Projekt Larson (2018)

Kim jest Moe Berg i dlaczego trafia do wywiadu?

Morris "Moe" Berg to amerykański baseballista, który wyróżnia się na tle kolegów z boiska. Zna wiele języków, interesuje się nauką i polityką, a własne życie prywatne utrzymuje w tajemnicy nawet przed bliskimi. Zawodowa kariera sportowa nie daje mu sławy największych gwiazd ligi, lecz zapewnia doświadczenie podróży i kontakty w różnych środowiskach.

Wybuch II wojny światowej sprawia, że jego umiejętności zaczynają mieć zupełnie nowe znaczenie. Berg podejmuje współpracę z amerykańskim wywiadem, a następnie trafia do Office of Strategic Services, poprzednika późniejszej CIA. Amerykanie usiłują ustalić, jak zaawansowany jest niemiecki program badań nad energią jądrową. W centrum uwagi znajduje się fizyk Werner Heisenberg, którego prace mogą mieć ogromne znaczenie dla rozstrzygnięcia wojny.

Berg otrzymuje zadanie przeprowadzenia rozpoznania w Europie. Musi poruszać się w środowisku naukowców, żołnierzy i agentów, oceniając informacje, których wiarygodności nie zawsze może sprawdzić. Film wykorzystuje ten wątek do zbudowania konfliktu między osobistą moralnością a rozkazem wojskowym. Nie zdradza od razu, jakie decyzje bohater podejmie, kiedy znajdzie się najbliżej celu misji.

"Projekt Larson" nie jest typowym filmem sportowym. Baseball jest punktem wyjścia do opowieści o człowieku żyjącym między różnymi tożsamościami i świecie, w którym nawet wiedza naukowa staje się elementem wojennego wyścigu.

Obsada - postacie historyczne i bohaterowie fikcyjni

Film łączy postacie historyczne z dramatyzowanymi sytuacjami. Poniższe role pochodzą z oficjalnych materiałów dystrybucyjnych Paramount, Independent Film Company, Metacritic i katalogów obsady.

• Paul Rudd - Morris Moe Berg.
• Mark Strong - Werner Heisenberg.
• Sienna Miller - Estella Huni.
• Jeff Daniels - William J. Donovan.
• Guy Pearce - Robert Furman.
• Paul Giamatti - Samuel Goudsmit.
• Tom Wilkinson - Paul Scherrer.
• Giancarlo Giannini - profesor Edoardo Amaldi.
• Hiroyuki Sanada - Kawabata.
• Connie Nielsen - Koranda.
• Shea Whigham - Joe Cronin.
• Pierfrancesco Favino - Martinuzzi.
• Anna Geislerová - Rathe.
• Agnese Nano - pani Amaldi.
• Ben Miles - Jerry Fredericks.
• William Hope - John Kieran.
• Demetri Goritsas - Clifton Fadiman.
• John Schwab - Lefty Grove.
• Bobby Schofield - Bill Dalton.
• Jordan Long - Babe Ruth.
• James McVan - Lou Gehrig.
• Martin Janous - Franklin Adams.
• Milan Aulicky - Oscar Levant.
• Simon Perina - pierwszobazowy Bostonu.
• Krystof Dupal - drugobazowy Bostonu.
• Jiri Vavrusa - łącznik Bostonu.
• Philip Lenkowsky - nowojorski taksówkarz.
• Brian Caspe - dowódca.
• Gabriel Andrews - brytyjski pułkownik.
• Peter Hosking - Boseley.
• Roy McCrerey - gospodarz spotkania w Princeton Club.
• Tetsu Ohnari - szef japońskiej delegacji.
• Jimmy LeBlanc - trener pierwszej bazy.

Paul Rudd zagrał Berga inaczej niż postacie z komedii, z którymi często był kojarzony. Jego bohater rzadko ujawnia intencje i obserwuje rozmówców z większą uwagą niż otoczenie boiska sportowego. Mark Strong odtwarza fizyka Wernera Heisenberga, a Paul Giamatti wciela się w Samuela Goudsmita, naukowca pracującego dla aliantów.

Hiroyuki Sanada występuje jako Kawabata. Jest to rola epizodyczna, dlatego nie należy przypisywać mu udziału w głównej misji europejskiej ani mylić z Heisenbergiem. Tom Wilkinson gra szwajcarskiego fizyka Paula Scherrera, a Jeff Daniels - Williama Donovana, szefa OSS.

Prawdziwy Moe Berg i granice ekranowej biografii

Punktem wyjścia scenariusza była książka Nicholasa Dawidoffa "The Catcher Was a Spy: The Mysterious Life of Moe Berg" z 1994 roku. Bohater rzeczywiście był zawodnikiem Major League Baseball, podróżował m.in. do Japonii i podczas wojny pracował dla amerykańskiego wywiadu. Jego działalność obejmowała zbieranie informacji o badaniach związanych z niemieckim programem atomowym.

Film nie jest jednak dokumentem, a część rozmów, spotkań oraz psychologicznych motywacji postaci ma charakter interpretacji dramatycznej. Nie sposób odtworzyć w pełni każdego szczegółu tajnej operacji na podstawie samej fabuły. Z tego powodu warto oddzielić dobrze udokumentowany fakt zatrudnienia Berga przez OSS od sposobu, w jaki kino rekonstruuje jego myśli i decyzje.

Istotne jest także rozróżnienie organizacji. OSS funkcjonowało w czasie II wojny światowej i nie było jeszcze Centralną Agencją Wywiadowczą. CIA powstała dopiero w 1947 roku. Nazwanie Berga agentem OSS jest więc dokładniejsze niż przypisywanie jego wojennych działań współczesnej instytucji.

Jak powstawał "Projekt Larson"?

Reżyserem filmu był Ben Lewin, a scenariusz napisał Robert Rodat, adaptując książkę Dawidoffa. Zdjęcia przygotował Andrij Parekh, montaż Mark Yoshikawa, a muzykę skomponował Howard Shore. Wśród producentów wymieniani są Kevin Scott Frakes, Tatiana Kelly, Buddy Patrick i Jim Young. Amerykańską dystrybucją kinową zajmowało się IFC Films.

Zdjęcia realizowano między innymi w Pradze i Bostonie. Takie lokalizacje pozwoliły odtworzyć zarówno amerykański świat baseballu, jak i europejskie przestrzenie czasu wojny. Produkcja korzysta z kostiumów i realistycznych wnętrz, unikając spektakularnej formy typowej dla wielkich widowisk wojennych.

Ważną rolę w obsadzie odgrywają aktorzy z kilku krajów, dzięki czemu sceny spotkań z fizykami i pracownikami wywiadu nie są ograniczone do jednego środowiska językowego. Mimo rozbudowanej obsady główną perspektywą pozostaje Moe Berg, którego trudności z nawiązywaniem bliskości stanowią emocjonalne tło filmu.

Kiedy odbyła się premiera i ile trwa film?

Światowa premiera miała miejsce 19 stycznia 2018 roku podczas festiwalu Sundance. Amerykańska dystrybucja kinowa rozpoczęła się 22 czerwca 2018 roku, a na niektórych stronach dystrybutorów pojawia się również data 29 czerwca. Paramount podaje czas trwania 94 minuty, podczas gdy polskie katalogi mogą wskazywać 98 minut. Drobne różnice w metadanych nie oznaczają, że istnieje osobny film z inną fabułą.

Oryginalny tytuł brzmi "The Catcher Was a Spy", a polski "Projekt Larson". Mimo brzmienia polskiej nazwy głównym bohaterem nie jest postać o nazwisku Larson, lecz Moe Berg. Film wykorzystuje motyw tajnej misji jako ramę dla opowieści o człowieku, który nawet bliskim nie wyjaśniał wszystkiego o swoim życiu.

W filmografii Hiroyukiego Sanady ten epizod można zestawić z rolą Pete'a w "Zagadce przeznaczenia", gdzie aktor tworzył intymną postać w kameralnym dramacie. Oba występy przypominają, że jego międzynarodowa kariera obejmuje znacznie więcej niż widowiskowe kino samurajskie.