To my (2019)

"To my" - drugi horror Jordana Peele'a

"To my" ("Us") to amerykański horror z 2019 roku, napisany i wyreżyserowany przez Jordana Peele'a. Po sukcesie Uciekaj! reżyser ponownie zrealizował thriller o współczesnym społeczeństwie amerykańskim. Tym razem punktem wyjścia jest motyw ludzi posiadających identycznie wyglądających sobowtórów.

Główną bohaterką jest Adelaide Wilson, która wraz z rodziną wybiera się na wakacje do Kalifornii. Jako dziecko przeżyła niepokojące spotkanie w nadmorskim parku rozrywki. Po latach wraca w okolice Santa Cruz i obawia się, że dawne wydarzenia mogą się powtórzyć.

Fabuła bez zdradzania tajemnicy

Adelaide przyjeżdża do domu wypoczynkowego z mężem Gabe'em i dziećmi Zorą oraz Jasonem. Gabe podchodzi do urlopu z entuzjazmem, a dzieci zajmują się wakacyjnymi zabawami. Adelaide nie może jednak pozbyć się wspomnień z przeszłości.

Rodzina spotyka znajomych Tylerów i spędza dzień w pobliżu plaży. Wieczorem przed domem Wilsonów stają cztery nieznane osoby. Kiedy podchodzą bliżej, okazuje się, że wyglądają dokładnie jak członkowie rodziny. Niezapowiedziani goście noszą czerwone stroje, nie odpowiadają zwyczajnym zachowaniem na pytania i stanowią bezpośrednie zagrożenie.

Wilsonowie próbują ochronić siebie i dzieci. Dalsze wydarzenia wskazują, że nie jest to odosobniona sytuacja. Film rozwija temat tożsamości i różnic między ludźmi, którzy pozornie wyglądają tak samo.

Obsada i role podwójne

• Lupita Nyong'o - Adelaide Wilson i Red.
• Winston Duke - Gabe Wilson i Abraham.
• Shahadi Wright Joseph - Zora Wilson i Umbrae.
• Evan Alex - Jason Wilson i Pluto.
• Elisabeth Moss - Kitty Tyler i Dahlia.
• Tim Heidecker - Josh Tyler i Tex.
• Yahya Abdul-Mateen II - Russell Thomas i Weyland.
• Anna Diop - Rayne Thomas i Eartha.
• Madison Curry - młoda Adelaide Wilson.

Aktorzy odgrywają zarówno zwyczajnych bohaterów, jak i ich sobowtóry. Wymagało to odmiennych gestów, sposobu poruszania się i ekspresji. Szczególnie ważne jest podwójne zadanie Lupity Nyong'o, która odróżnia postacie także głosem.

Sobowtór jako motyw horroru

Motyw sobowtóra pojawia się w literaturze i kinie od wielu lat. Bywa odczytywany jako obraz ukrytych cech człowieka, lęku przed utratą własnej tożsamości albo istnienia niepoznanej części świata. Peele rozbudowuje go do skali całej rodziny.

W filmie podobieństwo nie oznacza takich samych doświadczeń. Domownicy i ich odpowiednicy różnią się zachowaniem, sposobem mówienia i warunkami życia. Zderzenie tych grup pozwala zbudować zarówno thriller, jak i społeczną metaforę.

Amerykańskie odniesienia kulturowe

Akcja rozpoczyna się wspomnieniem z lat 80. Jednym z ważnych elementów opowieści jest nawiązanie do akcji "Hands Across America" z 1986 roku. W filmie pojawiają się również symbole i przedmioty charakterystyczne dla amerykańskiej kultury popularnej.

Część widzów interpretuje historię jako komentarz do nierówności klasowych oraz niewidzialności ludzi wykluczonych ze społeczeństwa. Reżyser nie przedstawia jednak wszystkich symboli w formie jednoznacznego wyjaśnienia.

Zdjęcia, muzyka i miejsca akcji

Operatorem był Michael Gioulakis. Film wykorzystuje kalifornijskie domy wypoczynkowe, plaże i okolice Santa Cruz. Stopniowa zmiana scenerii ze słonecznego wypoczynku w nocny thriller nadaje historii charakterystyczny rytm.

Muzykę skomponował Michael Abels, współpracujący z Peele'em także przy "Uciekaj!". W ścieżce dźwiękowej pojawiają się partie chóralne, intensywne brzmienia perkusyjne i przekształcone motywy muzyki popularnej.

Premiera i odbiór

Światowa premiera odbyła się 8 marca 2019 roku podczas festiwalu SXSW. W polskich kinach "To my" pojawiło się 22 marca 2019 roku. Światowe wpływy przekroczyły 250 mln dolarów przy budżecie około 20 mln dolarów.

Lupita Nyong'o otrzymała za film wyróżnienia krytyków, a produkcja była nominowana do nagród związanych z kinem grozy. "To my" nie zdobyło nominacji do Oscara.

Dane produkcyjne

• Tytuł oryginalny: "Us".
• Tytuł polski: "To my".
• Rok: 2019.
• Reżyseria i scenariusz: Jordan Peele.
• Zdjęcia: Michael Gioulakis.
• Muzyka: Michael Abels.
• Montaż: Nicholas Monsour.
• Główne role: Lupita Nyong'o i Winston Duke.
• Czas trwania: około 116 minut.
• Polska premiera: 22 marca 2019 roku.