Kłamstewko (The Farewell, 2019)

"Kłamstewko" - czy można okłamać kogoś z miłości?

"Kłamstewko" ("The Farewell") to amerykański komediodramat z 2019 roku, napisany i wyreżyserowany przez Lulu Wang. Film opowiada o Billi, młodej kobiecie mieszkającej w Nowym Jorku. Billi urodziła się w Chinach, lecz dorastała przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. Z tego powodu często postrzega rodzinne obowiązki i sposób okazywania uczuć inaczej niż część krewnych mieszkających w Azji.

Kiedy dowiaduje się, że jej ukochana babcia Nai Nai ma poważną chorobę nowotworową, chce natychmiast wrócić do Chin. Odkrywa jednak, że rodzina postanowiła ukryć przed seniorką prawdziwą diagnozę. Bliscy są przekonani, że wiedza o chorobie mogłaby odebrać babci nadzieję i utrudnić przeżywanie ostatnich miesięcy.

Fabuła bez zdradzania zakończenia

Billi nie potrafi pogodzić się z rodziną, która oczekuje od niej zachowania tajemnicy. Uważa, że człowiek powinien wiedzieć o własnym zdrowiu i mieć prawo decydować, co zrobi z pozostałym czasem. Jej rodzice patrzą na sytuację inaczej. Wskazują, że odpowiedzialność za trudną prawdę może spoczywać na rodzinie.

Krewni organizują więc w Chinach huczne wesele kuzyna Hao Hao, który ma poślubić Japonkę Aiko. Uroczystość staje się pretekstem do spotkania rozsianej po świecie rodziny. Jedynie Nai Nai nie wie, dlaczego wszyscy nagle znaleźli czas na przyjazd.

Po przylocie Billi obserwuje przygotowania do ślubu, rodzinne posiłki i rozmowy, podczas których każdy stara się zachowywać normalnie. Babcia cieszy się obecnością wnuczki i próbuje pomagać jej w codziennych sprawach. Dla Billi każda taka scena nabiera dodatkowego znaczenia, ponieważ chciałaby spędzić z babcią czas bez udawania.

Obsada "Kłamstewka"

• Awkwafina - Billi Wang, młoda kobieta mieszkająca w Nowym Jorku.
• Zhao Shuzhen - Nai Nai, ukochana babcia Billi.
• Tzi Ma - Haiyan Wang, ojciec Billi.
• Diana Lin - Lu Jian, matka Billi.
• Lu Hong - Little Nai Nai, siostra babci.
• Jiang Yongbo - Haibin, krewny Billi uczestniczący w przygotowaniach do rodzinnego spotkania.
• Chen Han - Hao Hao, kuzyn, którego wesele staje się pretekstem do zjazdu.
• Aoi Mizuhara - Aiko, narzeczona Hao Hao.
• X Mayo - Suze, znajoma Billi z Nowego Jorku.

Awkwafina pokazuje Billi znacznie spokojniej niż w wielu swoich wcześniejszych rolach komediowych. Bohaterka potrafi żartować, ale przede wszystkim zmaga się z poczuciem bezradności. Zhao Shuzhen nadaje Nai Nai energię i naturalne ciepło, dzięki czemu postać nie zostaje sprowadzona do roli biernej chorej seniorki.

Rodzinna tajemnica i konflikt dwóch spojrzeń na prawdę

Najważniejszym pytaniem filmu jest to, kto ma prawo decydować o ujawnieniu diagnozy. Billi uważa, że ukrywanie informacji jest nieuczciwe. Rodzice i inni krewni twierdzą, że wspólnota rodzinna może wziąć na siebie cierpienie związane z wiedzą o zbliżającym się końcu życia.

Lulu Wang nie przedstawia jednego rozwiązania jako bezdyskusyjnie właściwego. Pokazuje emocje obu stron: potrzeby samodzielności i odpowiedzialności za bliskich. W filmie pojawiają się różne sposoby myślenia o chorobie i śmierci, ale nie należy traktować ich jako uniwersalnych zasad obowiązujących wszystkich Chińczyków czy wszystkich Amerykanów.

Dlaczego w filmie tak ważne są wspólne posiłki?

Rodzinne spotkania przy stole odgrywają dużą rolę. Jedzenie pomaga bohaterom okazywać troskę w sytuacjach, gdy nie potrafią rozmawiać o trudnych emocjach. Babcia pyta Billi, czy jest głodna, pilnuje przygotowań i organizuje codzienność tak, jak robiła to od lat.

Wesele staje się paradoksalnym wydarzeniem: bliscy mają świętować początek nowego związku, lecz każdy z nich myśli także o możliwym pożegnaniu. Humor wynika z prób zachowania pozorów, nie z wyśmiewania choroby seniorki.

Billi pomiędzy Nowym Jorkiem a Changchun

Billi zna język i część rodzinnych zwyczajów, ale jej dorosłe życie zostało ukształtowane w Stanach Zjednoczonych. Po powrocie do Changchun nie jest już zupełnie tą samą osobą, która wyjechała z Chin jako dziecko.

Odwiedziny przywołują wspomnienia, które trudno odtworzyć. Film pokazuje doświadczenie ludzi żyjących pomiędzy kulturami: mogą być emocjonalnie związani z rodzinnym krajem, a jednocześnie nie rozumieć wszystkich zachowań bliskich.

Lulu Wang i prawdziwe doświadczenie rodzinne

Scenariusz ma źródło w doświadczeniach Lulu Wang. Reżyserka opowiadała podobną historię w audycji "This American Life", zanim przeniosła ją na ekran. Film jest inspirowany rzeczywistymi wydarzeniami, lecz pozostaje fabularną interpretacją, a nie zapisem każdej autentycznej rozmowy.

Wang wykorzystuje osobisty temat bez nadmiernego sentymentalizmu. Część scen jest bardzo zabawna, inne przypominają, jak trudno zachować spokój podczas spotkania, które może być jednym z ostatnich.

Nagrody i polski tytuł filmu

Za rolę Billi Awkwafina otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu podczas ceremonii w 2020 roku. Produkcja była również nominowana do Złotego Globu w kategorii filmu nieanglojęzycznego. Nie otrzymała nominacji do Oscara.

Film funkcjonował na części polskich wydarzeń festiwalowych pod tytułem "Pożegnanie". Do polskich kin trafił jednak pod tytułem "Kłamstewko" 7 lutego 2020 roku.

Najważniejsze informacje

• Polski tytuł kinowy: "Kłamstewko".
• Oryginalny tytuł: "The Farewell".
• Alternatywny tytuł używany festiwalowo: "Pożegnanie".
• Rok premiery światowej: 2019.
• Reżyseria i scenariusz: Lulu Wang.
• Główna obsada: Awkwafina, Zhao Shuzhen, Tzi Ma i Diana Lin.
• Czas trwania: około 100 minut.
• Kraje produkcji: Stany Zjednoczone i Chiny.
• Języki oryginalne: mandaryński i angielski.
• Gatunek: komediodramat rodzinny.

Czy warto obejrzeć "Kłamstewko"?

To film dla widzów ceniących historie rodzinne oparte na autentycznie brzmiących rozmowach. Nie przedstawia łatwych odpowiedzi na trudne pytania. Zamiast tego pozwala zobaczyć, jak miłość, poczucie obowiązku i strach przed stratą mogą prowadzić do sprzecznych decyzji.