Zemsta (Revenge, 2017)

"Zemsta" - od wakacyjnego wyjazdu do bezwzględnego thrillera

"Zemsta" ("Revenge") to francusko-belgijski thriller z 2017 roku napisany i wyreżyserowany przez Coralie Fargeat. Akcja rozgrywa się na pustynnym odludziu, gdzie bogaty Richard organizuje wyjazd połączony z polowaniem. Przed przybyciem znajomych spędza czas ze swoją młodszą partnerką Jen.

Kobieta początkowo traktuje podróż jak okazję do wypoczynku. Luksusowy dom, basen i otaczająca go przyroda wydają się odcięte od codziennych problemów. Wkrótce jednak przyjeżdżają koledzy Richarda, a atmosfera szybko staje się niepokojąca.

Fabuła bez zdradzania finału

Richard nie zaplanował dla Jen obecności swoich znajomych. Gdy zjawiają się Stan i Dimitri, pojawiają się napięcia oraz niechciane zainteresowanie kobietą. Pod nieobecność Richarda dochodzi do napaści seksualnej. Zamiast stanąć po stronie Jen, mężczyźni próbują ukryć to, co się wydarzyło.

Sytuacja szybko eskaluje. Kobieta zostaje brutalnie potraktowana i porzucona na pustkowiu. Napastnicy są przekonani, że nie będzie mogła opowiedzieć o ich czynie. Jen jednak przeżywa i rozpoczyna desperacką walkę o ocalenie.

Film rozwija się następnie w thriller przetrwania, w którym role ofiary i prześladowcy zaczynają się odwracać. Reżyserka nie buduje go w oparciu o realistyczny poradnik survivalowy. Wykorzystuje przerysowaną, gatunkową formę do pokazania odzyskiwania sprawczości.

Obsada "Zemsty"

• Matilda Lutz - Jen, kobieta pozostawiona przez napastników na pustyni.
• Kevin Janssens - Richard, zamożny mężczyzna organizujący wyjazd.
• Vincent Colombe - Stan, jeden z uczestników polowania.
• Guillaume Bouchède - Dimitri, drugi znajomy Richarda.
• Jean-Louis Tribes - Roberto.

Choć obsada jest niewielka, film nie sprawia wrażenia teatralnego. Większość emocji budują Matilda Lutz i Kevin Janssens. Ich bohaterowie przechodzą radykalną zmianę sytuacji, a różnica między pozorną pewnością siebie Richarda i walką Jen o życie staje się podstawą napięcia.

Jen - bohaterka, która odzyskuje własny głos

Na początku Jen bywa oceniana przez otaczających ją mężczyzn wyłącznie na podstawie wyglądu i zachowania. Nie traktują jej jak osoby mającej prawo do wyznaczania granic. Reżyserka stopniowo zmienia jednak perspektywę widza i sposób filmowania bohaterki.

Jen nie jest przedstawiona jako osoba posiadająca niezwykłe umiejętności wojskowe. To kobieta, którą okoliczności zmuszają do skrajnej walki o przetrwanie. Niektóre rozwiązania są świadomie przesadzone, ponieważ "Zemsta" korzysta z języka komiksowego, brutalnego kina akcji.

Richard i mechanizm ukrywania przemocy

Richard ma pieniądze, dom i przekonanie, że kontroluje sytuację. Kiedy dochodzi do przestępstwa, jego najważniejszym odruchem nie jest ochrona Jen, lecz zachowanie własnego komfortu i uniknięcie odpowiedzialności.

Film pokazuje w ten sposób mechanizm, w którym uprzywilejowane osoby traktują przemoc jak kłopot wizerunkowy. Widz obserwuje nie tylko fizyczne zagrożenie, lecz także próbę odebrania kobiecie możliwości opowiedzenia własnej historii.

Pustynia, kolory i muzyka

Zdjęcia realizowano w Maroku. Rozległy krajobraz daje poczucie wolności, ale dla Jen staje się śmiertelną pułapką. Brak pomocy i trudne warunki pogodowe wzmacniają napięcie niemal każdej sceny.

Fargeat wykorzystuje intensywne kolory, ostre kontrasty i muzykę elektroniczną. Zestawia piękno pleneru z brutalnymi wydarzeniami. Ten wizualny styl później rozwinie w Substancji, gdzie również pojawią się mocne barwy i obrazy ludzkiego ciała doprowadzone do groteskowej przesady.

Debiut pełnometrażowy Coralie Fargeat

Przed "Zemstą" Coralie Fargeat tworzyła krótkie filmy, między innymi "Reality+" z 2014 roku. "Zemsta" była jej pierwszym pełnometrażowym projektem fabularnym i zwróciła uwagę międzynarodowej publiczności.

Film miał premierę festiwalową w Toronto we wrześniu 2017 roku, a w 2018 roku trafił do szerszej dystrybucji. W 2017 roku Fargeat zdobyła nagrodę za reżyserię na festiwalu kina fantastycznego Sitges.

Jak "Zemsta" różni się od "Substancji"?

Oba filmy mówią o kobietach, których wartość inni próbują sprowadzić do wyglądu i podporządkowania cudzym potrzebom. W "Zemście" zagrożenie przybiera postać bezpośredniej przemocy. W "Substancji" jest związane także z presją wywieraną przez przemysł rozrywkowy.

Różna jest natomiast konstrukcja gatunkowa. "Zemsta" przypomina brutalny pościg i opowieść o przetrwaniu. "Substancja" jest rozbudowaną satyrą wykorzystującą motyw fantastycznej przemiany.

Najważniejsze informacje

• Polski tytuł: "Zemsta".
• Tytuł oryginalny: "Revenge".
• Rok premiery festiwalowej: 2017.
• Reżyseria i scenariusz: Coralie Fargeat.
• Obsada główna: Matilda Lutz i Kevin Janssens.
• Czas trwania: 108 minut.
• Kraje produkcji: Francja i Belgia.
• Gatunek: thriller akcji, horror, kino zemsty.
• Zdjęcia: Robrecht Heyvaert.
• Zdjęcia plenerowe realizowano w Maroku.

O czym warto wiedzieć przed seansem?

"Zemsta" to film wyłącznie dla dorosłych. Zawiera scenę przemocy seksualnej i liczne drastyczne obrazy. Brutalność nie jest tu dodatkiem do klasycznego kryminału. Stanowi podstawę prowokacyjnej formy, w której reżyserka próbuje odwrócić znany schemat opowieści o bezbronnej kobiecie.