Aftersun (2022)

"Aftersun" - wspomnienia z wakacji z ojcem

"Aftersun" to brytyjsko-amerykański dramat z 2022 roku, napisany i wyreżyserowany przez Charlotte Wells. Na pierwszy plan wysuwa się wspólny wyjazd ojca i córki do tureckiego kurortu. Calum jest młodym mężczyzną, a Sophie ma jedenaście lat. Dla dziewczynki wakacje są okazją do zabawy, nowych doświadczeń i spędzenia czasu z tatą, którego nie widuje na co dzień.

Film od początku sugeruje jednak, że oglądamy coś więcej niż zwykły zapis urlopu. Wydarzenia z przeszłości przeplatają się z krótkimi obrazami dorosłej Sophie. Bohaterka wraca do nagrań wykonanych domową kamerą, jakby szukała w nich odpowiedzi na pytania, których nie potrafiła zadać jako dziecko.

Fabuła bez zdradzania zakończenia

Sophie i Calum zatrzymują się w hotelu, korzystają z basenu, spacerują po okolicy, rozmawiają przy posiłkach i poznają innych turystów. Dziewczynka interesuje się zachowaniem starszych nastolatków, zaczyna dostrzegać nowe emocje i szuka odrobiny samodzielności. Calum stara się być uważnym ojcem: żartuje, zachęca córkę do zabawy i pozwala jej podejmować drobne decyzje.

Widz dostrzega jednak również momenty, których Sophie może jeszcze nie rozumieć. Calum czasem wycofuje się z rozmowy, wydaje się wyczerpany albo reaguje w sposób niepasujący do swobodnej atmosfery urlopu. Charlotte Wells nie podaje prostych wyjaśnień. Zamiast tego pozwala obserwować drobne gesty i przerwy w rozmowach.

W tle pojawiają się sceny, w których dorosła Sophie próbuje poukładać fragmenty pamięci. Film nie jest zbudowany jak kryminalna zagadka. Jego napięcie wynika z narastającej świadomości, że dziecko i dorosły mogą doświadczać tego samego wydarzenia zupełnie inaczej.

Obsada filmu "Aftersun"

• Paul Mescal - Calum Patterson, młody ojciec Sophie.
• Frankie Corio - Sophie Patterson, jedenastoletnia córka Caluma.
• Celia Rowlson-Hall - Sophie jako dorosła kobieta.
• Sally Messham - Belinda, jedna z osób spotykanych podczas pobytu.
• Brooklyn Toulson - Michael, chłopak poznany w hotelu.
• Spike Fearn - Olly, starszy nastolatek przebywający w kurorcie.

Najważniejsza jest ekranowa relacja między Mescalem a Corio. Paul Mescal potrafi grać Caluma jako ciepłego i zabawnego ojca, nie ukrywając przed widzem jego wewnętrznego zagubienia. Frankie Corio wypada naturalnie: Sophie jest ciekawa świata, bystra i czasem zniecierpliwiona zachowaniem dorosłych.

Dlaczego obraz z kamery wideo jest tak ważny?

Domowe nagrania przechowują wydarzenia, ale niekoniecznie ich pełne znaczenie. Po latach można wrócić do wakacyjnego filmu i zobaczyć coś, co wcześniej umknęło uwadze. Sophie próbuje właśnie w ten sposób zrozumieć ojca, którego pamięta przede wszystkim z własnej dziecięcej perspektywy.

Reżyserka przeplata obrazy z kamery z bardziej filmowymi ujęciami. Nie zawsze wiadomo, które momenty są wiernym wspomnieniem, a które próbą wyobrażenia sobie przeszłości. To świadomy zabieg: ludzka pamięć nie funkcjonuje jak bezstronny rejestrator.

Ojciec, którego córka nie znała do końca

Calum chce zapewnić Sophie przyjemne wakacje, choć sam zmaga się z trudnościami, których nie potrafi jej opowiedzieć. Film nie sprowadza go do jednego problemu ani nie wyjaśnia wszystkiego diagnozą. Pokazuje raczej, jak dorosły próbuje chronić dziecko przed własnym cierpieniem, a jednocześnie nie zawsze jest w stanie całkowicie je ukryć.

Dzięki temu "Aftersun" staje się opowieścią o granicach bliskości. Można bardzo kogoś kochać i nadal nie wiedzieć, przez co przechodzi. Sophie rozumie tę różnicę dopiero po latach.

Charlotte Wells i niezwykła forma debiutu

"Aftersun" jest pełnometrażowym debiutem fabularnym Charlotte Wells. Reżyserka wcześniej realizowała krótkie formy, a w tym filmie zrezygnowała z tradycyjnego prowadzenia dramatycznych scen w stronę jednoznacznych odpowiedzi.

Zamiast wielkich deklaracji pojawiają się rozmowy przy basenie, przypadkowo zasłyszane zdania i obrazy codziennych czynności. Kameralne sceny przeplatają się z bardziej niepokojącymi, niemal abstrakcyjnymi wizjami. Muzyka także nabiera znaczenia, ponieważ znane piosenki zostają związane z bardzo osobistymi wspomnieniami.

Nominacja do Oscara i odbiór filmu

Paul Mescal otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego podczas ceremonii w 2023 roku. Była to jedyna oscarowa nominacja "Aftersun". Film zdobył też wiele nagród w obiegu kina niezależnego, a Charlotte Wells została wyróżniona nagrodą BAFTA za wybitny debiut brytyjskiego scenarzysty, reżysera lub producenta.

Uznanie wynikało przede wszystkim z subtelnego sposobu przedstawienia relacji między bohaterami. Reżyserka zaufała widzowi i nie zamieniła historii w serię oczywistych wyjaśnień.

Najważniejsze informacje o "Aftersun"

• Rok premiery: 2022.
• Scenariusz i reżyseria: Charlotte Wells.
• Główne role: Paul Mescal i Frankie Corio.
• Czas trwania: około 100 minut, zależnie od podawanej wersji i źródła.
• Kraje produkcji: Wielka Brytania i Stany Zjednoczone.
• Język oryginału: angielski.
• Gatunek: dramat rodzinny i obyczajowy.
• Oscary: jedna nominacja, dla Paula Mescala.

Dla kogo jest ten film?

"Aftersun" to propozycja dla widzów, którzy lubią kino oparte na emocjach ukrytych w codziennych sytuacjach. Nie ma tu wielkiej akcji ani klasycznego rozwiązania zagadki. Najważniejsze jest stopniowe odkrywanie, jak bardzo dziecięce wspomnienia mogą zmieniać się w dorosłym życiu.