Faworyta (The Favourite, 2018)

O czym opowiada "Faworyta"?

Na początku XVIII wieku Anglia prowadzi wojnę z Francją, a na królewskim dworze trwają spory o politykę i wpływy. Królowa Anna ma problemy ze zdrowiem i często polega na Sarah Churchill, księżnej Marlborough, która jest jej przyjaciółką i zaufaną doradczynią. Sarah potrafi stanowczo działać w sprawach państwa, lecz jej pozycja nie jest tak pewna, jak początkowo się wydaje.

Sytuację zmienia przybycie Abigail Hill, dalekiej krewnej Sarah. Młoda kobieta straciła dawną pozycję społeczną i szuka sposobu, by odzyskać bezpieczeństwo oraz znaczenie. Początkowo pracuje jako służąca, ale szybko rozpoznaje, jak wiele na dworze zależy od osobistych relacji z królową. Zaczyna stopniowo zdobywać jej zaufanie, co prowadzi do rywalizacji z Sarah.

"Faworyta" pokazuje tę walkę jako grę pełną uszczypliwych dialogów, upokorzeń, podstępów i zaskakującego humoru. Widz nie otrzymuje prostego podziału na dobrą i złą bohaterkę. Każda z trzech kobiet ma własne potrzeby, lęki i sposoby wykorzystywania pozycji, którą zajmuje. Władza jest tutaj zarówno narzędziem, jak i źródłem zależności.

Obsada i role

• Olivia Colman - królowa Anna, władczyni Anglii.
• Rachel Weisz - Sarah Churchill, księżna Marlborough i wpływowa doradczyni królowej.
• Emma Stone - Abigail Hill, nowa dwórka walcząca o odzyskanie pozycji społecznej.
• Nicholas Hoult - Robert Harley, polityk próbujący osłabić wpływy Sarah.
• Joe Alwyn - Samuel Masham, dworzanin zainteresowany Abigail.
• Mark Gatiss - John Churchill, książę Marlborough i mąż Sarah.
• James Smith - Sidney Godolphin, polityk związany z dworem.

Film opiera się przede wszystkim na aktorskim trio Colman, Weisz i Stone. Colman pozwala zobaczyć w Annie nie tylko monarchinię, ale i osobę samotną, cierpiącą oraz zależną od innych. Rachel Weisz buduje postać silną i bezpośrednią, zaś Emma Stone pokazuje przemianę bohaterki, która uczy się królewskiej gry o wpływy.

Reżyser, styl i czas trwania

Film wyreżyserował Yorgos Lanthimos, a scenariusz napisali Deborah Davis i Tony McNamara. Premierę miał w 2018 roku. Standardowo trwa 119 minut, choć w katalogach można spotkać zaokrąglenia do 118 lub 120 minut. Za zdjęcia odpowiada Robbie Ryan, a za kostiumy Sandy Powell.

Charakterystyczne są szerokokątne obiektywy, nietypowe kadry, rozległe pałacowe wnętrza i celowo przesadzone gesty bohaterów. "Faworyta" nie udaje klasycznego, dostojnego filmu kostiumowego. Łączy historyczne dekoracje z ostrą satyrą i dialogami, które często brzmią zaskakująco współcześnie. Ta stylistyka jest świadomym wyborem twórców.

Prawdziwa królowa Anna - co jest faktem, a co fikcją?

Anna Stuart rzeczywiście panowała w Anglii na początku XVIII wieku. Sarah Churchill była jej bliską powiernicą i postacią o dużych wpływach. Historyczne były również Abigail Masham, wcześniej znana jako Abigail Hill, oraz polityczne napięcia wokół królewskiego dworu.

Nie znaczy to, że film wiernie odtwarza każdą rozmowę i prywatny konflikt. Wiele sytuacji przedstawiono z myślą o czarnej komedii, a relacje bohaterów ujęto przez współczesną interpretację intymności, zazdrości i władzy. Produkcję lepiej traktować jako autorską opowieść inspirowaną historią niż jako dokładny portret życia królowej.

Jeden Oscar i dziesięć nominacji

"Faworyta" otrzymała dziesięć nominacji do Oscarów podczas ceremonii w 2019 roku. Zdobyła jedną statuetkę: dla Olivii Colman za najlepszą rolę pierwszoplanową. Emma Stone i Rachel Weisz były nominowane w kategorii aktorki drugoplanowej. Film walczył również o nagrody za najlepszy film, reżyserię, scenariusz oryginalny, zdjęcia, montaż, kostiumy i scenografię.

Olivia Colman zwyciężyła także na festiwalu filmowym w Wenecji, gdzie film został wyróżniony Grand Jury Prize. Te nagrody zwróciły uwagę nie tylko na grę aktorską, ale również na sposób, w jaki współczesne kino może reinterpretować dobrze znany gatunek historyczny.

"Faworyta" i inne filmy Lanthimosa

Yorgos Lanthimos później ponownie współpracował z Emmą Stone przy "Biednych istotach" . W obu produkcjach ważne są nietypowy humor, nieoczywiste relacje społeczne oraz to, jak bohaterki próbują odzyskać kontrolę nad swoim życiem. Inny rodzaj aktorskiej ekspresji Stone można zobaczyć w musicalu "La La Land" , za który również zdobyła Oscara.

Najczęstsze pytania

**Kto gra królową Annę?**

Królową Annę gra Olivia Colman. Sarah Churchill wciela się Rachel Weisz, a Abigail Hill - Emma Stone.

**Czy "Faworyta" jest komedią?**

Tak, ale to przede wszystkim czarna komedia historyczna i dramat o władzy, a nie lekka komedia romantyczna.

**Ile trwa film?**

Około 119 minut.

**Ile Oscarów zdobyła "Faworyta"?**

Jeden Oscar za pierwszoplanową rolę Olivii Colman przy dziesięciu nominacjach.