Dezerter

Początki w 1981 roku jako SS-20

Dezerter powstał w Warszawie w maju 1981 roku. Pierwsza nazwa grupy brzmiała SS-20 i nawiązywała do oznaczenia radzieckiego pocisku rakietowego. Zespół tworzyli gitarzysta Robert Matera, perkusista Krzysztof Grabowski, wokalista Dariusz Hajn oraz basista Dariusz Stepowski. Muzycy pochodzili ze środowiska szkolnych znajomych i szybko zaczęli występować na niezależnych koncertach. Ich styl od początku był mocno związany z punk rockiem i krytyką społecznych ograniczeń.

Zmiana nazwy i pierwsze nagrania

W pierwszej połowie lat osiemdziesiątych zespół przyjął nazwę Dezerter. Występował w Jarocinie oraz klubach studenckich, a wytwórnia Tonpress wydała jego pierwsze nagrania na małej płycie. W piosenkach pojawiały się tematy przemocy, cenzury, podporządkowania i osobistej wolności. Szybka muzyka i krótkie, wyraziste teksty sprawiały, że utwory dobrze funkcjonowały podczas koncertów.

Kolaboracja i cenzura

W 1987 roku ukazał się album "Kolaboracja", którego niektóre fragmenty tekstów zostały zakwestionowane przez cenzurę. W miejscach usuniętych słów pojawiły się dźwięki testowe. W tym samym czasie za granicą wydano płytę "Underground Out of Poland", dokumentującą wczesny okres działalności zespołu. Po odejściu Dariusza Hajna głównym wokalistą został Matera, który wcześniej przede wszystkim grał na gitarze.

Kolejne albumy i muzycy

Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych powstały "Kolaboracja II", "Wszyscy przeciw wszystkim" oraz "Blasfemia". W 1993 roku wydano album "Jak powstrzymałem III wojnę światową", zawierający cztery utwory z gościnnym udziałem Katarzyny Nosowskiej. W kolejnych latach zmieniali się basiści, ale Matera i Krzysztof Grabowski pozostali trzonem zespołu. Dezerter kontynuował koncerty w Polsce i za granicą, docierając do niezależnych środowisk punkowych.

Albumy nowego wieku

W XXI wieku grupa wydała między innymi "Prawo do bycia idiotą", "Jeszcze żywy człowiek", "Większy zjada mniejszego" oraz "Kłamstwo to nowa prawda". W 2021 roku ukazała się ostatnia z wymienionych płyt, kontynuująca charakterystyczne gitarowe brzmienie. Dezerter nie rezygnował z tematów społecznych, choć otoczenie zmieniło się od czasów PRL.

Wolny wybieg w 2026 roku

13 lutego 2026 roku ukazał się album "Wolny wybieg", nagrany jesienią 2025 roku w studiu The Boogie Town w Otwocku. Materiał zawiera osiem utworów, między innymi "Burza", "Wolny wybieg" i "Słowa". Płyta dotarła na pierwsze miejsce listy sprzedaży OLiS, co było pierwszym takim osiągnięciem w historii zespołu. Muzycy zachowali punkrockową energię i charakterystyczne brzmienie, mimo upływu 45 lat od powstania grupy.

Dezerter na tle polskiego punka

Grupa jest jednym z najważniejszych wykonawców polskiego punk rocka. W porównaniu z Farben Lehre częściej korzystała z surowszego, bardziej bezpośredniego brzmienia. Jej historia łączy niezależne kasety, zagraniczne wydawnictwa, koncerty i kolejne albumy przygotowywane przez muzyków zachowujących dużą swobodę twórczą.