Kiss Kiss Bang Bang (2005)

Od nieudanego napadu do Hollywood

Harry Lockhart nie planował kariery aktorskiej. Jest drobnym przestępcą, który podczas ucieczki przed policją trafia przypadkowo na przesłuchanie do filmu kryminalnego. Jego zdenerwowanie zostaje odebrane jako autentyczny talent, dzięki czemu nieoczekiwanie otrzymuje propozycję wyjazdu do Los Angeles. Tam ma przygotować się do roli i nauczyć się zachowania zawodowego detektywa.

Producent kieruje go do Perry'ego van Shrike'a, prywatnego detektywa o ostrym języku i praktycznym podejściu do pracy. Ich współpraca od początku przebiega źle: Harry nie zna zasad, zadaje niewłaściwe pytania i wyciąga pochopne wnioski. Gdy spotyka Harmony Faith Lane, znajomą z dzieciństwa, jego nowa rzeczywistość zaczyna łączyć się z osobistą przeszłością.

Zamiast bezpiecznej lekcji aktorstwa bohaterowie trafiają na trop śmierci i zaginięć, które nie mają nic wspólnego z fikcyjnym scenariuszem. Harry próbuje prowadzić śledztwo, choć jego niewiedza powoduje kolejne kłopoty. Film korzysta z klasycznej konwencji kryminału, lecz nie pozwala ani bohaterom, ani widzom zbyt długo czuć się pewnie.

Obsada i postacie

• Robert Downey Jr. - Harry Lockhart, złodziej przypadkiem uznany za utalentowanego aktora.
• Val Kilmer - Perry van Shrike, znany jako Gay Perry, profesjonalny prywatny detektyw.
• Michelle Monaghan - Harmony Faith Lane, aspirująca aktorka i dawna znajoma Harry'ego.
• Corbin Bernsen - Harlan Dexter, jedna z postaci związanych z kryminalną zagadką.
• Larry Miller - Dabney Shaw, pracownik przemysłu filmowego.
• Dash Mihok - Mr. Frying Pan.
• Rockmond Dunbar - Mr. Fire.
• Shannyn Sossamon - dziewczyna z różowymi włosami.

Najważniejsza jest relacja Harry'ego z Perrym. Downey gra człowieka, który nieustannie komentuje własne potknięcia, zaś Kilmer odpowiada mu suchym, często bezlitosnym humorem. Michelle Monaghan nadaje Harmony własną motywację: kobieta nie chce pozostać jedynie wspomnieniem z młodości głównego bohatera i podejmuje decyzje niezależnie od jego zamiarów.

Kryminał, który opowiada sam o sobie

Harry jest również narratorem filmu. Próbuje porządkować wydarzenia dla widza, ale robi to z licznymi dygresjami, poprawkami i uwagami na temat samej sztuki opowiadania. Czasem przypomina o szczególe, który przeoczył wcześniej, innym razem przyznaje, że nie potrafi właściwie przedstawić danej sceny. Narracja staje się częścią komedii, a nie neutralnym komentarzem z offu.

Shane Black miesza elementy klasycznej opowieści detektywistycznej, farsy i brutalnego thrillera. Hollywood jest miejscem, gdzie ludzie grają role także poza planem filmowym. Harry udaje aktora, ale sam uważa się za nieudacznika; Perry jest doświadczonym zawodowcem, który musi zajmować się amatorem; Harmony pragnie występować na ekranie, lecz jej życie szybko wypełnia prawdziwe niebezpieczeństwo.

Ta konstrukcja wyraźnie zapowiada późniejsze Nice Guys. Równi goście Blacka. Oba filmy wykorzystują duet niedopasowanych mężczyzn, kryminalną intrygę w Los Angeles i humor wynikający z ich błędów.

Reżyserski debiut Shane'a Blacka

Przed "Kiss Kiss Bang Bang" Black był znany przede wszystkim jako scenarzysta "Zabójczej broni". Tutaj po raz pierwszy samodzielnie wyreżyserował pełnometrażowy film fabularny według własnego scenariusza. Inspiracją dla części intrygi była powieść kryminalna "Bodies Are Where You Find Them" Bretta Hallidaya.

Zdjęcia wykonał Michael Barrett, za montaż odpowiada Jim Page, a muzykę skomponował John Ottman. Kontrast między eleganckimi wnętrzami Hollywood a miejscami przestępstw podkreśla dwuznaczność świata, który Harry odkrywa. Szybkie wymiany zdań bywają równie intensywne jak sceny akcji.

Warto odróżnić film od typowej parodii. Black wykorzystuje absurdalne sytuacje i błyskotliwe dialogi, ale kryminalna zagadka ma konsekwencje dla bohaterów. Humor nie unieważnia zagrożenia, tylko sprawia, że pojawia się ono w najbardziej nieoczekiwanych momentach.

Cannes, premiera i wersje filmu

Film pokazano w 2005 roku w programie Midnight Screenings festiwalu w Cannes, poza konkursem głównym. Organizatorzy festiwalu podają czas trwania 102 minut, a brytyjska klasyfikacja BBFC rejestruje wersję kinową trwającą 102 minuty i 35 sekund. W późniejszym wydaniu domowym występowała krótsza, około 98-minutowa wersja, stąd różnice między katalogami.

"Kiss Kiss Bang Bang" to komedia kryminalna z 2005 roku, w której debiut Blacka jako reżysera jest ważniejszy od klasycznego zestawienia nagród. Film nie zdobył Złotej Palmy ani Oscara. Dla widza najbardziej charakterystyczny pozostaje duet Downeya i Kilmera, łączący energię komedii dialogowej z nieprzewidywalnością kryminału.