Mumia (2017)

Grobowiec, który miał pozostać zamknięty

Nick Morton jest żołnierzem i awanturnikiem zainteresowanym przede wszystkim zdobywaniem cennych starożytnych przedmiotów. Wraz z przyjacielem Chrisem Vailem podczas misji na Bliskim Wschodzie trafia na miejsce, które okazuje się znacznie ważniejsze niż zwykłe stanowisko archeologiczne. Odkrywają podziemny grobowiec i sarkofag, którego sposób zabezpieczenia sugeruje, że został ukryty z bardzo poważnego powodu.

Do badań dołącza archeolożka Jenny Halsey. Jej wiedza pozwala zrozumieć, jak nietypowe jest znalezisko, ale nie zapobiega katastrofie. Uwolniona zostaje Ahmanet, starożytna egipska księżniczka, którą przed wiekami ukarano za próbę przejęcia władzy. Jej powrót do świata żywych rozpoczyna serię groźnych wydarzeń, a Nick odkrywa, że jest z nią związany w sposób, którego nie potrafi wyjaśnić.

Akcja przenosi się do współczesnego Londynu, gdzie istnieje organizacja badająca nadprzyrodzone zagrożenia. Bohater musi zdecydować, czy potraktuje wydarzenia jako kolejną przygodę, czy spróbuje powstrzymać siłę, której działania mogą zagrozić znacznie większej liczbie ludzi.

Obsada i postacie

• Tom Cruise - Nick Morton, żołnierz i poszukiwacz starożytnych przedmiotów.
• Sofia Boutella - księżniczka Ahmanet, przebudzona egipska mumia.
• Annabelle Wallis - Jenny Halsey, archeolożka prowadząca badania nad grobowcem.
• Russell Crowe - doktor Henry Jekyll, kierujący badaniami nad nadprzyrodzonymi zagrożeniami.
• Jake Johnson - Chris Vail, przyjaciel i współpracownik Nicka.
• Courtney B. Vance - pułkownik Greenway, przełożony żołnierzy.
• Marwan Kenzari - Malik, związany z organizacją doktora Jekylla.
• Javier Botet - Set, starożytne bóstwo obecne w mitologicznym wątku filmu.
• Selva Rasalingam - faraon Menehptre, ojciec Ahmanet.
• Shanina Shaik - żona faraona.
• Simon Atherton - krzyżowiec związany z historią tajemniczego artefaktu.

Tom Cruise gra Nicka jako bohatera skłonnego do ryzyka, który początkowo bardziej przypomina oportunistę niż bezinteresownego odkrywcę. Jenny próbuje zachować naukowy sposób rozumowania, choć kolejne zdarzenia szybko wykraczają poza jej doświadczenie. Doktor Jekyll wprowadza z kolei instytucjonalną perspektywę na świat potworów i sekretów.

Sofia Boutella i postać Ahmanet

Ahmanet jest centralną postacią horrorowej warstwy filmu. Według opowieści przedstawionej w prologu została pozbawiona szansy na władzę i zawarła układ z egipskim bóstwem Setem. Jej decyzje doprowadziły do zbrodni oraz uwięzienia w grobowcu, którego nie zamierzano nigdy otwierać.

Sofia Boutella buduje postać przede wszystkim poprzez ruch, charakteryzację i sposób reagowania na otoczenie. Ahmanet nie porusza się jak zwykła współczesna bohaterka. Jej gesty mają przypominać starożytny rytuał, a specjalnie zaprojektowane kostiumy i makijaż podkreślają nadprzyrodzony charakter postaci.

W przeciwieństwie do Gazelle w Kingsman: Tajne służby (2014) Ahmanet nie jest tylko sprawną fizycznie przeciwniczką. Ma zdolności związane z przemianą ciała i kontrolą nad ludźmi. Boutella wykorzystuje doświadczenie taneczne, lecz większe znaczenie niż szybka walka ma tutaj atmosfera zagrożenia.

Aktorka wystąpiła także jako Jaylah w Star Trek: W nieznane (2016). Tam jej postać jest sojuszniczką załogi statku i reprezentuje znacznie bardziej przygodową stronę kina fantastycznego.

Doktor Jekyll i projekt Dark Universe

Doktor Henry Jekyll grany przez Russella Crowe'a nie jest przypadkową postacią drugoplanową. Reprezentuje organizację Prodigium, która zajmuje się wyszukiwaniem i badaniem istot nadprzyrodzonych. Postać nawiązuje do znanego motywu literackiego doktora Jekylla i pana Hyde'a, co pozwalało twórcom wskazać istnienie szerszego świata klasycznych potworów.

Universal Pictures planowało wykorzystać "Mumię" jako początek wspólnego uniwersum filmowego Dark Universe. W zamierzeniu mogły w nim spotkać się reinterpretacje różnych postaci z dawnych horrorów wytwórni. Film otrzymał więc elementy, które wykraczają poza samą historię Ahmanet.

Ostatecznie projekt nie rozwinął się w zapowiadanej pierwotnie formie. Późniejsze filmy o klasycznych potworach Universalu realizowano według innych założeń, często jako odrębne produkcje. "Mumię" z 2017 roku należy zatem traktować jako samodzielny film, a nie jako konieczny fragment wieloczęściowej historii.

Nowa ekranizacja, nie kontynuacja filmu z 1999 roku

Tytuł "Mumia" kojarzy się wielu widzom z przygodowym filmem Stephena Sommersa z 1999 roku, w którym główną rolę zagrał Brendan Fraser. Produkcja z Tomem Cruise'em nie jest jednak kolejną częścią tamtej serii ani jej fabularną kontynuacją.

Twórcy z 2017 roku sięgnęli do znacznie starszej tradycji filmów o egipskich mumiach, rozwijanej przez Universal Pictures od lat 30. XX wieku. Wprowadzili nową antagonistkę i połączyli motywy archeologicznego odkrycia, klątwy oraz walki ze złem z tempem współczesnego kina akcji.

Ta różnica wpływa na sposób oglądania filmu. Zamiast humorystycznej przygody w stylu lat 90. widz otrzymuje opowieść bardziej skoncentrowaną na nadprzyrodzonym niebezpieczeństwie, choć nie brakuje w niej pościgów i komediowych akcentów.

Reżyseria i realizacja

Reżyserem jest Alex Kurtzman, wcześniej znany przede wszystkim jako scenarzysta i producent. Scenariusz przygotowali David Koepp, Christopher McQuarrie i Dylan Kussman. Zdjęcia wykonał Ben Seresin, a muzykę skomponował Brian Tyler.

Efekty specjalne wykorzystano do przedstawienia przemiany Ahmanet, burz piaskowych, nadprzyrodzonych zjawisk oraz zagrożeń wynikających z jej przebudzenia. Duże znaczenie ma też fizyczny sposób gry Toma Cruise'a, który wykonuje wymagające sekwencje sensacyjne. Film łączy więc dwa odmienne rodzaje widowiska: tradycyjne kino akcji i horror fantastyczny.

Premiera i czas trwania

Amerykańska premiera kinowa odbyła się 9 czerwca 2017 roku. Universal Pictures odpowiadało za dystrybucję. W usługach cyfrowych czas trwania najczęściej podawany jest jako około 110 minut, choć niektóre katalogi wykazują krótszy czas samej projekcji.

"Mumia" pokazuje konflikt między ludźmi traktującymi starożytne znaleziska jako przedmiot handlu lub badań a siłą, która nie podlega ich regułom. Dla Nicka wyprawa do grobowca okazuje się więc początkiem osobistej odpowiedzialności, której wcześniej unikał. Najbardziej charakterystyczną częścią filmu pozostaje jednak postać Ahmanet, łącząca klasyczny motyw mumii z fizycznym stylem gry Sofii Boutelli.