Perfect Days (2023)

"Perfect Days" - film Wima Wendersa o codziennym życiu

"Perfect Days" to dramat z 2023 roku w reżyserii Wima Wendersa. Scenariusz przygotował wspólnie z Takumą Takasakim. Film powstał w Japonii i Niemczech, a jego akcja rozgrywa się w Tokio. Główną rolę zagrał Kōji Yakusho, nagrodzony za ten występ podczas festiwalu w Cannes.

Bohaterem jest Hirayama, mężczyzna zatrudniony przy utrzymaniu czystości nowoczesnych toalet publicznych w dzielnicy Shibuya. Jego życie opiera się na powtarzających się czynnościach i niewielkich przyjemnościach, które dla innych ludzi mogłyby wydawać się mało istotne.

Fabuła bez zdradzania zakończenia

Hirayama każdego ranka budzi się w niewielkim mieszkaniu. Składa pościel, podlewa rośliny, kupuje napój z automatu i wsiada do samochodu. W drodze do pracy słucha starych kaset magnetofonowych. Następnie czyści kolejne publiczne toalety, zwracając uwagę na szczegóły i stan wyposażenia.

Podczas przerw obserwuje drzewa, fotografuje światło przenikające przez liście, a w wolnym czasie czyta książki. Odwiedza ulubione lokale i miejsca kąpieli. Jego rutyna nie wynika z braku zainteresowań. Wyznacza świadomie przyjęty sposób organizowania dnia.

Z czasem pojawiają się drobne zakłócenia tego porządku. Młodszy współpracownik Takashi ma inne podejście do obowiązków, a spotkania z krewnymi i nieznajomymi ujawniają, że życie Hirayamy nie zawsze wyglądało w taki sam sposób. Wenders nie przedstawia tych wydarzeń jako serii sensacyjnych zwrotów akcji, lecz pozwala im stopniowo zmieniać obraz bohatera.

Obsada "Perfect Days"

• Kōji Yakusho - Hirayama, pracownik odpowiedzialny za sprzątanie toalet.
• Tokio Emoto - Takashi, młody współpracownik Hirayamy.
• Arisa Nakano - Niko, siostrzenica bohatera.
• Yumi Asō - Keiko, siostra Hirayamy.
• Aoi Yamada - Aya, młoda kobieta poznana przez Takashiego.
• Sayuri Ishikawa - Mama, właścicielka odwiedzanego przez Hirayamę lokalu.
• Min Tanaka - bezdomny mężczyzna.
• Tomokazu Miura - Tomoyama.

Wiele scen odbywa się bez dialogów. Yakusho przedstawia bohatera przede wszystkim przez rytm pracy, mimikę i reakcje na pozornie zwyczajne wydarzenia. Dopiero kolejne spotkania pozwalają lepiej zrozumieć jego relacje z rodziną i otoczeniem.

Projekt The Tokyo Toilet

W filmie można zobaczyć toalety stworzone w ramach projektu The Tokyo Toilet, realizowanego w tokijskiej dzielnicy Shibuya. Obiekty powstały z udziałem znanych architektów i projektantów, a ich wygląd wykracza poza tradycyjne wyobrażenie o infrastrukturze sanitarnej.

Dla historii szczególnie ważne jest zestawienie starannie zaprojektowanych budynków z pracą osoby odpowiedzialnej za ich codzienne utrzymanie. Hirayama traktuje nawet rutynowe obowiązki jako czynności wymagające uwagi. Film nie ukrywa fizycznego charakteru tej pracy, lecz pokazuje ją z perspektywy człowieka, który zna jej znaczenie.

Muzyka, kasety i fotografie drzew

W samochodzie Hirayamy rozbrzmiewają utwory The Velvet Underground, Lou Reeda, Patti Smith, Niny Simone i innych wykonawców. Muzyka pochodzi z kaset, które bohater przechowuje i wybiera zależnie od nastroju.

W wolnym czasie fotografuje światło przenikające między liśćmi. Powracające ujęcia drzew nawiązują do japońskiego pojęcia "komorebi", określającego promienie słońca widoczne przez korony drzew. Wenders stosuje ten motyw jako element codziennej obserwacji, a nie jako dekoracyjną ciekawostkę.

Zdjęcia i sposób opowiadania

Zdjęcia wykonał Franz Lustig. Kamera często pozostaje blisko Hirayamy, obserwując jego powtarzane gesty i przejazdy przez miasto. Film unika długich wyjaśnień przeszłości bohatera. Wiele informacji widz poznaje dzięki zmianom zachowania i pojedynczym dialogom.

Opowieść różni się od wcześniejszego Paryż, Teksas, w którym bohater przemierzał rozległe amerykańskie przestrzenie w poszukiwaniu rodziny. W "Perfect Days" dramaturgia powstaje w obrębie małego obszaru Tokio, a ważniejsze od wielkiej podróży jest rozpoznawanie znaczenia codziennych czynności.

Cannes, Oscary i premiera w Polsce

Film zadebiutował w maju 2023 roku w konkursie głównym festiwalu w Cannes. Kōji Yakusho otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora, a produkcję wyróżniło również jury ekumeniczne.

"Perfect Days" reprezentowało Japonię podczas Oscarów w 2024 roku i otrzymało nominację do nagrody za najlepszy film międzynarodowy. Nie zdobyło statuetki. Polska premiera kinowa odbyła się 12 kwietnia 2024 roku, a dystrybutorem był Gutek Film.

Informacje produkcyjne

• Tytuł: "Perfect Days".
• Rok premiery: 2023.
• Reżyseria: Wim Wenders.
• Scenariusz: Wim Wenders i Takuma Takasaki.
• Zdjęcia: Franz Lustig.
• Główna rola: Kōji Yakusho jako Hirayama.
• Kraj produkcji: Japonia, Niemcy.
• Miejsce akcji: Tokio, przede wszystkim Shibuya.
• Czas trwania: 123 minuty.
• Polska premiera kinowa: 12 kwietnia 2024 roku.
• Nagrody: najlepszy aktor w Cannes 2023, nominacja do Oscara 2024 za najlepszy film międzynarodowy.