Robin Williams

Robin Williams - życie i początki kariery

Robin McLaurin Williams urodził się 21 lipca 1951 roku w Chicago. W młodości interesował się aktorstwem, a rozpoznawalność zdobył przede wszystkim dzięki improwizacji i występom komediowym. Studiował w Juilliard School w Nowym Jorku, gdzie rozwijał warsztat sceniczny. Łączył błyskawiczne tempo wypowiedzi z umiejętnością wchodzenia w kolejne postacie, tworzenia głosów i zmieniania nastroju występu w ciągu kilku sekund.

Szeroka publiczność poznała go za sprawą serialu "Mork i Mindy" ("Mork & Mindy", 1978-1982), w którym wcielał się w ekscentrycznego przybysza z innej planety. Serial wykorzystywał jego talent do improwizacji, ale nie oddawał jeszcze pełnego zakresu możliwości. W kolejnych latach aktor udowodnił, że potrafi grać także bohaterów wyciszonych, samotnych i zmagających się z poważnymi problemami.

"Good Morning, Vietnam" i "Fisher King"

W "Good Morning, Vietnam" (1987) Barry'ego Levinsona zagrał Adriana Cronauera, prezentera wojskowego radia podczas wojny w Wietnamie. Williams wykorzystuje w tej roli niezwykłą energię słowną, ale film nie jest wyłącznie komedią. Coraz wyraźniej pokazuje napięcie między rozrywką, propagandą i doświadczeniem ludzi żyjących w rzeczywistości konfliktu.

Za tę kreację otrzymał pierwszą nominację do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Kolejna przyszła za film "Stowarzyszenie Umarłych Poetów" (1989) Petera Weira, w którym grał nauczyciela Johna Keatinga. Bohater zachęca uczniów prestiżowej szkoły do samodzielnego myślenia i odnajdywania własnego głosu. Williams nie opiera tu roli na nieustannych żartach, lecz na spokojniejszych rozmowach i emocjonalnej relacji z młodymi bohaterami.

W "Fisher King" (1991) Terry'ego Gilliama zagrał Parry'ego, bezdomnego mężczyznę cierpiącego z powodu traumatycznych doświadczeń. Film w niezwykły sposób łączy miejską rzeczywistość z fantazją i opowiada o winie, pomocy drugiemu człowiekowi oraz próbie odzyskania równowagi. Ta kreacja przyniosła Williamsowi trzecią nominację do Oscara za rolę pierwszoplanową.

"Pani Doubtfire", "Jumanji" i kino familijne

W "Pani Doubtfire" ("Mrs. Doubtfire", 1993) aktor wcielił się w Daniela Hillarda, ojca, który po rozstaniu z żoną przebiera się za starszą opiekunkę, aby pozostać blisko dzieci. Film jest komedią pełną pomyłek, ale w centrum znajduje się historia rodziny przechodzącej trudną zmianę. Williams potrafi w jednej scenie być groteskowy, a w następnej zaskakująco wzruszający.

W "Jumanji" (1995) grał Alana Parrisha, człowieka uwięzionego przez lata w fantastycznej grze planszowej. Po powrocie musi zmierzyć się nie tylko z niebezpiecznymi zwierzętami i niezwykłymi wydarzeniami, ale również z utraconym dzieciństwem. Jego występ nadaje filmowi przygodowemu emocjonalny punkt ciężkości.

Williams był również ważnym aktorem głosowym. W oryginalnej anglojęzycznej wersji animacji Disneya "Aladyn" (1992) użyczył głosu Dżinowi. Improwizacyjne tempo, żarty i zmiany sposobu mówienia pomogły stworzyć jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii animacji.

Sean Maguire w "Buntowniku z wyboru"

W "Buntowniku z wyboru" ("Good Will Hunting", 1997) Gusa Van Santa Williams zagrał Seana Maguire'a, terapeuty pracującego z niezwykle zdolnym matematycznie Willem Huntingiem. Willa odtwarza Matt Damon, a scenariusz napisali Damon i Ben Affleck.

Sean sam doświadczył bolesnej straty i nie próbuje zdobyć zaufania Willa popisem intelektualnym. Zamiast tego pokazuje mu, że wiedza książkowa nie zastąpi doświadczenia miłości, żałoby i odpowiedzialności za własne wybory. W rozmowach bohaterów Williams wykorzystuje ciszę, cierpliwość i zwykłe, pozbawione teatralności słowa. To jedna z najważniejszych dramatycznych kreacji w jego filmografii.

Za rolę Seana Maguire'a otrzymał Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego podczas ceremonii w 1998 roku. Była to jego jedyna konkursowa statuetka Akademii Filmowej, zdobyta po trzech wcześniejszych nominacjach za role pierwszoplanowe.

Role bardziej mroczne

Williams chętnie wychodził poza komediowy wizerunek. W "Bezsenności" ("Insomnia", 2002) Christophera Nolana zagrał Waltera Fincha, podejrzanego o morderstwo pisarza. W "Zdjęciu w godzinę" ("One Hour Photo", 2002) Marka Romaneka wcielił się w Seymoura Parrisha, samotnego pracownika laboratorium fotograficznego, który zaczyna niepokojąco interesować się życiem klientów.

Obie role pokazują znacznie chłodniejszą stronę jego talentu. Zamiast wzbudzać sympatię, bohaterowie Williamsa wywołują narastający dyskomfort. Aktor wystąpił także w "Nocy w muzeum" (2006) jako Theodore Roosevelt, łącząc w tym filmie familijny humor z poczuciem godności postaci historycznej.

Najważniejsze filmy i role

• "Mork i Mindy" (1978-1982) - Mork.
• "Good Morning, Vietnam" (1987) - Adrian Cronauer.
• "Stowarzyszenie Umarłych Poetów" (1989) - John Keating.
• "Fisher King" (1991) - Parry.
• "Aladyn" (1992) - głos Dżina w wersji oryginalnej.
• "Pani Doubtfire" (1993) - Daniel Hillard.
• "Jumanji" (1995) - Alan Parrish.
• "Buntownik z wyboru" (1997) - Sean Maguire.
• "Zdjęcie w godzinę" (2002) - Seymour Parrish.
• "Bezsenność" (2002) - Walter Finch.
• "Noc w muzeum" (2006) - Theodore Roosevelt.

Dorobek i dziedzictwo

Robin Williams zmarł 11 sierpnia 2014 roku w Kalifornii. Pozostawił filmografię, w której obok szalonej improwizacji znajdują się przejmujące kreacje dramatyczne. Jego występ w "Buntowniku z wyboru" jest szczególnie dobrym przykładem tego, jak komik potrafi zrezygnować z efektownych środków wyrazu, gdy historia wymaga skupienia na emocjach rozmówcy.