Służąca (2016)

"Służąca" - opowieść o podstępie, władzy i bliskości

"Służąca" ("The Handmaiden", 2016) to południowokoreański thriller w reżyserii Parka Chan-wooka. Film rozgrywa się w latach 30. XX wieku, kiedy Korea znajdowała się pod japońską okupacją. Główną bohaterką jest Sook-hee, młoda złodziejka, która przyjmuje posadę pokojówki w odosobnionej rezydencji bogatej dziedziczki Hideko.

Dziewczyna nie przyjeżdża do domu przypadkiem. Została zaangażowana w plan oszusta udającego japońskiego arystokratę. Mężczyzna zamierza uwieść Hideko, poślubić ją, przejąć jej fortunę i pozbyć się żony. Sook-hee ma zdobyć zaufanie dziedziczki i skłonić ją do przyjęcia oświadczyn.

Fabuła bez zdradzania głównych zwrotów akcji

Hideko mieszka z wujem Kouzukim w okazałej rezydencji, w której obowiązują surowe zasady. Kobieta rzadko opuszcza posiadłość, a jej codzienność podlega kontroli krewnego. Sook-hee zaczyna pomagać jej przy ubieraniu, kąpielach i innych czynnościach, poznając przy tym obyczaje panujące w domu.

Oszust występujący jako hrabia Fujiwara regularnie odwiedza posiadłość. Chce przekonać Hideko do małżeństwa, a Sook-hee powinna wspierać go w realizacji planu. Z czasem jednak relacja między obiema kobietami staje się coraz bardziej osobista.

Film wielokrotnie zmienia perspektywę narracji. Widz może być przekonany, że rozumie motywacje bohaterów, lecz późniejsze wydarzenia każą spojrzeć inaczej na wcześniejsze sceny. Nie warto poznawać tych zmian przed seansem, ponieważ stanowią część przyjemności z oglądania.

Obsada filmu "Służąca"

• Kim Tae-ri - Nam Sook-hee, złodziejka zatrudniona jako pokojówka.
• Kim Min-hee - Lady Hideko, japońska dziedziczka.
• Ha Jung-woo - hrabia Fujiwara, oszust planujący przejęcie majątku.
• Cho Jin-woong - wuj Kouzuki, opiekun i kontrolujący krewny Hideko.
• Kim Hae-sook - pani Sasaki, starsza służąca.
• Moon So-ri - ciotka Hideko.
• Lee Yong-nyeo - Bok-soon.

Dla Kim Tae-ri rola Sook-hee stała się ważnym debiutem pełnometrażowym. Aktorka gra dziewczynę, która początkowo uważa się za sprytniejszą od swojej pracodawczyni. Kim Min-hee tworzy bardziej powściągliwą postać Hideko. Jej gesty i sposób prowadzenia rozmów nie zawsze pozwalają rozpoznać prawdziwe intencje bohaterki.

Dlaczego akcja rozgrywa się w okupowanej Korei?

Park Chan-wook przeniósł historię z wiktoriańskiej Anglii do Korei lat 30. Nie jest to wyłącznie zmiana dekoracji. Japońska okupacja wpływa na język, status społeczny oraz relacje w rezydencji. Bohaterowie mówią po koreańsku i japońsku, a wybór języka staje się sposobem podkreślania pozycji oraz zależności.

Wuj Kouzuki fascynuje się japońską kulturą i próbuje narzucać własną wizję świata mieszkańcom domu. Przestrzeń rezydencji ma charakter zarówno koreański, jak i japoński, co odpowiada skomplikowanym relacjom władzy obecnym w opowieści.

"Złodziejka" Sarah Waters i filmowa adaptacja

Scenariusz oparto na motywach powieści "Złodziejka" ("Fingersmith") brytyjskiej pisarki Sarah Waters. Oryginalna książka rozgrywa się w XIX-wiecznej Anglii i także opowiada o oszustwie, dziedziczce oraz młodej kobiecie wprowadzonej do jej otoczenia.

Park i współscenarzystka Jeong Seo-kyeong zmienili realia historyczne, ale zachowali najważniejszy mechanizm fabularny: widz stopniowo odkrywa, że pozornie jasny układ między bohaterami wygląda inaczej z perspektywy kolejnych osób.

Erotyka jako część historii o autonomii

"Służąca" zawiera wyraźne sceny erotyczne i przemoc psychiczną, dlatego jest filmem przeznaczonym dla dorosłych. Intymność nie pełni tu wyłącznie funkcji widowiskowej. Relacja Sook-hee i Hideko prowadzi do pytania, kto ma prawo decydować o ich ciałach, uczuciach i przyszłości.

Film pokazuje również osoby próbujące traktować drugiego człowieka jak przedmiot transakcji. Właśnie dlatego sceny bliskości i sytuacje związane z kontrolą mają odmienny sens, mimo że rozgrywają się w tej samej przestrzeni.

Rezydencja, scenografia i precyzja montażu

Dom Kouzukiego jest pełen korytarzy, zamkniętych pokoi i przedmiotów o symbolicznym znaczeniu. Reżyser wykorzystuje architekturę do kierowania uwagą widza, a powracające sceny pokazuje z różnych perspektyw. Scenografia Ryu Seong-hee i zdjęcia Chung Chung-hoona pomagają utrzymać napięcie bez konieczności częstych scen akcji.

Film jest wizualnie wystawny, ale każdy z elementów przestrzeni ma znaczenie dla opowieści o tajemnicach, władzy i ograniczonej swobodzie bohaterek.

Festiwal Cannes i nagroda BAFTA

"Służąca" była pokazywana w konkursie głównym festiwalu w Cannes w 2016 roku. Otrzymała tam nagrodę Vulcain przyznawaną za osiągnięcia techniczne i artystyczne, a nie Złotą Palmę.

Podczas ceremonii BAFTA w 2018 roku zwyciężyła w kategorii najlepszego filmu nieanglojęzycznego. Produkcja zdobywała również wyróżnienia za zdjęcia, kostiumy i pracę aktorską.

Najważniejsze informacje

• Polski tytuł: "Służąca".
• Tytuł międzynarodowy: "The Handmaiden".
• Tytuł oryginalny: "Ah-ga-ssi".
• Rok premiery: 2016.
• Reżyseria: Park Chan-wook.
• Scenariusz: Park Chan-wook i Jeong Seo-kyeong.
• Na podstawie powieści: "Złodziejka" Sarah Waters.
• Czas trwania: około 144-145 minut w wersji kinowej.
• Kraj produkcji: Korea Południowa.
• Języki: koreański i japoński.
• Nagroda: BAFTA za najlepszy film nieanglojęzyczny w 2018 roku.

Dla kogo jest "Służąca"?

To wymagający thriller dla dorosłych widzów, którzy cenią nieoczywistą narrację i filmy zmieniające punkt widzenia. Warto oglądać go bez znajomości fabularnych niespodzianek. Znacznie ważniejsze od samego oszustwa pozostaje pytanie, które postacie naprawdę mogą decydować o sobie.