Dean Stockwell

Dzieciństwo i początki kariery

Robert Dean Stockwell urodził się 5 marca 1936 roku w Los Angeles, a zmarł 7 listopada 2021 roku. Był amerykańskim aktorem filmowym i telewizyjnym, pracującym przed kamerą przez około siedem dekad. Karierę rozpoczął w dzieciństwie, w czasach gdy największe wytwórnie Hollywood zatrudniały młodych aktorów na wieloletnich kontraktach.

W 1947 roku wystąpił w dramacie "Gentleman's Agreement" Elii Kazana, a rok później zagrał główną rolę w filmie "The Boy with Green Hair" Josepha Loseya. Produkcje te pozwoliły mu zdobyć rozpoznawalność jeszcze przed osiągnięciem dorosłości.

Powrót do kina w dorosłym wieku

Po okresie dziecięcej kariery Stockwell kontynuował występy w filmie i teatrze. W "Compulsion" (1959) Richarda Fleischera zagrał jedną z głównych postaci w dramacie kryminalnym opartym na rzeczywistym wydarzeniu.

W 1962 roku pojawił się w adaptacji sztuki Eugene'a O'Neilla "Long Day's Journey into Night" w reżyserii Sidneya Lumeta. Film skupia się na konfliktach w amerykańskiej rodzinie, a obok Stockwella zagrali Katharine Hepburn, Ralph Richardson i Jason Robards.

Walt Henderson w "Paryż, Teksas"

W Paryż, Teksas (1984) Wima Wendersa zagrał Walta Hendersona, brata Travisa, którego odtwarza Harry Dean Stanton.

Walt mieszka w Los Angeles z żoną Anne i wychowuje Huntera, syna Travisa i Jane, granej przez Nastassję Kinski. Kiedy po kilku latach nieobecności Travis zostaje odnaleziony na pustyni, Walt przyjeżdża po niego i próbuje przywrócić mu kontakt z rodziną.

Rola Walta jest ważna dla początkowej części filmu, ponieważ to właśnie dzięki jego działaniom główny bohater może rozpocząć drogę do odzyskania relacji z synem.

"Diuna" i "Blue Velvet"

W "Diunie" ("Dune", 1984) Davida Lyncha Stockwell wcielił się w doktora Wellingtona Yueha, lekarza związanego z rodem Atrydów. Produkcja jest adaptacją powieści Franka Herberta i przedstawia konflikt o władzę nad pustynną planetą Arrakis.

Dwa lata później w "Blue Velvet" Lyncha zagrał Bena, człowieka należącego do otoczenia groźnego przestępcy Franka Bootha. Występ był częścią filmu łączącego kryminał z surrealistycznym obrazem amerykańskiej prowincji.

W 1988 roku Stockwell pojawił się w komedii kryminalnej "Poślubiona mafii" ("Married to the Mob") Jonathana Demme'a jako Tony "The Tiger" Russo. Za tę rolę otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego.

Albert Calavicci w "Zagubionym w czasie"

W latach 1989-1993 Stockwell występował jako admirał Albert "Al" Calavicci w serialu "Zagubiony w czasie" ("Quantum Leap"). Jego bohater pomaga fizykowi Samowi Beckettowi, granemu przez Scotta Bakulę, podczas kolejnych podróży i zmian tożsamości.

Serial łączy science fiction z dramatami rozgrywającymi się w różnych okresach historii Stanów Zjednoczonych. Za rolę Ala Stockwell otrzymał Złoty Glob w 1990 roku oraz cztery nominacje do nagrody Emmy.

"Battlestar Galactica" i późniejsze lata

W nowej wersji serialu "Battlestar Galactica" aktor zagrał Johna Cavila, jedną z istotnych postaci związanych z Cylonami. Serial był emitowany w latach 2004-2009 i rozbudował jego filmografię o kolejną ważną produkcję science fiction.

Stockwell zakończył karierę aktorską w połowie następnej dekady. W późniejszych latach zajmował się także sztuką plastyczną. Zmarł w 2021 roku w wieku 85 lat.

Wybrana filmografia

• 1947 - "Gentleman's Agreement" - Tommy Green.
• 1948 - "The Boy with Green Hair" - Peter.
• 1959 - "Compulsion" - Judd Steiner.
• 1962 - "Long Day's Journey into Night" - Edmund Tyrone.
• 1984 - Paryż, Teksas - Walt Henderson.
• 1984 - "Diuna" - doktor Wellington Yueh.
• 1986 - "Blue Velvet" - Ben.
• 1988 - "Poślubiona mafii" - Tony Russo.
• 1989-1993 - "Zagubiony w czasie" - Albert Calavicci.
• 2006-2009 - "Battlestar Galactica" - John Cavil.