Kalush Orchestra

Kalush i powstanie Kalush Orchestra

Historia Kalush Orchestra rozpoczyna się od ukraińskiej grupy rapowej Kalush, którą w 2019 roku stworzyli muzycy związani z miastem Kałusz w obwodzie iwanofrankiwskim. Jedną z najważniejszych postaci projektu jest raper Oleh Psiuk. W działalności Kalush liczyły się współczesne podkłady hip-hopowe, charakterystyczna ukraińskojęzyczna fraza i zainteresowanie lokalną kulturą. W 2021 roku pojawiła się rozbudowana formacja Kalush Orchestra, w której obok wykonawców hip-hopowych występowali instrumentaliści wykorzystujący tradycyjne brzmienia, przede wszystkim flet sopiłka i instrumenty ludowe.

Czym Orchestra różni się od zespołu Kalush?

Nie chodzi wyłącznie o zmianę nazwy. Kalush i Kalush Orchestra są powiązanymi, lecz odmiennymi projektami muzycznymi. W Orchestra szerszą rolę otrzymały melodie ludowe, tradycyjne instrumentarium i chóralne zaśpiewy. W tworzeniu charakterystycznego brzmienia pomagali m.in. Tymofii Muzyczuk, Witalij Dużyk i Ihor Didenczuk. Niezwykła mieszanka hip-hopu, śpiewu i ludowej instrumentacji była wyczuwalna już w pierwszych utworach, w tym „Shtomber Womber”. Koncerty łączyły taniec, tradycyjne stroje i rapową energię, dzięki czemu grupa wyróżniała się na festiwalach przed zwycięstwem w Eurowizji.

„Stefania” - utwór poświęcony matce

Piosenka „Stefania” powstała z myślą o matce Oleha Psiuka. Utwór łączy rapowaną opowieść z melodyjnym refrenem opartym na motywach folkowych. Słowa nabrały szczególnego znaczenia po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku, gdy wielu słuchaczy interpretowało piosenkę również jako symbol przywiązania do rodzinnego kraju. Kompozycja istniała jednak wcześniej i była prezentowana podczas ukraińskich eliminacji. Właśnie ta kolejność wydarzeń ma znaczenie: nie była od początku pisana jako oficjalna pieśń wojenna.

Eurowizja 2022 w Turynie - historyczne zwycięstwo

Kalush Orchestra wystąpił w Turynie jako reprezentant Ukrainy z „Stefanią”. W finale 14 maja 2022 roku zespół zdobył 631 punktów, w tym rekordowe 439 punktów od publiczności. Było to trzecie zwycięstwo Ukrainy w historii konkursu. Występ przyciągnął uwagę zarówno muzyką, jak i kontekstem wydarzeń w Ukrainie. Polska wysłała wtedy Krystiana Ochmana z piosenką „River”, który zajął 12. miejsce w finale. Obydwa rezultaty znalazły się w zestawieniu konkursowych roczników.

Występy po konkursie i pomoc humanitarna

Po zwycięstwie artyści wykorzystywali rozpoznawalność do koncertowania i zbierania środków na pomoc Ukrainie. Zorganizowali także działania związane ze sprzedażą pamiątek konkursowych, w tym trofeum i różowego kapelusza noszonego przez Oleha Psiuka. Jednym z najbardziej symbolicznych występów był powrót do Eurowizji 2023 w Liverpoolu w roli gości koncertu. Zespół kontynuował działalność muzyczną, a zwycięska piosenka pozostała w repertuarze jako jeden z najważniejszych utworów nowoczesnej ukraińskiej muzyki popularnej.

Muzyczne powiązania i dalszy rozwój

Kalush Orchestra łączy się z muzykami grupy Kalush, a przez osobę Ihora Didenczuka również ze sceną ukraińskiego folk-rocka i zespołem Go_A, reprezentantem Ukrainy na Eurowizji 2021. W historii konkursu ukraińskie zwycięstwo nastąpiło po sukcesie włoskiego zespołu Måneskin w 2021 roku, a przed triumfem Loreen w 2023 roku. Ta kolejność dobrze pokazuje, że w Eurowizji obok tanecznego popu coraz większą rolę odgrywają także rock, hip-hop i języki narodowe.