Szesnaście świeczek (1984)

Urodziny, których nikt nie zauważył

Samantha Baker czeka na swoje szesnaste urodziny, ale domownicy nie mają czasu, by je świętować. Rodzina przygotowuje się do ślubu starszej siostry Ginny, więc szczególny dzień nastolatki przechodzi bez echa. Samantha musi równocześnie radzić sobie ze szkolnymi problemami. Podoba jej się Jake Ryan, popularny starszy uczeń, którego uwagę przyciąga także jego dotychczasowa dziewczyna Caroline. Z kolei Samantha wzbudza zainteresowanie Teda, nieporadnego społecznie chłopaka z młodszego rocznika.

Akcja rozgrywa się między domem rodzinnym, liceum i kolejnymi przyjęciami związanymi z weselem. Hughes wykorzystuje drobne upokorzenia, pomyłki i nieporozumienia, aby pokazać napięcia typowe dla dorastania. Samantha czuje się niewidzialna dla najbliższych, a jednocześnie zaczyna inaczej patrzeć na szkolne hierarchie.

Obsada i role

• Molly Ringwald - Samantha Baker.
• Justin Henry - Mike Baker.
• Michael Schoeffling - Jake Ryan.
• Haviland Morris - Caroline Mulford.
• Gedde Watanabe - Long Duk Dong.
• Anthony Michael Hall - Farmer Ted, zwany Kujonem.
• Paul Dooley - Jim Baker.
• Carlin Glynn - Brenda Baker.
• Blanche Baker - Ginny Baker.
• Edward Andrews - Howard Baker.
• Billie Bird - Dorothy Baker.
• Carole Cook - babcia Helen.
• Max Showalter - dziadek Fred.
• Liane Curtis - Randy.
• John Cusack - Bryce.
• Darren Harris - Cliff.
• Debbie Pollack - Marlene, nazywana Lumberjack.
• Ross Berkson - kujon z zabawkową bronią nr 1.
• Jonathan Chapin - Jimmy Montrose.
• Joan Cusack - uczennica nazywana Geek Girl.
• Brian Doyle-Murray - duchowny podczas uroczystości.
• Bekka Eaton - DJ-ka.
• Pamela Elser - dublerka w scenie pod prysznicem.
• Steven Farber - kujon z zabawkową bronią nr 2.
• Jami Gertz - Robin.
• Frank Howard - pierwszoroczniak.
• Cinnamon Idles - Sara.
• John Kapelos - Rudy.
• Marge Kotlisky - Irene.
• Tony Longo - Rock.
• Steve Monarque - sportowiec.
• Bill Orsi - Bruno.
• Beth Ringwald - Patty.
• Zelda Rubinstein - organistka.
• Dennis Vero - kierowca szkolnego autobusu.
• Elaine Wilkes - Tracy.

Dodatkowe występy niewymienione w napisach

Poniższe nazwiska figurują w rozszerzonych katalogach obsady, ale nie w podstawowych napisach końcowych filmu. Podajemy je oddzielnie, bez traktowania jako oficjalnych ról kredytowanych.

• Liz Kern - uczennica (rola niekredytowana).
• Erika Pearson - uczeń (rola niekredytowana).
• Andy Hirsch - uczeń z kornetem (rola niekredytowana).
• James Vallo - członek szkolnego zespołu (rola niekredytowana).

Reżyserski debiut Johna Hughesa

Za scenariusz i reżyserię odpowiadał John Hughes. Film był jego pełnometrażowym debiutem reżyserskim. Producentem był Hilton A. Green, a producentem wykonawczym Ned Tanen. Zdjęcia wykonał Bobby Byrne, montaż przygotował Edward Warschilka, muzykę skomponował Ira Newborn.

Hughes wcześniej opracowywał "Klub winowajców", lecz ostatecznie najpierw nakręcił "Szesnaście świeczek". W obu produkcjach ważną rolę otrzymała Molly Ringwald. Reżyser traktował szkołę i rodzinę jako miejsca, w których młody człowiek uczy się funkcjonowania pod presją cudzych oczekiwań. W późniejszym Klubie winowajców rozwijał te zagadnienia w znacznie bardziej kameralnej formie.

Zdjęcia do "Szesnastu świeczek" realizowano latem 1983 roku w rejonie Chicago, m.in. w Skokie, Evanston, Northbrook i Glencoe. Podmiejskie osiedla oraz szkolne wnętrza nadają historii charakter codziennej opowieści o nastolatkach, a nie bajkowego romansu.

Odbiór i kontrowersje

Film zapamiętano jako jeden z ważnych tytułów amerykańskiej komedii młodzieżowej lat 80. Równocześnie część przedstawionych w nim żartów stała się przedmiotem krytyki. Szczególnie dyskutowano stereotypowy sposób ukazania ucznia z wymiany, granego przez Gedde Watanabego, oraz wątki dotyczące nietrzeźwości i zgody na kontakty seksualne. Już w 1984 roku, według dokumentacji AFI, zwracano uwagę na wizerunek bohatera azjatyckiego. Współczesna ocena filmu wymaga uwzględnienia obu aspektów: jego wpływu na kino młodzieżowe i ograniczeń sposobu przedstawiania części postaci.

Premiera i czas trwania

Amerykańska premiera kinowa odbyła się 4 maja 1984 roku. Film trwa 93 minuty według AFI i Universal Pictures. Nie jest ekranizacją wcześniejszej powieści ani kontynuacją "Klubu winowajców": obie produkcje łączy autor oraz niektóre nazwiska obsady, ale opowiadają odrębne historie.