Paul Reiser

Paul Reiser - aktor i komik z Nowego Jorku

Paul Reiser urodził się 30 marca 1956 roku w Nowym Jorku. Zainteresował się komedią podczas studiów na Binghamton University, a później zaczął występować w klubach komediowych. Początkowo budował karierę jako stand-uper, ale z czasem trafił do kina i telewizji.

Reiser jest znany z naturalnego, spokojnego sposobu mówienia oraz humoru opartego na codziennych nieporozumieniach. Jego najbardziej znane role różnią się jednak od siebie znacznie bardziej, niż mogłoby się wydawać. Grał sympatycznego męża w sitcomie, chciwego przedstawiciela korporacji w thrillerze science fiction, ojca aspirującego muzyka i naukowca próbującego ograniczyć zagrożenie w serialu fantastycznym.

"Diner" - początek kariery filmowej

W filmie "Diner" (1982) Barry'ego Levinsona Reiser zagrał Modella, jednego z grupy przyjaciół spotykających się w restauracji w Baltimore pod koniec lat 50. Historia skupia się na rozmowach, związkach i niepewności młodych mężczyzn wchodzących w dorosłość.

Reiser świetnie odnajduje się w scenach opartych na szybkiej wymianie uwag. Jego bohater nie musi uczestniczyć w wielkich wydarzeniach, aby być interesujący. Film pokazuje przede wszystkim sposób myślenia i relacje ludzi, którzy jeszcze nie wiedzą, jaką przyszłość wybrać.

Był to jeden z ważnych początkowych sukcesów Reisera. Pozwolił mu zaprezentować styl, w którym komedia powstaje z obserwacji codzienności, a nie z przesadnej ekspresji.

Jeffrey Friedman w "Gliniarzu z Beverly Hills"

W "Gliniarzu z Beverly Hills" ("Beverly Hills Cop", 1984) Reiser wystąpił jako Jeffrey Friedman, współpracownik policyjny Axela Foleya, granego przez Eddiego Murphy'ego. Film łączy komedię z sensacyjną historią dotyczącą dochodzenia prowadzonego w Kalifornii.

Jeffrey jest jednym z bohaterów otoczenia Axela, których reakcje podkreślają niekonwencjonalny sposób działania głównego policjanta. Reiser wykorzystuje tutaj lekki humor, ale nie jest odpowiedzialny za cały komediowy charakter filmu.

Powrócił jako Jeffrey w "Gliniarzu z Beverly Hills II" (1987), a po wielu latach również w "Gliniarzu z Beverly Hills: Axel F" (2024). Ta kontynuacja pokazuje jego wyjątkowo długą obecność w serii filmów o Axelu Foleyu.

Carter Burke w "Obcym - decydującym starciu"

W filmie "Obcy - decydujące starcie" ("Aliens", 1986) Jamesa Camerona Reiser zagrał Cartera Burke'a, przedstawiciela korporacji Weyland-Yutani. Bohater uczestniczy w misji związanej z zagrożeniem ze strony obcych organizmów.

Burke początkowo sprawia wrażenie człowieka rozsądnego, skłonnego do pomocy i dobrze znającego zasady działania firmy. W miarę rozwoju historii okazuje się jednak, że interes korporacji jest dla niego ważniejszy od bezpieczeństwa ludzi.

To szczególnie interesująca rola w karierze Reisera, ponieważ wykorzystuje jego sympatyczny ekranowy wizerunek, by wzmocnić późniejsze rozczarowanie widza. Aktor nie potrzebuje gwałtownych zachowań. Burke może stwarzać ogromne zagrożenie, zachowując pozory uprzejmości.

Film stał się jednym z klasycznych przykładów kina science fiction i potwierdził, że Reiser potrafi grać również postacie budzące niechęć.

"Szaleję za tobą" - wielki sukces telewizyjny

Największą popularność telewizyjną przyniósł Reiserowi sitcom "Szaleję za tobą" ("Mad About You", 1992-1999), którego był współtwórcą. Zagrał w nim Paula Buchmana, filmowca dokumentalistę żyjącego w Nowym Jorku z żoną Jamie, odtwarzaną przez Helen Hunt.

Serial opowiada o małżeństwie nie jako o ciągu wielkich romantycznych wydarzeń, lecz o codziennym życiu. Bohaterowie sprzeczają się o drobiazgi, próbują pogodzić obowiązki zawodowe z bliskością i uczą się rozmawiać o problemach.

Reiser wykorzystuje doświadczenie stand-upowe, a jednocześnie potrafi budować wiarygodną relację z ekranową partnerką. Za występ otrzymywał nominacje do Emmy i Złotych Globów. Nie należy jednak mylić nominacji z indywidualnym zwycięstwem w tych kategoriach.

W 2019 roku serial doczekał się kontynuacji, w której Reiser i Hunt powrócili do znanych postaci po upływie wielu lat.

Jim Neiman w "Whiplash"

W "Whiplash" (2014) Damiena Chazelle'a Reiser wcielił się w Jima Neimana, ojca młodego perkusisty Andrew, granego przez Milesa Tellera.

Jim obserwuje, jak syn coraz bardziej podporządkowuje życie muzycznej karierze i wymaganiom nauczyciela Terence'a Fletchera, którego gra J.K. Simmons. Ojciec chce wspierać Andrew, lecz coraz trudniej jest mu zrozumieć, dlaczego chłopak akceptuje przemoc psychiczną i wyczerpujący rytm ćwiczeń.

Reiser przedstawia Jima jako człowieka troskliwego, ale niepotrafiącego w pełni dotrzeć do syna. W odróżnieniu od bezwzględnego Fletchera jego bohater nie próbuje wymuszać sukcesu. Zadaje pytania, martwi się i stara się zachować rodzinną więź.

Ta rola jest dużo spokojniejsza od postaci komediowych, z których aktor był wcześniej znany. Jim ma niewiele efektownych scen, ale jego obecność pomaga widzowi ocenić koszty obsesyjnego dążenia Andrew do perfekcji.

Doktor Sam Owens w "Stranger Things"

W serialu "Stranger Things" Reiser zagrał doktora Sama Owensa, naukowca związanego z działaniami prowadzonymi w Hawkins. Pojawia się w drugim sezonie i powraca w późniejszych etapach historii.

Owens początkowo budzi nieufność, ponieważ reprezentuje instytucję mającą związek z niebezpiecznymi eksperymentami. Jego postawa stopniowo okazuje się bardziej złożona. Reiser gra go jako człowieka, który rozumie zagrożenie, ale próbuje zachować wrażliwość wobec dzieci i ich rodzin.

Występ stanowi ciekawe nawiązanie do historii aktora w "Obcym - decydującym starciu". W obu produkcjach jego postacie są związane z instytucjami zajmującymi się niezwykłymi zjawiskami, ale kierują się odmiennymi motywacjami.

Inne seriale i działalność pisarska

W "The Kominsky Method" Reiser zagrał Martina Schneidera, mężczyznę związanego z rodziną głównego bohatera. Produkcja wykorzystuje humor do przedstawienia starzenia się, przyjaźni i trudności w akceptowaniu zmian życiowych.

W serialu "Reboot" (2022) wcielił się w Gordona, scenarzystę związanego ze wznowieniem dawnego sitcomu. Historia w satyryczny sposób przedstawia przemiany amerykańskiego przemysłu telewizyjnego.

Reiser jest również autorem humorystycznych książek, między innymi "Couplehood", "Babyhood" i "Familyhood", w których pisze o związkach i rodzicielstwie.

Wybrane filmy i seriale Paula Reisera

• "Diner" (1982) - Modell.
• "Gliniarz z Beverly Hills" (1984) - Jeffrey Friedman.
• "Obcy - decydujące starcie" (1986) - Carter Burke.
• "Szaleję za tobą" (1992-1999, 2019) - Paul Buchman.
• "Whiplash" (2014) - Jim Neiman.
• "Stranger Things" - doktor Sam Owens.
• "The Kominsky Method" - Martin Schneider.
• "Reboot" (2022) - Gordon.
• "Gliniarz z Beverly Hills: Axel F" (2024) - Jeffrey Friedman.

Komedia i dramat w dorobku Reisera

Reiser potrafi być sympatyczny bez przesadnego sentymentalizmu, a także wykorzystać pozorną uprzejmość do zagrania niebezpiecznej postaci. Carter Burke, Paul Buchman i Jim Neiman to zupełnie różni ludzie. Ich zestawienie pokazuje, jak duże możliwości posiada aktor kojarzony przede wszystkim ze spokojnym stylem komediowym.