Uwaga: w tekście zdradzamy najważniejsze wydarzenia i ostatnią scenę filmu „Labirynt” (Prisoners, 2013). Jeżeli nie znasz filmu, przeczytaj najpierw opis fabuły bez spoilerów.
Kto naprawdę porwał Annę i Joy?
Za zaginięciem dziewczynek stoi Holly Jones. Wraz z mężem przez wiele lat porywała dzieci, kierując się wypaczoną ideą zemsty na Bogu po śmierci własnego syna. W jej przekonaniu cierpienie niewinnych rodzin miało odebrać rodzicom wiarę, której ona i mąż utracili po osobistej tragedii. To nie jest racjonalne usprawiedliwienie zbrodni, lecz wyjaśnienie motywacji bohaterki przedstawionej w finale.
Holly ukrywała działalność pod pozorami zwyczajnego życia. Kiedy Keller Dover dowiaduje się od odnalezionej Joy, że dziewczynka słyszała jego głos podczas uwięzienia, rozumie, iż musiał wcześniej odwiedzić miejsce, w którym przetrzymywano dzieci. Wskazówka prowadzi go do domu Holly.
Keller chce odnaleźć Annę, ale Holly uprzedza jego działania. Rani go, odurza i zamyka w głębokim dole na posesji, ukrytym pod zaparkowanym samochodem. Mężczyzna, który przez cały film dążył do wyrwania córki z niewoli, sam staje się więźniem.
Kim naprawdę byli Alex Jones i Bob Taylor?
Alex nie jest bezwzględnym porywaczem, za którego uważa go Keller. W dzieciństwie sam został uprowadzony przez małżeństwo Jonesów i latami żył w ich otoczeniu. Przemoc i doświadczenia z przeszłości tłumaczą jego trudności w komunikacji, choć nie można sprowadzać jego osobowości do pojedynczej diagnozy.
Keller, przekonany o winie Alexa, więzi go i torturuje, aby wydobyć informacje o dziewczynkach. Finał ujawnia, że jego działania nie doprowadziły do odkrycia sprawcy. Przeciwnie – skrzywdził kolejną osobę, która sama była ofiarą tego samego procederu.
Bob Taylor również wiąże się z wcześniejszymi porwaniami. Jego zachowanie i rysowane labirynty wynikają z głębokiej traumy, a śledczy początkowo błędnie interpretują część pozostawionych przez niego przedmiotów jako dowody udziału w nowych zbrodniach. Los Alexa i Boba pokazuje, że skutki porwania mogą trwać długo po ustaniu fizycznej niewoli.
Jak detektyw Loki odnalazł Annę?
Detektyw Loki dociera do prawdy inną drogą niż Keller. Śledztwo wokół labiryntowych symboli i dawnych przestępstw doprowadza go do domu Holly Jones. Gdy odkrywa, że kobieta zamierza skrzywdzić Annę, dochodzi do strzelaniny. Holly ginie, Loki zostaje ranny, ale mimo obrażeń udaje mu się przewieźć dziewczynkę do szpitala.
Anna przeżywa. To ważne rozstrzygnięcie wątku porwania, jednak nie jest równoznaczne ze szczęśliwym finałem wszystkich uczestników historii. Joy również jest bezpieczna, a Keller wciąż pozostaje w zamknięciu. Nie może liczyć na pomoc rodziny, ponieważ nikt nie wie, gdzie naprawdę zniknął.
Scena ratowania Anny przeciwstawia dwie postawy. Keller działa pod wpływem rosnącej rozpaczy i przekracza kolejne granice. Loki, mimo własnych emocji i pomyłek w śledztwie, poszukuje dowodów i ostatecznie dociera do sprawczyni.
Czy Keller Dover przeżył?
Po zakończeniu akcji w domu Holly policja prowadzi oględziny posesji. Loki zostaje na miejscu, gdy inni funkcjonariusze kończą pracę. W ciszy słyszy cichy dźwięk gwizdka. Najpierw nie jest pewien, co usłyszał, lecz dźwięk się powtarza. Film urywa się w chwili, gdy zaczyna zwracać na niego uwagę.
Gwizdek pochodzi od Kellera. Uwięziony w dole ojciec znalazł gwizdek swojej córki Anny, który pojawia się w opowieści znacznie wcześniej. Nie jest to przypadkowy efekt dźwiękowy ani znak nadprzyrodzony. Stanowi realny sposób wezwania pomocy z miejsca, którego nie widać z powierzchni.
Film nie pokazuje jednak, że Loki odsuwa samochód i wyciąga Kellera. W dosłownym opisie ostatniej sceny należy więc powiedzieć, że detektyw słyszy gwizdanie, a nie że już dokonał ratunku. Konstrukcja finału bardzo silnie sugeruje, że zaraz zlokalizuje źródło dźwięku.
Co o zakończeniu powiedział scenarzysta?
Aaron Guzikowski, autor scenariusza, wyjaśnił po premierze, że podczas zdjęć powstał również wariant zakończenia, w którym policjanci znajdują uwięzionego Kellera. Filmowcy nie wykorzystali go w ostatecznej wersji. Woleli zatrzymać historię w chwili rozpoznania sygnału, pozostawiając ostatni krok poza ekranem.
Wypowiedź scenarzysty wspiera interpretację, że Keller najprawdopodobniej zostaje uratowany. Nie zmienia jednak tego, co oglądamy w wersji kinowej: nie widzimy ani otwarcia dołu, ani dalszych losów ojca Anny. Otwartość ostatniego ujęcia jest świadomą decyzją twórców, a nie przypadkowo pominiętą sceną.
Guzikowski wspominał również, że nawet gdyby Keller przeżył, musiałby ponieść konsekwencje torturowania Alexa. Fizyczne uratowanie go nie usuwa moralnej i prawnej odpowiedzialności za wydarzenia w opuszczonym budynku.
Dlaczego gwizdek ma tak duże znaczenie?
Na początku filmu przedmiot jest częścią codzienności dzieci. Anna posiada gwizdek, który ma pomóc jej w sytuacji zagrożenia. Gdy Keller odnajduje go w dole, drobiazg staje się jego jedynym narzędziem kontaktu z zewnętrznym światem. Pozornie mało znaczący szczegół otrzymuje w finale zupełnie nową funkcję.
To przykład precyzyjnej konstrukcji scenariusza. Widz zna gwizdek wcześniej, dlatego rozpoznaje jego sens szybciej niż otoczenie Kellera. Po wielu godzinach śledztwa, pościgów i przemocy rozwiązanie okazuje się zależeć od usłyszenia ledwie słyszalnego dźwięku.
Można też odczytać go symbolicznie. Ojciec, który chciał uratować córkę siłą i kontrolą, sam potrzebuje pomocy. Sygnał należący do dziecka pozwala mu wydostać się z roli samotnego mściciela i ponownie zaufać innym.
Co oznacza tytuł „Labirynt”?
Labirynty pojawiają się jako rysunki, symbole i tropy śledcze. Bohaterowie próbują znaleźć wyjście z sytuacji, w której żaden wybór nie wydaje się wolny od cierpienia. Keller stopniowo zamyka się w gniewie, Alex pozostaje uwięziony przez traumę, a Holly przez obsesję zemsty na świecie i własnej religijnej przeszłości.
Ostateczne rozwiązanie zagadki pokazuje, że fizyczne więzienie jest tylko jednym z rodzajów pułapek. Keller może odzyskać wolność dzięki gwizdkowi, lecz nadal pozostaje odpowiedzialny za swoje czyny. W tym sensie nawet prawdopodobny ratunek nie przywraca stanu sprzed porwania.
Więcej o obsadzie, reżyserii Denisa Villeneuve’a i realizacji filmu znajdziesz w głównej karcie „Labiryntu” (2013). Jeśli interesują Cię podobnie niejednoznaczne thrillery, przeczytaj również o „Wyspie tajemnic” lub „Siedem”.