Zipera

Trzech raperów z ZIP Składu

Zipera powstała w Warszawie w 1999 roku z inicjatywy trzech muzyków związanych z ZIP Składem: Łukasza "Fu" Gawła, Rafała "Pona" Poniedzielskiego i Marcina "Korasa" Korczaka. Wcześniej uczestniczyli oni we wspólnych nagraniach dużego kolektywu, lecz po wydaniu "Chleba powszedniego" chcieli przygotować bardziej spójny materiał we własnym składzie. Każdy miał odmienną barwę głosu i sposób prowadzenia opowieści, co stało się ważnym elementem ich repertuaru.

O.N.F.R. i Sztuczna twarz

Debiutancki album "O.N.F.R." ukazał się 24 czerwca 2000 roku nakładem Baza Lebel. Wśród utworów znalazły się "Sztuczna twarz" i "Wir wydarzeń". W nagraniach uczestniczyli również goście ze stołecznej sceny, m.in. Sokół, Włodi, Pelson i Wilku. Podkłady przygotowywali artyści związani z Ziperą oraz producenci, w tym DJ 600V i Waco. Płyta była oparta na ciężkim, samplowanym brzmieniu, a jej teksty dotyczyły codziennych wyborów, odpowiedzialności i życia w mieście.

Solowe projekty w przerwie między płytami

Po debiucie członkowie grupy zajęli się również indywidualnymi nagraniami. Fu wydał "N.O.C.C." z 2001 roku i "Futurum" w 2002 roku, natomiast Pono opublikował album "Hołd". Koras uczestniczył w projektach innych warszawskich wykonawców. Nie oznaczało to zakończenia Zipery, lecz pozwoliło każdemu z raperów rozwinąć własny styl i współpracę z producentami spoza macierzystej formacji.

Druga strona medalu

Drugi album Zipery "Druga strona medalu" ukazał się 14 lutego 2004 roku. Znalazł się na nim utwór "Do roboty" z gościnnym udziałem Muńka Staszczyka, wokalisty T.Love. Ta współpraca pomogła muzyce grupy dotrzeć także do publiczności rockowej. Płyta zawierała również nagrania z zaproszonymi raperami i producentami. Zespół występował na koncertach oraz przy okazji wydarzeń społecznych, w tym podczas obchodów rocznicy porozumień sierpniowych.

Przerwy i późniejszy powrót

W kolejnych latach Zipera działała nieregularnie. Fu i Pono przygotowywali własne albumy, a Koras występował także w innych zespołach. Nie wydano nowej wspólnej płyty aż do 29 czerwca 2018 roku, kiedy ukazało się "Meritum". Ten album jest trzecim pełnowymiarowym wydawnictwem Zipery, a nie reedycją materiałów z początku wieku.

Znaczenie grupy i śmierć Pona

Zipera odegrała istotną rolę w rozwoju warszawskiego rapu na przełomie lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych. Łączyła bezpośrednie teksty z klasycznym hip-hopowym brzmieniem i współpracą muzyków różnych grup. 6 listopada 2025 roku zmarł Pono. Jego odejście zamknęło możliwość powrotu tria w pierwotnym składzie. W dorobku Zipery pozostają trzy albumy dokumentujące kolejne okresy przyjaźni oraz wspólnej działalności artystycznej.