Klub winowajców (The Breakfast Club, 1985)

Pięcioro uczniów podczas jednej soboty

W sobotni poranek pięcioro nastolatków spotyka się w bibliotece fikcyjnego liceum Shermer. Mają spędzić tam wiele godzin w ramach szkolnej kary. Andrew jest sportowcem, Claire popularną dziewczyną z zamożnego domu, Brian prymusem, John Bender buntownikiem, a Allison samotniczką trzymającą się na uboczu. Wicedyrektor Richard Vernon traktuje ich jak grupę sprawiających problemy uczniów i każe napisać wypracowanie o tym, kim są.

Początkowo bohaterowie wymieniają złośliwości i powtarzają sądy, które krążą o nich w szkolnych korytarzach. Z biegiem dnia ich rozmowy stają się jednak bardziej osobiste. Okazuje się, że każdy mierzy się z oczekiwaniami rodziców, lękiem przed odrzuceniem albo poczuciem, że musi nieustannie odgrywać określoną rolę.

John Hughes ogranicza akcję niemal do jednego miejsca i jednego dnia. Nie potrzebuje rozbudowanych zwrotów akcji: najważniejsze zmiany zachodzą w sposobie patrzenia bohaterów na siebie i pozostałych. Dzięki temu "Klub winowajców" nie jest tylko komedią o szkole, lecz także opowieścią o dojrzewaniu i pierwszych próbach zrozumienia innych.

Obsada i postacie

• Emilio Estevez - Andrew Clark.
• Paul Gleason - Richard Vernon, wicedyrektor.
• Anthony Michael Hall - Brian Johnson.
• John Kapelos - Carl, woźny.
• Judd Nelson - John Bender.
• Molly Ringwald - Claire Standish.
• Ally Sheedy - Allison Reynolds.
• Perry Crawford - ojciec Allison.
• Mary Christian - siostra Briana.
• Ron Dean - ojciec Andrew.
• Tim Gamble - ojciec Claire.
• Fran Gargano - matka Allison.
• Mercedes Hall - matka Briana.

W niewymienionych w napisach epizodach, wskazywanych przez katalogi obsady, pojawili się także:

• Jonathan Chapin - woźny, udział niewymieniony w napisach.
• John Hughes - ojciec Briana, udział niewymieniony w napisach.
• Vic Noto - ojciec Bendera, udział niewymieniony w napisach.

John Hughes i realizacja filmu

Za scenariusz i reżyserię odpowiadał John Hughes, a za produkcję Ned Tanen i Hughes. Zdjęcia wykonał Thomas Del Ruth, film zmontowała Dede Allen, natomiast muzykę skomponował i nadzorował Keith Forsey. Utwór "Don't You (Forget About Me)" zespołu Simple Minds stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych muzycznych skojarzeń z filmem.

Hughes wykorzystał szkolne stereotypy nie po to, aby je utrwalić, lecz aby stopniowo podważyć. Ubrania, język, sposób poruszania się i układ miejsc w bibliotece początkowo dzielą bohaterów na odrębne grupy. Kiedy nastolatkowie opowiadają o sobie, ich doświadczenia okazują się mniej różne, niż sugerują szkolne etykiety.

Molly Ringwald gra Claire Standish, a partnerują jej Emilio Estevez, Anthony Michael Hall, Judd Nelson i Ally Sheedy. Rola Claire ugruntowała pozycję Ringwald jako jednej z aktorek najściślej kojarzonych z kinem młodzieżowym lat 80.

Premiera i znaczenie

Amerykańska premiera kinowa odbyła się 15 lutego 1985 roku. Film trwa 97 minut według Universal Pictures, American Film Institute oraz Criterion Collection. W 2016 roku Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych włączyła go do National Film Registry, zbioru produkcji uznanych za istotne dla amerykańskiej kultury filmowej.

Popularność "Klubu winowajców" wykracza poza sam gatunek komediodramatu szkolnego. Film stał się punktem odniesienia dla późniejszych opowieści o młodzieży, społecznych etykietach i presji oczekiwań. Jego siłą pozostają dialogi oraz wyraziste postacie, których zachowania nie mieszczą się ostatecznie w prostych kategoriach z początku historii.