Octavia Spencer

Octavia Spencer - aktorka nagrodzona Oscarem za "Służące"

Octavia Lenora Spencer urodziła się 25 maja 1970 roku w Montgomery w stanie Alabama. Studiowała na Auburn University, a pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywała również przy organizacji produkcji filmowych. Przez wiele lat otrzymywała role drugoplanowe, często niewielkie, ale pozwalające rozwijać warsztat w komedii i dramacie.

Przełom nastąpił, gdy zagrała Minny Jackson w "Służących". Sukces filmu przyniósł jej Oscara i znacznie więcej propozycji zawodowych. W kolejnych latach występowała w produkcjach o rasizmie, prawach obywatelskich, rodzinnych konfliktach i historii amerykańskiej nauki. Potrafi także zaskakiwać w thrillerach oraz horrorach.

Początki w filmie i telewizji

Spencer zaczynała od epizodów w amerykańskich serialach oraz filmach komediowych. Pojawiała się między innymi w "Czasie zabijania" ("A Time to Kill", 1996), a w późniejszych latach w takich produkcjach jak "Legalna blondynka 2" oraz "Bad Santa".

Nie były to role, które automatycznie zapewniały status gwiazdy. Aktorka stopniowo zdobywała doświadczenie i udowadniała, że nawet krótką scenę potrafi uczynić wiarygodną. Jej charakterystyczna obecność na ekranie opiera się na wyrazistej mimice i umiejętności naturalnego wypowiadania dialogów.

W serialu "Brzydula Betty" ("Ugly Betty") występowała jako Constance Grady. W innych telewizyjnych projektach pokazywała komediowy talent, który później okazał się ważny również w znacznie poważniejszych rolach.

Minny Jackson w "Służących" i pierwszy Oscar

W filmie "Służące" ("The Help", 2011) Tate'a Taylora Spencer zagrała Minny Jackson, czarnoskórą pracownicę domową mieszkającą w Missisipi na początku lat 60. Historia opowiada o kobietach próbujących opowiedzieć o nierównym traktowaniu i przemocy społecznej w okresie segregacji rasowej.

Minny ma ostry język i wyraźny charakter. Potrafi bronić własnej godności, lecz jej sytuacja ekonomiczna oraz rodzinna często ogranicza dostępne wybory. Spencer gra bohaterkę z dużym humorem, ale nie pomija strachu i poczucia krzywdy.

Film wzbudzał również dyskusje dotyczące sposobu przedstawiania rasizmu i perspektywy, z której opowiadana jest historia. Nie jest pełnym obrazem doświadczeń czarnoskórych pracownic domowych w tamtej epoce, lecz fabularną adaptacją powieści Kathryn Stockett.

Za rolę Minny aktorka zdobyła Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej podczas ceremonii w 2012 roku. Otrzymała także Złoty Glob i BAFTA. Była to pierwsza z trzech jej oscarowych nominacji.

Wanda Johnson w "Stacji Fruitvale"

W filmie "Stacja Fruitvale" ("Fruitvale Station", 2013) Ryana Cooglera Octavia Spencer wcieliła się w Wandę Johnson, matkę Oscara Granta, młodego mężczyzny śmiertelnie postrzelonego przez policjanta w Oakland w 2009 roku.

Film koncentruje się na ostatnim dniu życia Granta, którego gra Michael B. Jordan, oraz na relacjach z rodziną. Spencer przedstawia matkę troskliwą, ale zdolną również do stanowczego zwracania synowi uwagi. Jej sceny przypominają, że osoba znana z tragicznego wydarzenia ma także zwyczajne życie i bliskich.

Produkcja opiera się na prawdziwej historii, chociaż część dialogów została odtworzona w formie dramatycznej. Dla Spencer była okazją do pokazania bardziej kameralnej, spokojnej strony aktorstwa.

Dorothy Vaughan w "Ukrytych działaniach"

W "Ukrytych działaniach" ("Hidden Figures", 2016) Theodore'a Melfiego Spencer zagrała Dorothy Vaughan, amerykańską matematyczkę związaną z ośrodkiem badawczym NACA, a później NASA.

Vaughan kierowała zespołem kobiet pracujących przy obliczeniach matematycznych. W okresie, kiedy komputery elektroniczne zaczynały zmieniać organizację pracy, uczyła się programowania i pomagała innym rozwijać nowe umiejętności.

W filmie obok niej występują Katherine Johnson, grana przez Taraji P. Henson, oraz Mary Jackson, odtwarzana przez Janelle Monáe. Ich historie pokazują, jak wielkie znaczenie dla programu kosmicznego miały osoby, o których przez lata pisano znacznie mniej niż o astronautach.

Spencer gra Dorothy jako kobietę praktyczną i uważnie obserwującą zmiany w miejscu pracy. Jej bohaterka wie, że sama wiedza matematyczna nie wystarcza, gdy istnieją bariery organizacyjne i społeczne.

Za tę kreację otrzymała drugą nominację do Oscara, również w kategorii aktorki drugoplanowej, podczas ceremonii w 2017 roku. Nie zdobyła wówczas statuetki; był to jednak kolejny ważny sukces w jej karierze.

Zelda Fuller w "Kształcie wody"

W "Kształcie wody" ("The Shape of Water", 2017) Guillerma del Toro Spencer zagrała Zeldę Fuller, pracownicę tajnego ośrodka badawczego w Stanach Zjednoczonych w okresie zimnej wojny.

Jej przyjaciółką jest Elisa Esposito, grana przez Sally Hawkins, która nawiązuje niezwykłą relację z istotą przetrzymywaną w laboratorium. Zelda staje się ważną osobą pomagającą Elisie w sytuacjach, kiedy działania władz ośrodka są coraz bardziej niebezpieczne.

Spencer wykorzystuje komediową swobodę w dialogach, ale nie sprowadza postaci do humorystycznego dodatku. Zelda jest odważna i świadoma ryzyka. Film łączy baśń, romans oraz komentarz społeczny.

Za rolę Spencer otrzymała trzecią nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej, podczas ceremonii w 2018 roku. "Kształt wody" zdobył wtedy Oscara dla najlepszego filmu.

"Obdarowani" i "Ma"

W dramacie "Obdarowani" ("Gifted", 2017) Spencer zagrała Robertę Taylor, sąsiadkę i przyjaciółkę rodziny opiekującej się niezwykle uzdolnioną matematycznie dziewczynką. Film dotyczy konfliktu między potrzebą zwykłego dzieciństwa a oczekiwaniami związanymi z talentem.

W horrorze "Ma" (2019) Tate'a Taylora aktorka wcieliła się w Sue Ann, kobietę zaprzyjaźniającą się z grupą nastolatków. Początkowo wydaje się pomocna, ale stopniowo ujawnia niepokojące motywacje.

To rola bardzo odmienna od bohaterek "Służących" i "Ukrytych działań". Spencer może wykorzystać pozorną życzliwość, aby stopniowo tworzyć napięcie, nie zdradzając od razu rzeczywistych zamiarów postaci.

Madam C.J. Walker w "Self Made"

W miniserialu "Self Made: Inspired by the Life of Madam C.J. Walker" (2020) aktorka zagrała Sarę Breedlove, znaną jako Madam C.J. Walker, przedsiębiorczynię budującą firmę kosmetyczną na początku XX wieku.

Serial przedstawia jej drogę zawodową, walkę o niezależność ekonomiczną i relacje rodzinne. Produkcja jest dramatyzowaną biografią, nie zaś szczegółowym dokumentem historycznym. Spencer jest także związana z projektem od strony producenckiej.

Wybrane filmy i seriale Octavii Spencer

• "Służące" (2011) - Minny Jackson, Oscar.
• "Stacja Fruitvale" (2013) - Wanda Johnson.
• "Ukryte działania" (2016) - Dorothy Vaughan, nominacja do Oscara.
• "Obdarowani" (2017) - Roberta Taylor.
• "Kształt wody" (2017) - Zelda Fuller, nominacja do Oscara.
• "Ma" (2019) - Sue Ann.
• "Self Made" (2020) - Madam C.J. Walker.
• "Czarownice" (2020) - babcia.

Trzy nominacje do Oscara i różnorodność ról

Spencer należy do aktorek, które potrafią połączyć humor z trudnymi tematami społecznymi. Minny z "Służących", Dorothy z "Ukrytych działań" i Zelda z "Kształtu wody" mają silne charaktery, ale żyją w odmiennych warunkach. W "Ma" aktorka pokazuje dodatkowo, jak skutecznie może przejść do roli budzącej niepokój.