Kapitan Phillips (Captain Phillips, 2013)

O czym opowiada "Kapitan Phillips"?

W kwietniu 2009 roku kontenerowiec Maersk Alabama płynie w rejonie Rogu Afryki. Jego kapitan Richard Phillips i załoga mają świadomość zagrożenia piractwem, ale zwykły rejs szybko zmienia się w sytuację kryzysową. Do jednostki zbliża się niewielka łódź z uzbrojonymi napastnikami. Załoga próbuje ochronić statek, a Phillips musi podejmować decyzje pod coraz większą presją.

Wśród piratów wyróżnia się Muse, młody mężczyzna, który dowodzi grupą i usiłuje przejąć kontrolę nad jednostką. Konfrontacja kapitana z Muse'em zajmuje centralne miejsce w filmie. Scenariusz pokazuje jednak również to, co dzieje się z pozostałymi marynarzami, oraz działania prowadzące do zaangażowania amerykańskich służb.

Reżyser Paul Greengrass prowadzi akcję tak, by widz odczuwał chaos i brak pewności bohaterów. Nawet rozmowy dotyczące pozornie prostych decyzji mają znaczenie, ponieważ jeden błąd może doprowadzić do tragedii. Poniższy opis dotyczy punktu wyjścia historii i nie wyjaśnia szczegółów finałowej operacji.

Obsada - aktorzy i role

• Tom Hanks - Richard Phillips, kapitan kontenerowca Maersk Alabama.
• Barkhad Abdi - Abduwali Muse, dowódca czteroosobowej grupy piratów.
• Barkhad Abdirahman - Bilal, jeden z napastników.
• Faysal Ahmed - Najee, członek grupy Muse'a.
• Mahat M. Ali - Elmi, kolejny z piratów.
• Catherine Keener - Andrea Phillips, żona kapitana.
• Michael Chernus - Shane Murphy, pierwszy oficer Maersk Alabama.
• David Warshofsky - Mike Perry, główny mechanik statku.

Głównym partnerem ekranowym Hanksa jest Barkhad Abdi, dla którego była to pierwsza ważna rola filmowa. Jego Muse nie jest jedynie anonimowym przeciwnikiem; scenariusz daje postaci własną perspektywę, jednocześnie nie usprawiedliwiając przemocy i zagrożenia, jakie stwarzają napastnicy.

Czy "Kapitan Phillips" wydarzył się naprawdę?

Punktem wyjścia jest rzeczywisty atak na amerykański statek handlowy Maersk Alabama w 2009 roku, niedaleko Somalii. Kapitan Richard Phillips trafił w ręce piratów, a sytuacja przyciągnęła uwagę służb i mediów. Film oparto na jego relacji przedstawionej w książce "A Captain's Duty", napisanej wspólnie ze Stephanem Taltym.

Warto oddzielić fakty od filmowej dramaturgii. Przebieg incydentu i rola Phillipsa były w późniejszych latach komentowane także przez innych członków załogi, którzy nie zawsze zgadzali się z przedstawioną wersją. Film nie stanowi więc bezstronnej rekonstrukcji każdego działania na pokładzie, chociaż wykorzystuje historyczne wydarzenia i prawdziwe postacie.

Reżyser, scenariusz i czas trwania

"Kapitan Phillips" powstał w 2013 roku w reżyserii Paula Greengrassa. Scenariusz napisał Billy Ray. Film trwa 134 minuty. Greengrass jest znany z energicznego stylu filmowania, w którym kamera pozostaje blisko bohaterów, a montaż podkreśla napięcie bez konieczności stosowania fantastycznych elementów.

Zdjęcia na morzu i w ograniczonych przestrzeniach statku wzmacniają poczucie zamknięcia. Kontrast pomiędzy ogromnym kontenerowcem a niewielkimi łodziami pokazuje, że przewaga rozmiaru i technologii nie zawsze gwarantuje bezpieczeństwo ludzi.

Sześć nominacji do Oscara

Podczas Oscarów w 2014 roku film zdobył sześć nominacji: za najlepszy film, drugoplanową rolę Barkhada Abdiego, scenariusz adaptowany, montaż, montaż dźwięku i dźwięk. Nie otrzymał statuetki. Szczególnym wyróżnieniem była nominacja Abdiego, który wcześniej nie miał dużego dorobku aktorskiego.

Z czym porównać ten film?

"Kapitan Phillips" i "Apollo 13" pokazują kryzys, w którym liczą się współpraca, szybkie decyzje i komunikacja. Obie historie opierają się na prawdziwych wydarzeniach, lecz dotyczą zupełnie innych zagrożeń. W "Złap mnie, jeśli potrafisz" Tom Hanks występuje z kolei w opowieści o ściganiu oszusta i przybiera znacznie spokojniejszą, mniej dramatyczną ekranową postać.

"Kapitan Phillips" to intensywny thriller dla widzów zainteresowanych filmami opartymi na faktach. Zawiera sceny z bronią i silnym napięciem oraz brutalny finał, dlatego nie jest propozycją na lekki seans.

Najczęstsze pytania

**Na jakim statku rozgrywa się akcja?**

Chodzi o Maersk Alabama - amerykański kontenerowiec, który został zaatakowany w 2009 roku.

**Kto gra kapitana Phillipsa i przywódcę piratów?**

Richarda Phillipsa odtwarza Tom Hanks, a Muse'a gra Barkhad Abdi.

**Czy kapitan Phillips rzeczywiście istniał?**

Tak. Film wykorzystuje zdarzenia z 2009 roku, ale jest ich fabularną interpretacją, nie dokumentem.

**Ile Oscarów otrzymał film?**

Film miał sześć nominacji i nie zdobył żadnego Oscara.