Nie! (2022)

"Nie!" - horror science fiction Jordana Peele'a

"Nie!" ("Nope") to amerykański horror science fiction z 2022 roku, napisany i wyreżyserowany przez Jordana Peele'a. Trzeci pełnometrażowy film reżysera po Uciekaj! i To my opowiada o rodzeństwie utrzymującym ranczo w Kalifornii oraz o próbie zarejestrowania niewyjaśnionego zjawiska.

W głównych rolach występują Daniel Kaluuya i Keke Palmer. Film łączy elementy westernu, kina o nieznanym zagrożeniu i satyry na przemysł rozrywkowy. Istotnym tematem pozostaje także sposób, w jaki ludzie wykorzystują niebezpieczne wydarzenia do zdobywania popularności.

Fabuła bez zdradzania rozwiązania

Otis "OJ" Haywood junior pracuje z ojcem przy szkoleniu koni wykorzystywanych w filmach i reklamach. Rodzinne przedsiębiorstwo, Haywood's Hollywood Horses, działa od pokoleń. Po nagłej śmierci seniora OJ próbuje utrzymać gospodarstwo, lecz nie radzi sobie tak dobrze w kontaktach z producentami jak jego bardziej energiczna siostra Emerald.

Na ranczu zaczynają pojawiać się niewyjaśnione zakłócenia: zwierzęta zachowują się niespokojnie, urządzenia elektroniczne przestają działać, a nad doliną można zaobserwować osobliwy obiekt. Rodzeństwo uznaje, że nagranie zjawiska mogłoby zapewnić pieniądze potrzebne do uratowania rodzinnej firmy.

W przygotowaniu sprzętu pomaga im Angel Torres, pracownik sklepu elektronicznego. W pobliżu działa również park rozrywki Jupiter's Claim, prowadzony przez Ricky'ego Parka, dawnego dziecięcego aktora występującego pod pseudonimem Jupe. Jego przeszłość wiąże się z tragicznym wydarzeniem na planie telewizyjnym.

Obsada i postacie

• Daniel Kaluuya - Otis "OJ" Haywood junior, hodowca i trener koni.
• Keke Palmer - Emerald "Em" Haywood, siostra OJ-a.
• Brandon Perea - Angel Torres, pracownik sklepu elektronicznego.
• Steven Yeun - Ricky "Jupe" Park, właściciel parku rozrywki.
• Michael Wincott - Antlers Holst, operator filmowy.
• Wrenn Schmidt - Amber Park, żona Jupe'a.
• Keith David - Otis Haywood senior.
• Barbie Ferreira - Nessie, pracownica sklepu.
• Terry Notary - Gordy, szympans pojawiający się w historii parku rozrywki.

Relacja OJ-a i Emerald stanowi centrum filmu. OJ jest powściągliwy i przyzwyczajony do pracy ze zwierzętami; Emerald znacznie łatwiej nawiązuje kontakt z ludźmi i potrafi prezentować historię rodzinnej firmy. Różnice między nimi są ważne dla sposobu podejmowania decyzji.

Jupiter's Claim i historia dziecięcej gwiazdy

Ricky Park prowadzi park tematyczny odwołujący się do tradycji westernu. Jego działalność jest częściowo związana z dawną karierą aktorską, którą przerwało dramatyczne zdarzenie. Wspomnienia o tym wydarzeniu powracają w filmie, lecz nie należy traktować ich jako pobocznej historii bez znaczenia.

Peele zestawia pracę rodziny Haywoodów na planach filmowych z działalnością parku Jupe'a. Oba miejsca pokazują ludzi próbujących zarabiać na kontrolowaniu zwierząt i przyciąganiu uwagi widzów. Film konsekwentnie pyta o granice takiego widowiska, nie przedstawiając łatwych odpowiedzi.

Zdjęcia Hoyte van Hoytemy

Za zdjęcia odpowiadał Hoyte van Hoytema, operator znany ze współpracy z Christopherem Nolanem. W filmie wykorzystano duże formaty obrazu, w tym kamery IMAX, oraz szerokie ujęcia kalifornijskiej doliny. Przestrzeń rancza i niebo stanowią ważną część narracji.

Wizualny język filmu różni się od ciasnych wnętrz "Uciekaj!". Długie ujęcia krajobrazu pozwalają widzowi szukać zagrożenia w otwartej przestrzeni. Bardzo istotny jest też dźwięk, który sygnalizuje obecność czegoś nieznanego, zanim zostanie to pokazane.

Muzykę skomponował Michael Abels, współpracujący wcześniej z Peele'em. Elementy klasycznego westernu pojawiają się zarówno w muzyce, jak i w sposobie przedstawiania rodzinnego rancza.

Premiera i odbiór

Film trafił do amerykańskich kin w lipcu 2022 roku, a polska premiera odbyła się 12 sierpnia 2022 roku. Światowe wpływy kinowe przekroczyły 170 mln dolarów, przy budżecie wynoszącym około 68 mln dolarów.

"Nie!" nie otrzymało nominacji do Oscara, ale zdobyło wyróżnienia w plebiscytach gatunkowych, w tym nagrodę Saturn. W komentarzach krytycznych często zwracano uwagę na zdjęcia, pracę dźwiękową i wykorzystanie motywu spektaklu.

Dane produkcyjne

• Tytuł polski: "Nie!".
• Tytuł oryginalny: "Nope".
• Rok premiery: 2022.
• Scenariusz, reżyseria i produkcja: Jordan Peele.
• Zdjęcia: Hoyte van Hoytema.
• Muzyka: Michael Abels.
• Główna obsada: Daniel Kaluuya, Keke Palmer, Steven Yeun.
• Czas trwania: około 130 minut.
• Gatunek: horror science fiction, thriller.
• Polska premiera kinowa: 12 sierpnia 2022 roku.