ZIP Skład

Powstanie na warszawskiej scenie

ZIP Skład to kolektyw hip-hopowy stworzony w Warszawie w 1997 roku przez młodych raperów i ich przyjaciół. Wywodził się z wcześniejszych projektów TPWC, Fundacja nr 1 i środowiska skupionego wokół Fu oraz Kola. W szerokim składzie pojawiali się między innymi Sokół, Pono, Jędker, Fu, Koras, Felipe, Mieron, Jaźwa i Ward. Grupa łączyła osoby o odmiennych głosach i sposobach rapowania, których spajała wspólna warszawska codzienność.

Koncerty i współpraca z DJ-em 600V

Jeszcze przed pierwszą płytą muzycy uczestniczyli w lokalnych imprezach hip-hopowych, wymieniali kasety z nagraniami i występowali na koncertach. W 1997 roku członkowie środowiska pojawili się przed występem amerykańskiego Run-D.M.C. Z czasem ZIP Skład rozpoczął współpracę z producentem DJ-em 600V. Samplowane bity i skrecze pozwoliły nadać nagraniom bardziej profesjonalny charakter, nie pozbawiając ich ulicznej bezpośredniości.

Chleb powszedni z 1999 roku

W 1999 roku ukazał się album "Chleb powszedni", jedyna pełnowymiarowa płyta nagrana przez rozbudowany skład kolektywu. W repertuarze znalazły się "Ziping", "Śródmieście Południowe" i "Zawodostwo". Zespołowe piosenki polegały na wymianie krótszych zwrotek, w których poszczególni raperzy opowiadali o swoich doświadczeniach. Album stał się dokumentem ważnego okresu rozwoju warszawskiego hip-hopu.

Dalsze grupy i solowe drogi

Po debiucie członkowie ZIP Składu skupili się na mniejszych projektach. Sokół i Jędker założyli WWO, Pono z Fu i Korasem nagrywał jako Zipera, a część osób kontynuowała działalność w Fundacji nr 1. Wspólne korzenie nie oznaczają, że późniejsze wydawnictwa tych grup należą do dyskografii ZIP Składu. Poszczególne formacje miały własne składy, albumy i odmienną stylistykę.

Wznowienie i pamięć o początkach

W 2010 roku DJ 600V zremasterował "Chleb powszedni". Reedycja zawierała także dodatkowy utwór "Po drodze" oraz nowe materiały graficzne. W późniejszych latach muzycy nadal okazjonalnie spotykali się na scenie. 6 listopada 2025 roku zmarł Pono, jedna z najważniejszych postaci kolektywu. Jego śmierć przypomniała o znaczeniu przyjaźni i współpracy, od których zaczęły się kariery wielu popularnych polskich raperów.