John Goodman

Teatr, reklamy i początek kariery

John Stephen Goodman urodził się 20 czerwca 1952 roku w Affton w stanie Missouri. W młodości interesował się sportem, a na uczelni otrzymał stypendium związane z futbolem amerykańskim. Kontuzja skłoniła go jednak do skupienia się na aktorstwie. Kształcił się w Southwest Missouri State University, a po studiach przeniósł do Nowego Jorku.

Pracował w reklamach i teatrze, zanim zdobył szerszą popularność w kinie i telewizji. Wystąpił w broadwayowskiej produkcji "Big River", a w latach 80. coraz częściej pojawiał się w filmach. Ważną rolą był Gale Snoats w komedii "Arizona Junior" ("Raising Arizona", 1987) braci Coen. Goodman pokazał wtedy talent do łączenia ogromnej energii fizycznej z bardzo precyzyjnym wyczuciem absurdalnego humoru.

Dan Conner w "Roseanne" i "The Conners"

W 1988 roku Goodman zaczął grać Dana Connera, męża tytułowej bohaterki sitcomu "Roseanne". Serial skupiał się na codziennym życiu rodziny robotniczej, problemach finansowych i relacjach pomiędzy domownikami. Dan, mimo komediowego charakteru produkcji, nie jest jednowymiarowym ojcem rodziny. Zdarza mu się popełniać błędy, tracić cierpliwość i próbować pogodzić obowiązki z osobistymi ambicjami.

Rola przyniosła Goodmanowi nagrodę Złotego Globu w 1993 roku i liczne nominacje do nagród telewizyjnych. Aktor wrócił do postaci w reaktywowanej serii, a później kontynuował ją w "The Conners", emitowanym od 2018 do 2025 roku. Wieloletnia praca nad jednym bohaterem stała się ważną częścią jego kariery, równolegle do licznych filmowych występów.

Filmy braci Coen

Goodman regularnie współpracował z Joelem i Ethanem Coenami. W "Barton Fink" (1991) zagrał Charliego Meadowsa, sąsiada scenarzysty przebywającego w hotelu. Postać początkowo wydaje się serdeczna i otwarta, ale z czasem nabiera coraz bardziej niepokojącego charakteru.

W "Big Lebowskim" ("The Big Lebowski", 1998) wcielił się w Waltera Sobchaka, gwałtownego weterana wojennego i przyjaciela głównego bohatera, granego przez Jeffa Bridgesa. Walter traktuje nawet zwyczajne sytuacje jak konflikt wymagający zdecydowanego działania. Goodman wykorzystuje tutaj komedię charakteru, a nie tylko głośne wypowiedzi. Nieprzewidywalne zachowanie postaci staje się źródłem wielu najważniejszych scen filmu.

W "Bracie, gdzie jesteś?" ("O Brother, Where Art Thou?", 2000) zagrał Wielkiego Dana Teague'a, człowieka wykorzystującego religijną retorykę do osiągania własnych celów. W "Co jest grane, Davis?" ("Inside Llewyn Davis", 2013) wcielił się w Rolanda Turnera, jazzmana spotkanego przez głównego bohatera w trakcie podróży.

Głos Sully'ego i kino familijne

W "Potworach i spółce" ("Monsters, Inc.", 2001) studia Pixar Goodman użyczył głosu Jamesowi P. Sullivanowi, zwanemu Sullym, wielkiemu niebieskiemu potworowi zatrudnionemu do straszenia dzieci. Jego ciepły głos stał się integralną częścią postaci, która mimo imponujących rozmiarów okazuje się opiekuńcza i lojalna wobec przyjaciół.

Powrócił do roli w prequelu "Uniwersytet Potworny" (2013) oraz serialu animowanym "Potwory w pracy". Zagrał także Freda Flintstone'a w aktorskiej komedii "Flintstonowie" (1994), należącej do jego najbardziej rozpoznawalnych ról familijnych.

Od "Argo" do "10 Cloverfield Lane"

W "Operacji Argo" ("Argo", 2012) Bena Afflecka zagrał Johna Chambersa, charakteryzatora filmowego pomagającego stworzyć fikcyjną produkcję na potrzeby tajnej akcji wywiadowczej. Goodman wykorzystał tam doświadczenie komediowe, lecz film opowiada o poważnych wydarzeniach związanych z kryzysem zakładników w Iranie.

W thrillerze "10 Cloverfield Lane" (2016) wystąpił jako Howard Stambler, mężczyzna przetrzymujący dwoje ludzi w podziemnym schronie i przekonujący ich, że na powierzchni wydarzyła się katastrofa. Kluczowe jest napięcie między potencjalną troską a niebezpieczną potrzebą kontrolowania innych. Rola pokazała, że Goodman potrafi wykreować grozę bez efektownego kostiumu czy nadprzyrodzonych mocy.

Emmett Kurzfeld w "Atomic Blonde"

W Atomic Blonde (2017) Davida Leitcha Goodman zagrał Emmetta Kurzfelda, przedstawiciela amerykańskich służb biorącego udział w przesłuchaniach Lorraine Broughton. Brytyjską agentkę MI6 gra Charlize Theron. Akcja filmu rozgrywa się w Berlinie w 1989 roku, gdy rywalizacja wywiadów pozostaje istotna mimo rozpadu dawnego porządku politycznego.

Kurzfeld nie bierze udziału w większości pościgów i bójek. Jego zadaniem jest ocena informacji oraz zachowania agentki, która przedstawia własną wersję wydarzeń. Goodman buduje tę postać oszczędnie, pokazując człowieka przyzwyczajonego do rozmów, w których nikt nie ujawnia wszystkiego.

"Prawi Gemstonowie" i kolejne lata

W serialu HBO "Prawi Gemstonowie" ("The Righteous Gemstones", 2019-2025) Goodman wcielił się w Eliego Gemstone'a, patriarchę rodziny prowadzącej religijne imperium medialne. Serial łączy satyrę z opowieścią o lojalności i konfliktach rodzinnych. Goodman przedstawia człowieka, który zbudował ogromną pozycję, ale nie potrafi kontrolować wszystkich decyzji własnych dzieci.

Aktor występował również w "Kong: Wyspa Czaszki" (2017) jako Bill Randa i w wielu innych dużych produkcjach. Jego kariera obejmuje ponad cztery dekady różnorodnych ról, od komedii familijnych po thrillery psychologiczne.

Wybrane role

• 1987 - "Arizona Junior" - Gale Snoats.
• 1988-1997 - "Roseanne" - Dan Conner.
• 1991 - "Barton Fink" - Charlie Meadows.
• 1994 - "Flintstonowie" - Fred Flintstone.
• 1998 - "Big Lebowski" - Walter Sobchak.
• 2000 - "Bracie, gdzie jesteś?" - Wielki Dan Teague.
• 2001 - "Potwory i spółka" - Sulley, głos.
• 2012 - "Operacja Argo" - John Chambers.
• 2013 - "Uniwersytet Potworny" - Sulley, głos.
• 2013 - "Co jest grane, Davis?" - Roland Turner.
• 2016 - "10 Cloverfield Lane" - Howard Stambler.
• 2017 - "Atomic Blonde" - Emmett Kurzfeld.
• 2017 - "Kong: Wyspa Czaszki" - Bill Randa.
• 2018-2025 - "The Conners" - Dan Conner.
• 2019-2025 - "Prawi Gemstonowie" - Eli Gemstone.

Od sitcomowego ojca rodziny po niepokojącego Howarda Stamblera i ekscentrycznego Waltera Sobchaka Goodman tworzy bohaterów, których łatwo zapamiętać. Jego dorobek jest zarazem przykładem udanego łączenia telewizji, kina autorskiego, animacji i dużych produkcji Hollywood.