To nie jest kraj dla starych ludzi (2007)

O czym opowiada "To nie jest kraj dla starych ludzi"?

Rok 1980, zachodni Teksas. Llewelyn Moss podczas polowania trafia na miejsce nieudanej transakcji narkotykowej. Wśród porzuconych samochodów i ciał znajduje pieniądze, które mogą całkowicie odmienić życie jego i żony. Zabiera walizkę, choć od początku jest jasne, że jej właściciele będą gotowi zrobić wszystko, aby odzyskać utracony majątek.

Za pieniędzmi rusza Anton Chigurh, płatny zabójca kierujący się własną, przerażającą logiką. Dla niego śmierć człowieka może zależeć od pozornie przypadkowej decyzji. Jednocześnie szeryf Ed Tom Bell próbuje zrozumieć przebieg wydarzeń i zapobiec kolejnym tragediom. Ma jednak poczucie, że przemoc, z którą się styka, wymyka się zasadom znanym mu z wieloletniej służby.

Bracia Joel i Ethan Coen prowadzą te wątki równolegle. Nie opowiadają jedynie o tym, czy Moss zdoła uciec z pieniędzmi. Ważniejsze okazuje się pytanie, czy w świecie zdominowanym przez przypadek i bezwzględność można jeszcze znaleźć sprawiedliwy porządek. Film pozostawia wiele do interpretacji, dlatego lepiej oglądać go bez znajomości szczegółowego zakończenia.

Obsada - aktorzy i role

• Josh Brolin - Llewelyn Moss, weteran wojenny, który znajduje torbę z pieniędzmi.
• Javier Bardem - Anton Chigurh, tajemniczy zabójca ścigający Mossa.
• Tommy Lee Jones - szeryf Ed Tom Bell, próbujący powstrzymać przemoc.
• Kelly Macdonald - Carla Jean Moss, żona Llewelyna.
• Woody Harrelson - Carson Wells, człowiek wynajęty do poszukiwania pieniędzy.
• Garret Dillahunt - Wendell, zastępca szeryfa Bella.

Bardem tworzy postać budzącą lęk nie poprzez gwałtowne emocje, lecz przez chłód i nieprzewidywalność. Brolin z kolei gra człowieka zaradnego i odważnego, który bardzo późno uświadamia sobie skalę zagrożenia. Tommy Lee Jones nadaje historii melancholijny ton: jego bohater staje się świadkiem zmian, których nie potrafi zatrzymać.

Bracia Coen, powieść i czas trwania

Film powstał w 2007 roku. Reżyserię oraz scenariusz przygotowali Joel i Ethan Coen. Jest to adaptacja powieści "No Country for Old Men" Cormaca McCarthy'ego, wydanej w 2005 roku. Za zdjęcia odpowiada Roger Deakins, którego szerokie, oszczędnie komponowane kadry budują atmosferę pustki i niepokoju. Standardowy czas trwania filmu wynosi 122 minuty.

W odróżnieniu od wielu thrillerów twórcy bardzo oszczędnie wykorzystują muzykę. Napięcie wynika przede wszystkim z dźwięków otoczenia, ciszy, sposobu kadrowania i obserwowania zachowania postaci. Nawet sceny rozmów o niewielkiej liczbie zdań mogą stać się momentami najwyższego zagrożenia.

Cztery Oscary - za co nagrodzono film?

Na ceremonii w 2008 roku produkcja zdobyła cztery Oscary z ośmiu nominacji: za najlepszy film, reżyserię, scenariusz adaptowany oraz drugoplanową rolę Javiera Bardema. Nagroda aktorska dla Bardema była jednym z najbardziej komentowanych wyróżnień sezonu. Film otrzymał również nominacje w kategoriach zdjęcia, montaż, montaż dźwięku i dźwięk.

Nie wszystkie nominowane elementy otrzymały statuetkę. Przede wszystkim zdjęcia Deakinsa są dziś ważną częścią filmowej tożsamości tego tytułu, mimo że Oscar w tej kategorii przypadł innej produkcji.

Kim jest Anton Chigurh i skąd bierze się jego groza?

Anton Chigurh działa według wewnętrznych reguł, które dla innych bohaterów są niezrozumiałe. Niekiedy pozwala przypadkowi zdecydować o cudzym losie, jakby chciał odsunąć od siebie odpowiedzialność za własne czyny. Nie oznacza to, że przestaje być sprawcą przemocy. Film prowokuje właśnie do zastanowienia się nad tym, jak ludzie usprawiedliwiają okrucieństwo.

Szeryf Bell reprezentuje przeciwne spojrzenie. Chciałby żyć w rzeczywistości, w której doświadczenie, uczciwość i znajomość lokalnej społeczności pozwalają zachować porządek. Jego bezradność sprawia, że tytuł można odczytywać nie tylko jako komentarz do wieku, ale też do utraty dawnego poczucia bezpieczeństwa.

Z czym porównać film?

W "Sicario" Denis Villeneuve również opowiada o przemocy i o tym, jak trudno utrzymać moralne granice w świecie przestępczości. "Labirynt" stawia pytania o odpowiedzialność za wybory podejmowane w skrajnych okolicznościach. W obu przypadkach napięcie wynika z niepewności, lecz bracia Coen idą dalej w stronę filozoficznego neo-westernu.

Najczęstsze pytania

**Czy "To nie jest kraj dla starych ludzi" to western?**

Film czerpie z tradycji westernu, lecz osadza akcję w 1980 roku. Najczęściej określa się go jako neo-western lub thriller kryminalny.

**Ile trwa film?**

122 minuty.

**Kto gra Antona Chigurha?**

Javier Bardem, który za tę rolę otrzymał Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego.

**Czy ekranizacja jest oparta na książce?**

Tak. Bracia Coen zekranizowali powieść Cormaca McCarthy'ego o tym samym tytule.