Grammatik

Założenie w Warszawie

Grammatik powstał w Warszawie w 1997 roku. Zespół założyli Leszek "Eldo" Kaźmierczak oraz raper Jotuze, czyli Jakub Różycki. Wkrótce do współpracy dołączył producent Noon, znany jako Mikołaj Bugajak, a później DJ Ash. Grupa wywodziła się z tego samego środowiska, w którym działali wykonawcy Molesty Ewenement i WWO, ale od początku stawiała na bardziej refleksyjny sposób pisania tekstów oraz spokojniejsze aranżacje.

Pierwsze EP i poszukiwanie stylu

W 1998 roku muzycy przygotowali pierwsze nagrania, wydawane początkowo niezależnie. Materiał "EP" był ważnym krokiem w budowaniu własnego stylu. Noon tworzył bity oparte na samplach, fortepianowych motywach i nastrojowej produkcji, a Eldo oraz Jotuze rapowali o codziennym życiu, relacjach i emocjach. Zespół zwracał uwagę językiem bliższym osobistemu pamiętnikowi niż agresywnemu opisowi ulicznych konfliktów.

Światła miasta - album z 2000 roku

W 2000 roku ukazały się "Światła miasta", najważniejsza płyta w pierwszym okresie działalności Grammatika. W nagraniach uczestniczyli Eldo, Jotuze, Noon i DJ Ash. Utwory opowiadały o samotności, relacjach, warszawskich ulicach oraz doświadczeniu dojrzewania w wielkim mieście. Ważną rolę odgrywał klimat muzyczny: sample i spokojne podkłady wspierały osobisty charakter tekstów. Płyta pomogła pokazać, że polski rap może być refleksyjny i poetycki.

Solowe nagrania Eldo i przerwa

Po wydaniu "Świateł miasta" działalność zespołu została ograniczona. Eldo rozpoczął karierę pod własnym pseudonimem, wydając w 2001 roku album "Opowieść o tym, co tu dzieje się naprawdę". Noon rozwijał własne projekty producenckie, a Jotuze uczestniczył w kolejnych nagraniach. Nie należy więc włączać całej późniejszej dyskografii tych wykonawców do dorobku Grammatika.

3 i kolejne wydawnictwa

Grupa powracała do wspólnego grania. W 2004 roku wydała album "3", kontynuujący zainteresowanie osobistymi tekstami i dojrzałymi podkładami. W następnych latach pojawiły się także nowe nagrania i występy, ale muzycy jednocześnie prowadzili osobne kariery. Zmiana producentów oraz obecność różnych współpracowników sprawiały, że kolejne płyty różniły się od klasycznego materiału "Świateł miasta".

Powrót do koncertów w 2025 roku

W 2025 roku Grammatik wznowił działalność koncertową. W kwietniu 2026 roku Polskie Radio Czwórka przypomniało album "Światła miasta" jako jedną z najważniejszych płyt polskiego hip-hopu przełomu wieków. Warto traktować ten powrót jako kolejny etap historii formacji, nie zaś jako dowód nieprzerwanej aktywności tego samego składu od 1997 roku. Znaczenie Grammatika polega przede wszystkim na pokazaniu, jak duży potencjał ma osobista opowieść w rapie.