Służące (The Help, 2011)

"Służące" - Mississippi w czasach segregacji rasowej

"Służące" ("The Help") to amerykański dramat z 2011 roku w reżyserii Tate'a Taylora, oparty na bestsellerowej powieści Kathryn Stockett. Akcja rozgrywa się na początku lat 60. XX wieku w Jackson w stanie Mississippi. Czarnoskóre kobiety pracują w domach zamożnych białych rodzin, opiekują się ich dziećmi i prowadzą gospodarstwa domowe. Jednocześnie same doświadczają dyskryminacji, braku bezpieczeństwa zawodowego i społecznych ograniczeń, które uniemożliwiają im swobodne decydowanie o własnym życiu.

Film śledzi losy Aibileen Clark i Minny Jackson oraz młodej Eugenii "Skeeter" Phelan, która wraca do rodzinnego miasta po studiach. Skeeter chce zostać pisarką i zaczyna dostrzegać, jak wielką przepaść dzielą oficjalny obraz życia miejscowej społeczności i codzienne doświadczenia kobiet zatrudnionych jako pomoce domowe.

Fabuła bez zdradzania zakończenia

Skeeter postanawia zebrać świadectwa kobiet pracujących u białych rodzin. Nie jest to proste: nawet anonimowe rozmowy mogą mieć poważne konsekwencje dla zatrudnionych, które potrzebują pracy, by utrzymać bliskich. Aibileen początkowo zachowuje ostrożność, ale stopniowo otwiera się na możliwość opowiedzenia własnej historii. Minny, znana z ciętego języka i nieustępliwego charakteru, wnosi do przedsięwzięcia inną perspektywę.

Równolegle film pokazuje napięcia wśród mieszkanek Jackson. Hilly Holbrook przywiązuje ogromną wagę do społecznego statusu i chce utrwalić segregacyjne zasady. Jej postawa wpływa na decyzje innych kobiet, a zwykłe codzienne sytuacje stają się narzędziem upokarzania osób zależnych ekonomicznie od pracodawców.

Wspólny projekt Skeeter, Aibileen i Minny rozwija się w atmosferze nieufności. Bohaterki muszą zdecydować, ile są gotowe zaryzykować, by ich głos został usłyszany. Film łączy sceny dramatyczne z humorem, ale jego najważniejszym tematem pozostaje nierówność społeczna i próba przeciwstawienia się jej.

Obsada i najważniejsze postacie

• Emma Stone - Eugenia "Skeeter" Phelan, początkująca dziennikarka i autorka książki.

• Viola Davis - Aibileen Clark, doświadczona pomoc domowa i jedna z głównych narratorek opowieści.

• Octavia Spencer - Minny Jackson, przyjaciółka Aibileen, która otwarcie sprzeciwia się niesprawiedliwemu traktowaniu.

• Bryce Dallas Howard - Hilly Holbrook, wpływowa mieszkanka Jackson.

• Jessica Chastain - Celia Foote, kobieta stojąca na uboczu lokalnego towarzystwa.

• Allison Janney - Charlotte Phelan, matka Skeeter.

• Sissy Spacek - pani Walters, matka Hilly.

• Cicely Tyson - Constantine Jefferson, dawna opiekunka Skeeter.

Choć film rozpoczyna się blisko perspektywy Skeeter, to kreacje Violi Davis i Octavii Spencer nadają historii największy emocjonalny ciężar. Aibileen mówi spokojnie i z namysłem, a Minny reaguje złością oraz ironią, lecz obie doskonale rozumieją konsekwencje podjętych decyzji.

Książka Kathryn Stockett i ekranizacja Tate'a Taylora

Podstawą filmu jest powieść Kathryn Stockett o tym samym tytule. Tate Taylor odpowiadał zarówno za scenariusz, jak i reżyserię. Ekranizacja zachowuje wielogłosowy charakter opowieści: relacje kilku kobiet pozwalają zobaczyć ten sam świat z zupełnie różnych pozycji społecznych.

Warto pamiętać, że "Służące" są dramatem fabularnym, a nie dokumentem historycznym. Przedstawiona historia nie stanowi dosłownego zapisu konkretnych rozmów. Film bywa też krytykowany za uproszczenie problemów segregacji rasowej i nadmierne skupienie na roli białej dziennikarki. Oglądając go, dobrze oddzielać emocjonalną opowieść od złożonej historii ruchu praw obywatelskich w Stanach Zjednoczonych.

Oscar Octavii Spencer i nominacje

Podczas 84. ceremonii wręczenia Oscarów w 2012 roku film otrzymał cztery nominacje: za najlepszy film, dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej (Viola Davis) oraz dwie za role drugoplanowe (Octavia Spencer i Jessica Chastain). Statuetkę zdobyła Octavia Spencer za rolę Minny Jackson.

Aktorka kilka lat później ponownie wystąpiła w historii związanej z nierównościami w amerykańskim społeczeństwie, grając Dorothy Vaughan w filmie "Ukryte działania". Choć te produkcje mają inne historie i bohaterki, obie wykorzystują popularne kino, aby przybliżyć widzom doświadczenia kobiet często pomijanych w oficjalnych opowieściach o XX wieku.

Informacje o filmie

• Tytuł oryginalny: "The Help".

• Rok premiery: 2011.

• Reżyseria i scenariusz: Tate Taylor.

• Na podstawie: powieść Kathryn Stockett.

• Gatunek: dramat obyczajowy, dramat historyczny.

• Czas trwania: 146 minut.

• Produkcja: Stany Zjednoczone.

• Oscary: cztery nominacje i jedna statuetka.

Co pozostaje najważniejsze w tej historii?

"Służące" opowiadają o znaczeniu własnego głosu i o tym, że nawet codzienne relacje między ludźmi mogą podtrzymywać nierówności. Film najlepiej działa wtedy, gdy skupia się na doświadczeniach Aibileen i Minny, ich przyjaźni, pracy i obawie o przyszłość. To właśnie osobiste historie pozwalają zrozumieć, dlaczego publiczne nazwanie niesprawiedliwości wymagało w tamtym czasie tak dużej odwagi.