Manchester by the Sea (2016)

"Manchester by the Sea" - powrót do miejsca, przed którym się uciekało

"Manchester by the Sea" to amerykański dramat psychologiczny z 2016 roku, napisany i wyreżyserowany przez Kennetha Lonergana. Lee Chandler mieszka w Bostonie, gdzie zajmuje się pracami konserwacyjnymi w budynkach mieszkalnych. Jest sumienny, ale ma trudność z rozmowami i utrzymywaniem kontaktów z innymi. Wyraźnie widać, że woli przebywać sam, choć film początkowo nie wyjaśnia przyczyn tej postawy.

Kiedy umiera jego starszy brat Joe, Lee wraca do Manchester-by-the-Sea, niewielkiego nadmorskiego miasta w stanie Massachusetts. Spotyka tam Patricka, nastoletniego syna zmarłego. Wkrótce okazuje się, że Joe pozostawił bratu odpowiedzialność, której Lee nie czuje się zdolny podjąć.

Fabuła bez zdradzania najważniejszych wydarzeń z przeszłości

Lee przyjeżdża, aby zająć się sprawami po śmierci Joe. Musi porozmawiać z lekarzami, ustalić formalności i zorganizować pogrzeb. Patrick tymczasem stara się kontynuować szkolne życie. Gra w hokeja, utrzymuje kontakty ze znajomymi i próbuje zachować codzienny rytm, choć właśnie stracił ojca.

W testamencie Joe wskazał Lee jako osobę, która miałaby zaopiekować się bratankiem. Dla Lee jest to szok. Nie chce zamieszkać na stałe w rodzinnym mieście, a przeniesienie Patricka do Bostonu oznaczałoby oderwanie chłopaka od jego szkoły, przyjaciół i dotychczasowego życia.

Między wujem a bratankiem pojawiają się spory dotyczące spraw pozornie niewielkich: samochodu, treningów, spotkań i obowiązków. Jednocześnie przeszłość Lee stopniowo zaczyna tłumaczyć, dlaczego powrót do Manchester-by-the-Sea jest dla niego tak trudny. Reżyser odsłania ją przez retrospekcje, nie sprowadzając opowieści do jednego szokującego zwrotu akcji.

Obsada "Manchester by the Sea"

• Casey Affleck - Lee Chandler, samotny pracownik techniczny z Bostonu.
• Lucas Hedges - Patrick Chandler, nastoletni bratanek Lee.
• Michelle Williams - Randi Chandler, była żona Lee.
• Kyle Chandler - Joe Chandler, starszy brat Lee i ojciec Patricka.
• Gretchen Mol - Elise Chandler, matka Patricka.
• C. J. Wilson - George, przyjaciel rodziny Chandlerów.
• Heather Burns - Jill, matka jednej ze znajomych Patricka.
• Matthew Broderick - Jeffrey, partner Elise.
• Tate Donovan - trener hokeja.

Casey Affleck buduje Lee przede wszystkim przez powściągliwość. Bohater często odpowiada monosylabami, nie potrafi wyjaśnić swoich zachowań i reaguje gniewem wtedy, gdy zwykła rozmowa staje się zbyt trudna. Lucas Hedges gra Patricka bez tworzenia stereotypowej postaci nastolatka pogrążonego wyłącznie w smutku. Chłopak potrafi żartować, denerwować się i jednocześnie przeżywać żałobę.

Choć Michelle Williams ma ograniczoną liczbę scen, jej rola Randi ma duże znaczenie dla zrozumienia Lee.

Dlaczego film nie przypomina typowej historii o żałobie?

W wielu dramatach śmierć bliskiej osoby staje się początkiem przemiany, która prowadzi do pojednania i odzyskania nadziei. Lonergan nie obiecuje tak prostego rozwiązania. Pokazuje, że nie każdy potrafi szybko uporządkować własne emocje i że odpowiedzialność za drugiego człowieka nie usuwa automatycznie dawnych doświadczeń.

Ważny jest również humor. Niektóre sceny dotyczą kłopotliwych formalności i zwykłych rodzinnych nieporozumień. Ich komiczny wydźwięk nie pomniejsza tragedii, lecz sprawia, że bohaterowie są bardziej wiarygodni.

Lee i Patrick - dwie różne reakcje na stratę

Patrick chce zachować jak najwięcej ze swojego wcześniejszego życia. Ma znajomych, zainteresowania i plany na przyszłość. Lee natomiast pragnie uniknąć kolejnych zmian i trudnych kontaktów. Ich konflikt nie wynika z braku wzajemnej troski. Każdy inaczej rozumie to, czego potrzebuje po śmierci Joe.

Film dobrze pokazuje, że dorosły nie zawsze ma gotową odpowiedź na problemy nastolatka. Lee musi podejmować decyzje, chociaż sam nie radzi sobie ze swoim życiem. Patrick bywa bardziej praktyczny, ale wciąż potrzebuje wsparcia. Ta nierówna, niekiedy zabawna relacja nadaje opowieści rytm.

Nadmorskie miasto i znaczenie retrospekcji

Manchester-by-the-Sea nie jest jedynie ładnym tłem. Port, zimne ulice i rodzinne domy składają się na przestrzeń, która przywołuje Lee trudne wspomnienia. W scenach z przeszłości widzimy go w innych okolicznościach i stopniowo rozumiemy różnicę między dawnym a obecnym zachowaniem.

Zdjęcia Jody'ego Lee Lipessa i oszczędny montaż Jennifer Lame nie narzucają widzowi jednego sposobu odczuwania emocji. Reżyser pozwala scenom trwać nawet wtedy, gdy postacie nie mają sobie nic więcej do powiedzenia.

Kenneth Lonergan - scenariusz oparty na dialogach

Lonergan wcześniej nakręcił "Możesz na mnie liczyć" i "Margaret". W jego twórczości ważne są skomplikowane relacje rodzinne oraz codzienne rozmowy, w których ludzie często nie potrafią powiedzieć tego, co naprawdę myślą.

W "Manchester by the Sea" żaden z bohaterów nie ma pełnej kontroli nad sytuacją. Nawet kiedy próbuje pomóc, może powiedzieć coś niewłaściwego albo nie zrozumieć cudzych potrzeb. To sprawia, że dramat jest przejmujący bez przesadnie podkreślonego sentymentalizmu.

Oscary i nagrody dla filmu

Podczas ceremonii Oscarów w 2017 roku film otrzymał sześć nominacji. Zdobył dwie statuetki: za najlepszą pierwszoplanową rolę męską dla Caseya Afflecka i za najlepszy scenariusz oryginalny dla Kennetha Lonergana.

Wśród pozostałych nominacji znalazły się najlepszy film, reżyseria, drugoplanowa rola Lucasa Hedgesa oraz drugoplanowa rola Michelle Williams. Produkcja była również wyróżniana nagrodami krytyków i zdobyła uznanie na festiwalach kina niezależnego.

Podstawowe informacje

• Tytuł oryginalny i polski: "Manchester by the Sea".
• Rok premiery: 2016.
• Reżyseria i scenariusz: Kenneth Lonergan.
• Główna obsada: Casey Affleck, Michelle Williams, Lucas Hedges, Kyle Chandler.
• Czas trwania: 137 minut.
• Kraj produkcji: Stany Zjednoczone.
• Gatunek: dramat psychologiczny i obyczajowy.
• Oscary: sześć nominacji, dwie statuetki.

Dla kogo jest "Manchester by the Sea"?

To kino wymagające emocjonalnie, ponieważ dotyka żałoby i poczucia winy, ale nie proponuje łatwego pocieszenia. Największą siłą filmu pozostają aktorstwo oraz przekonanie, że nie każda bolesna historia musi kończyć się jednoznacznym rozwiązaniem.