Jodie Foster

Jodie Foster - dziecięce występy i edukacja

Alicia Christian Foster, zawodowo znana jako Jodie Foster, urodziła się 19 listopada 1962 roku w Los Angeles. Karierę rozpoczęła bardzo wcześnie, występując w reklamach i telewizji. Jako nastolatka zdobyła pierwsze poważne role filmowe, ale równolegle dbała o wykształcenie. Studiowała literaturę na Uniwersytecie Yale, który ukończyła w 1985 roku. W kolejnych dekadach potrafiła przechodzić między kinem sensacyjnym, dramatami psychologicznymi i reżyserią.

"Taksówkarz" i pierwsza nominacja do Oscara

W filmie "Taksówkarz" Martina Scorsesego z 1976 roku Foster zagrała Iris, nastolatkę żyjącą w niebezpiecznym otoczeniu Nowego Jorku. Jej bohaterka spotyka samotnego kierowcę taksówki Travisa Bickle'a, granego przez Roberta De Niro. Rola była wyjątkowo wymagająca dla młodej aktorki i przyniosła jej pierwszą nominację do Oscara. Foster nie zdecydowała się jednak wyłącznie na kontynuowanie podobnych występów: interesowało ją również życie poza planem zdjęciowym i własny rozwój.

Oscar za "Oskarżonych"

Po ukończeniu studiów aktorka stopniowo zaczęła wybierać bardziej dojrzałe postacie. W filmie "Oskarżeni" ("The Accused") z 1988 roku wcieliła się w Sarah Tobias, kobietę próbującą dochodzić sprawiedliwości po napaści seksualnej. Film podejmuje temat odpowiedzialności sprawców i uprzedzeń wobec ofiar. Za tę kreację Foster otrzymała pierwszego Oscara dla najlepszej aktorki. Zagrała bohaterkę, której determinacja stopniowo przebija się przez gniew, lęk i poczucie osamotnienia.

Clarice Starling w "Milczeniu owiec"

W 1991 roku premierę miało "Milczenie owiec". Foster wcieliła się w Clarice Starling, młodą agentkę FBI, która prowadzi śledztwo w sprawie seryjnego mordercy i zwraca się o pomoc do niebezpiecznego psychiatry Hannibala Lectera. Partnerował jej Anthony Hopkins. Atmosfera filmu opiera się przede wszystkim na psychologicznych pojedynkach i napiętych dialogach. Foster zdobyła drugiego Oscara dla najlepszej aktorki, a Clarice stała się jedną z najważniejszych bohaterek kina kryminalnego.

"Kontakt" i "Azyl" - różne rodzaje napięcia

W filmie science fiction "Kontakt" z 1997 roku zagrała astronomkę Ellie Arroway poszukującą śladów pozaziemskiej inteligencji. Jednym z aktorów drugoplanowych był Matthew McConaughey. Zupełnie inną historię przedstawił "Azyl" Davida Finchera z 2002 roku, w którym Foster wcieliła się w matkę ukrywającą się z córką przed włamywaczami. Jej ekranową córkę grała młoda Kristen Stewart. Oba filmy pokazują siłę bohaterek reagujących na skrajnie trudne sytuacje, choć należą do różnych gatunków.

Reżyseria i praca za kamerą

Jodie Foster nie ogranicza kariery do aktorstwa. Reżyserowała między innymi filmy "Tate - mały geniusz", "Podróż do domu" i "Zakładnik z Wall Street" ("Money Monster"). Pracowała także przy serialach "Orange Is the New Black", "House of Cards" oraz "Czarne lustro". Interesują ją opowieści o ludziach poddanych presji, których decyzje mają nieoczywiste konsekwencje. Jako reżyserka potrafi prowadzić zarówno dramat rodzinny, jak i thriller.

Emmy za "Detektywa: Krainę nocy"

W czwartym sezonie serialu "Detektyw", zatytułowanym "Kraina nocy" ("True Detective: Night Country"), Foster zagrała detektyw Liz Danvers. Historia rozgrywa się na Alasce, gdzie zniknięcie grupy naukowców prowadzi do odkrywania tajemnic lokalnej społeczności. Partnerowała jej Kali Reis. Za rolę Danvers aktorka otrzymała w 2024 roku nagrodę Emmy dla najlepszej aktorki w serialu limitowanym. Był to kolejny duży sukces po wielu dekadach pracy na ekranie.

Dalsza kariera i "Prywatne życie"

W 2025 roku Foster pojawiła się w filmie "Prywatne życie" ("A Private Life") francuskiej reżyserki Rebeki Zlotowski. Aktorka od lat współpracuje z twórcami różnych pokoleń i wybiera projekty łączące kino gatunkowe z refleksją nad emocjami oraz odpowiedzialnością. Obok Cate Blanchett należy do gwiazd cenionych zarówno za role filmowe, jak i świadome decyzje zawodowe. Fotografia w niniejszym profilu pochodzi z nowojorskiego festiwalu filmowego w 2025 roku i została opublikowana na licencji CC BY-SA 4.0.