Koło fortuny

Początek w 1992 roku

"Koło fortuny" to jeden z najbardziej rozpoznawalnych teleturniejów w historii Telewizji Polskiej. Pierwszy odcinek wyemitowano w TVP2 2 października 1992 roku. Produkcja jest polską wersją amerykańskiego formatu "Wheel of Fortune". Uczestnicy rozwiązują hasła, wskazując litery i obracając kołem, którego pola określają możliwe wygrane oraz utrudnienia. Teleturniej zdobył popularność dzięki zasadom zrozumiałym także dla widzów próbujących odgadnąć odpowiedź przed telewizorem.

Wojciech Pijanowski i Magda Masny

Pierwszym gospodarzem polskiej wersji był Wojciech Pijanowski, któremu towarzyszyła Magda Masny. Ich dialogi i sposób prezentacji haseł stały się częścią telewizyjnego języka lat 90. Z programem kojarzono nawet powiedzenie "Magda, pocałuj pana", wynikające z jednego ze spotkań z uczestnikami. W późniejszych latach funkcję prowadzącego pełnili również Jerzy Bończak, Andrzej Kopiczyński, Paweł Wawrzecki i Stanisław Mikulski. Po pierwszym okresie emisji zakończonym w 1998 roku teleturniej zniknął z anteny.

Powroty do telewizji

"Koło fortuny" wróciło w 2007 roku, tym razem z Krzysztofem Tyńcem i Martą Piekarską. Drugą odsłonę zakończono w 2009 roku. Następna reaktywacja nastąpiła 10 września 2017 roku. TVP zaprezentowała wówczas nowoczesną scenografię, muzykę wykonywaną w studiu i duet Rafał Brzozowski - Izabella Krzan. W 2019 roku Brzozowskiego zastąpił Norbi, dotychczasowy gospodarz "Jaka to melodia?". Krzan pozostała w teleturnieju.

Zmiana gospodarzy w 2024 roku

We wrześniu 2024 roku do programu dołączył nowy duet: Agnieszka Dziekan i Błażej Stencel. Dziekan miała już doświadczenie dziennikarskie w TVP, natomiast Stencel był aktorem wyłonionym w projekcie rekrutacyjnym stacji. Pierwszy odcinek z tą parą zapowiedziano na 2 września. Zmiana prowadzących nie oznaczała odejścia od podstawowej zasady zgadywania haseł.

Jak wygląda rozgrywka

Zawodnicy odgadują kolejne litery, a za pomyślne wskazanie spółgłoski mogą otrzymać kwotę wynikającą z obrotu kołem. Na planszy odkrywane są odpowiednie miejsca, co ułatwia rozpoznanie całego wyrażenia. W programie występowały też pola powodujące utratę kolejki lub części wygranej. Dokładne zasady rund, wysokości nagród i formuła finału zmieniały się na przestrzeni lat. To ważne, ponieważ widzowie pamiętający samochody jako nagrody w pierwszej odsłonie mogli zastać inne warunki w późniejszych sezonach.

Miejsce w telewizyjnej rozrywce

Długowieczność "Koła fortuny" pokazuje, że prosty pomysł oparty na języku i skojarzeniach może przetrwać zmianę pokoleń odbiorców. Od teleturnieju można przejść do biografii jego prowadzących, a z profilu Norbiego także do Jaka to melodia?. Dzięki takim powiązaniom można porównać drogi zawodowe prezenterów, którzy łączyli muzykę, radio i telewizję.