Tajemnica Brokeback Mountain (2005)

Spotkanie w górach Wyoming

Ennis Del Mar i Jack Twist spotykają się latem 1963 roku podczas pracy przy wypasie owiec. Obydwaj pochodzą z niezamożnych rodzin, a ich plany ogranicza konieczność zarabiania na życie. W odosobnieniu gór Wyoming rozwija się między nimi bliskość, której wcześniej nie spodziewali się doświadczyć. Po zakończeniu sezonu mężczyźni wracają do codzienności, ale więź nie znika.

Ennis żeni się z Almą i zakłada rodzinę, Jack natomiast wiąże się z Lureen, córką zamożnego przedsiębiorcy. Przez kolejne lata próbują pogodzić własne uczucia z oczekiwaniami otoczenia i obowiązkami rodzinnymi. Ich spotkania pozostają tajemnicą, a czas spędzony osobno stopniowo przynosi coraz większe konsekwencje. Film pokazuje nie tylko historię ukrywanej miłości, ale również życie małżonków i dzieci, których dotyczą decyzje obu mężczyzn.

Ang Lee prowadzi opowieść przez zmieniające się pory roku, przemilczenia i gesty. Górski krajobraz jest dla bohaterów miejscem swobody, lecz zarazem przypomina o tym, jak daleko znajdują się od świata, w którym na co dzień muszą funkcjonować.

Obsada "Tajemnicy Brokeback Mountain"

• Heath Ledger - Ennis Del Mar.
• Jake Gyllenhaal - Jack Twist.
• Michelle Williams - Alma Beers Del Mar.
• Anne Hathaway - Lureen Newsome Twist.
• Randy Quaid - Joe Aguirre.
• Linda Cardellini - Cassie Cartwright.
• Scott Michael Campbell - Monroe.
• Anna Faris - Lashawn Malone.
• Kate Mara - Alma Jr w wieku 19 lat.
• Valerie Planche - kelnerka.
• Dave Trimble - Basque.
• Victor Reyes - chilijski pasterz 1.
• Lachlan Mackintosh - chilijski pasterz 2.
• Larry Reese - pastor.
• Marty Antonini - Timmy.
• Tom Carey - klaun rodeo.
• Dan McDougall - barman 1.
• Don Bland - motocyklista 1.
• Steven Cree Molison - motocyklista 2.
• Duval Lang - spiker.
• Dean Barrett - barman 2.
• Hannah Stewart - Alma Jr w wieku 3 lat.
• Mary Liboiron - Fayette Newsome.
• Graham Beckel - L.B. Newsome.
• Kade Philps - Ennis w wieku 9 lat.
• Steffen Cole Moser - K.E. Del Mar w wieku 11 lat.
• Brooklyn Proulx - Jenny w wieku 4 lat.
• Keanna Dubé - Alma Jr w wieku 5 lat.
• James Baker - farmer 1.
• Pete Seadon - farmer 2.
• Sarah Hyslop - Alma Jr w wieku 9-12 lat.
• Jacey Kenny - Jenny w wieku 7-8 lat.
• Jerry Callaghan - sędzia.
• Cayla Wolever - Jenny w wieku 11 lat.
• Cheyenne Hill - Alma Jr w wieku 13 lat.
• Jake Church - Bobby w wieku 10 lat.
• Ken Zilka - robotnik 1.
• John Tench - robotnik 2.
• David Harbour - Randall Malone.
• Will Martin - Carl.
• Gary Lauder - mechanik.
• Christian Fraser - pracownik warsztatu.
• Cam Sutherland - napastnik.
• Roberta Maxwell - matka Jacka.
• Peter McRobbie - John Twist.
• Chyanne Hodgson - zawodniczka rodeo.

Heath Ledger przedstawia Ennisa jako człowieka skrajnie powściągliwego, który obawia się ujawnienia własnych uczuć. Jake Gyllenhaal nadaje Jackowi większą otwartość, lecz także jego bohater nie potrafi uwolnić się od ograniczeń narzucanych przez otoczenie. Kontrast charakterów obu postaci staje się jednym z głównych źródeł napięcia.

Michelle Williams jako Alma pokazuje, jak tajemnice Ennisa wpływają na jego małżeństwo. Anne Hathaway odtwarza Lureen, której relacja z Jackiem nabiera innego znaczenia wraz z upływem lat. W obsadzie znaleźli się również Kate Mara jako dorosła Alma Jr i David Harbour jako Randall Malone.

Adaptacja opowiadania Annie Proulx

Scenariusz powstał na podstawie opowiadania Annie Proulx z 1997 roku. Jego autorami są Larry McMurtry i Diana Ossana. Film zachowuje podstawowy konflikt literackiego pierwowzoru, ale rozbudowuje sceny związane z rodzinami Ennisa i Jacka oraz wieloletnimi konsekwencjami ich znajomości.

Ang Lee wykorzystał środki znane z westernu - rozległe plenery, rancza i obrazy ciężkiej pracy - aby opowiedzieć historię odmienną od tradycyjnych filmów o zdobywaniu pogranicza. Przemoc, obawa przed odrzuceniem i oczekiwania społeczne są w tej opowieści równie istotne jak relacja uczuciowa bohaterów. Reżyser unika łatwego oceniania postaci, pozostawiając miejsce na zrozumienie ich sprzecznych decyzji.

Zdjęcia zrealizował Rodrigo Prieto, a muzykę skomponował Gustavo Santaolalla. Jego oszczędne gitarowe motywy podkreślają samotność bohaterów, nie przytłaczając scen dialogowych. Producentami byli Diana Ossana i James Schamus. Film powstał z udziałem Focus Features i River Road Entertainment, a wiele plenerów nakręcono w kanadyjskiej Albercie, która zastąpiła Wyoming.

Premiera i nagrody Akademii Filmowej

Światowa premiera odbyła się na festiwalu w Wenecji we wrześniu 2005 roku. Amerykańskie kina rozpoczęły wyświetlanie filmu 9 grudnia 2005 roku, a polska premiera kinowa nastąpiła 24 lutego 2006 roku. Czas trwania wynosi około 134-135 minut, zależnie od sposobu zaokrąglania.

"Tajemnica Brokeback Mountain" otrzymała osiem nominacji do Oscarów i zdobyła trzy statuetki podczas ceremonii w 2006 roku: za reżyserię Anga Lee, scenariusz adaptowany Larry'ego McMurtry'ego i Diany Ossany oraz muzykę Gustava Santaolalli. Heath Ledger otrzymał nominację za rolę pierwszoplanową, Jake Gyllenhaal za drugoplanową, a Michelle Williams za drugoplanową rolę kobiecą. Film nominowano również za zdjęcia i jako najlepszy film.

Dzieło Lee pozostaje dramatem o długotrwałym wpływie społecznych ograniczeń na osobiste życie. Jego siła wynika z powściągliwego sposobu opowiadania i z aktorstwa, które przekazuje skomplikowane emocje bez rozbudowanych deklaracji.