Złotą Palmę jako samodzielna reżyserka za „Fortepian” w 1993 roku. Przełom dla kolejnych twórczyń miał nadejść w następnych latach. W 2021 roku statuetkę otrzymała Julia Ducournau za film „Titane”, a w 2023 roku Justine Triet za „Anatomię upadku”.
Co zostało z najgłośniejszego zdjęcia Cannes 2018?
Widok 82 kobiet na czerwonych schodach szybko stał się jednym z symboli 71. edycji festiwalu. W pamięci fanów kina zapisał się obok premier filmów, wywiadów i zwycięstw. Wydarzenie połączyło gwiazdy rozpoznawalne na całym świecie z reżyserkami i innymi pracownicami branży, które na co dzień rzadko trafiały na pierwsze strony gazet.
W naszym archiwum znajdziesz także historię słów Jennifer Lawrence o Meryl Streep na Złotych Globach i słynną pomyłkę z nagrodą dla filmu „La La Land” na Oscarach 2017. To wydarzenia innego rodzaju, ale równie dobrze pokazują, że gale i festiwale potrafią żyć własnym życiem poza ekranem.
Źródła: Associated Press, 12 maja 2018; „The Guardian”, 12 maja 2018; „Vogue”, 14 maja 2018; oficjalne materiały Festiwalu w Cannes dotyczące inicjatyw równościowych. Fotografie: Georges Biard / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 (protest na schodach i portret Kristen Stewart z Cannes 2018).
