Brygada Kryzys

Spotkanie muzyków Kryzysu i Tiltu

Brygada Kryzys powstała w Warszawie latem 1981 roku. Jej głównymi pomysłodawcami byli Robert Brylewski, wcześniej związany z Kryzysem, oraz Tomasz Lipiński, lider Tiltu. Obaj mieli doświadczenie na polskiej scenie punkowej, ale interesowały ich również reggae, dub, nowa fala i muzyka psychodeliczna. Nie chcieli odtwarzać brzmienia jednego z wcześniejszych zespołów. W pierwszym składzie występowali także basista Ireneusz Wereński, perkusista Sławomir Słociński, saksofonista Tomasz Świtalski i grający na perkusjonaliach Jarosław Ptasiński.

Pierwsze koncerty i stan wojenny

W sierpniu 1981 roku grupa wystąpiła w warszawskim klubie studenckim Riviera-Remont. Nagrania z tego okresu ukazały się na albumie koncertowym "Brygada Kryzys Live". Zespół pojawiał się również na koncertach poza Warszawą, m.in. w Jugosławii. Po wprowadzeniu stanu wojennego jego możliwości działania znacznie się ograniczyły. Władze niechętnie dopuszczały niezależnych artystów na scenę, a muzycy odmawiali udziału w przedsięwzięciach, które mogłyby być odczytane jako poparcie dla oficjalnej polityki kulturalnej.

Czarna płyta z 1982 roku

W 1982 roku Brygada Kryzys nagrała w studiu Tonpressu album zatytułowany po prostu "Brygada Kryzys", potocznie nazywany czarną płytą od charakterystycznej okładki. Znalazły się na nim utwory "Centrala", "To co czujesz, to co wiesz", "Przestań śnić" i "Ganja". Materiał łączył surową energię gitar z rytmiką reggae, partie saksofonu oraz dubowe efekty. Album uchodzi za jeden z najważniejszych dokumentów polskiej nowej fali w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych.

Rozpad i odrębne zespoły

Brygada Kryzys zakończyła pierwszy etap działalności we wrześniu 1982 roku. Brylewski wkrótce zaangażował się w reggae, współtworząc Izrael, a później również Armię. Lipiński kontynuował działalność w Tilcie i solowo. Trzeba zatem rozróżniać albumy tych wykonawców od nagrań Brygady Kryzys, nawet jeśli wiele piosenek łączy podobny czas powstania i inspiracje.

Reaktywacja i Cosmopolis

W 1991 roku muzycy ponownie spotkali się w studiu. W składzie pojawili się między innymi Aleksander Korecki, Włodzimierz Kiniorski i perkusista Piotr Żyżelewicz. W 1992 roku ukazał się album "Cosmopolis", zawierający nowe utwory zespołu, osadzone w realiach Polski po przemianach politycznych. Płyta miała bardziej dopracowane brzmienie, lecz nadal łączyła rock, reggae i rozpoznawalne wokale Lipińskiego oraz Brylewskiego.

Znaczenie Brygady Kryzys

Po kolejnych przerwach zespół pojawiał się jeszcze na koncertach w różnych konfiguracjach. Śmierć Roberta Brylewskiego 3 czerwca 2018 roku zamknęła możliwość odtworzenia klasycznego duetu jego założycieli. Największe znaczenie Brygady Kryzys wiąże się z połączeniem polskiego punk rocka z rytmiką reggae oraz z piosenkami, które oddawały atmosferę początku lat osiemdziesiątych bez podporządkowywania się prostym muzycznym schematom.