Budka Suflera

Lubelskie początki

Budka Suflera powstała jesienią 1969 roku w Lublinie jako przedsięwzięcie trzech młodych muzyków: Krzysztofa Cugowskiego, Krzysztofa Broziego i Janusza Pędzisza. Pierwotnie była to bluesrockowa formacja inspirowana zachodnim rockiem. W następnym okresie Cugowski połączył siły z muzykami działającymi wokół Romualda Lipki, w tym Andrzejem Ziółkowskim. To z tej fazy wywodzi się klasyczna postać zespołu znana z nagrań płytowych. Zespół pozostał bardzo silnie związany z Lublinem, gdzie odbywały się próby, sesje i koncerty.

"Sen o dolinie" i pierwszy sukces

W 1974 roku muzycy nagrali "Sen o dolinie", polską wersję piosenki Billa Withersa "Ain't No Sunshine" z nowym tekstem Adama Sikorskiego. Nagranie trafiło do radia i otworzyło grupie drogę do popularności w całym kraju. W 1975 roku zarejestrowano debiutancki album "Cień wielkiej góry", na którym występowali Cugowski, Lipko, Andrzej Ziółkowski i Tomasz Zeliszewski. Muzyka łączyła rozbudowane gitarowe partie z inspiracjami bluesem i rockiem progresywnym.

Zmiany wokalistów i instrumentalistów

Historia Budki Suflera obejmuje liczne zmiany personalne, dlatego trudno wskazać jeden skład, który pasowałby do wszystkich dekad. Cugowski odszedł pod koniec lat 70., a w zespole pojawili się między innymi Romuald Czystaw i Felicjan Andrzejczak. Ten ostatni zaśpiewał "Jolkę, Jolkę pamiętasz", jeden z najważniejszych przebojów grupy. W okresie zmian na gitarze grał także Jan Borysewicz, późniejszy współzałożyciel Lady Pank. Cugowski wrócił do zespołu w pierwszej połowie lat 80.

Płyty i przeboje

W dorobku Budki Suflera znajdują się m.in. "Przechodniem byłem między wami" z 1976 roku, "Za ostatni grosz" z 1982, "Cisza" z 1993 i "Nic nie boli, tak jak życie" z 1997. Ten ostatni album był ogromnym sukcesem sprzedażowym, związanym między innymi z piosenką "Takie tango". Kolejne pokolenia słuchaczy poznawały utwory "Jest taki samotny dom", "Jolka, Jolka pamiętasz", "Cisza", "Bal wszystkich świętych" i "Takie tango". Materiał powstawał w różnych latach i z różnymi wokalistami, czego nie można pominąć przy opisywaniu dyskografii.

Pożegnanie i ponowna działalność

W 2014 roku Budka Suflera odbyła pożegnalną trasę. W 2019 roku ogłoszono powrót zespołu, już przy odmiennym układzie personalnym. Grupa ma więc kilka faz historii, a pożegnalnych koncertów z 2014 roku nie należy utożsamiać z całkowitym końcem nazwy. Śmierć Romualda Lipki w 2020 roku była ważną stratą dla środowiska muzycznego, ponieważ to on był autorem muzyki do wielu najważniejszych nagrań.

Rola w polskiej muzyce

Budka Suflera stała się jednym z symboli polskiego rocka. Jej wyjątkowość polegała na łączeniu rozbudowanych kompozycji z melodyjnymi piosenkami i charakterystycznymi interpretacjami wokalistów. Historia formacji prowadzi też do powiązań z Lady Pank, solową działalnością Cugowskiego i ogromnym dorobkiem kompozytorskim Lipki. Dlatego zespół stanowi naturalne centrum osobnego katalogu biografii muzyków.