Menu (The Menu, 2022)

"Menu" - kolacja, która wymyka się spod kontroli

"Menu" ("The Menu") to amerykański thriller z 2022 roku, wyreżyserowany przez Marka Myloda, według scenariusza Setha Reissa i Willa Tracy'ego. Film rozpoczyna się od obietnicy niezwykłego doświadczenia kulinarnego. Zamożni goście płacą wysoką cenę za możliwość odwiedzenia restauracji Hawthorn, położonej na odizolowanej wyspie. Prowadzi ją słynny szef kuchni Julian Slowik, którego dania są traktowane niemal jak dzieła sztuki.

Wśród zaproszonych znajduje się Tyler, entuzjasta kuchni autorskiej, oraz towarzysząca mu Margot. Ich podejście do wydarzenia jest zupełnie inne. Tyler zna nazwiska kucharzy, podziwia rytuały obsługi i potrafi bez końca opowiadać o składnikach. Margot odnosi się do całej ceremonii z dystansem. Wkrótce okazuje się, że to właśnie jej obecność nie pasuje do planu przygotowanego przez gospodarza.

Fabuła bez zdradzania najważniejszych zwrotów

Wieczór rozpoczyna się od zwiedzania wyspy i pierwszych dań. Obsługa działa z niemal wojskową precyzją, a każdy ruch kelnerów jest częścią spektaklu. Slowik przedstawia potrawy jak kolejne rozdziały starannie ułożonej opowieści. Początkowo goście reagują zachwytem, choć część nie rozumie, za co właściwie zapłaciła.

Wraz z następnymi daniami atmosfera staje się coraz bardziej niepokojąca. Szef kuchni opowiada o historii i znaczeniu swojego menu, a przy stole zaczynają wychodzić na jaw napięcia, których przybysze nie spodziewali się ujawniać. To, co miało być prestiżową kolacją, przeradza się w próbę sił między gospodarzem, personelem i klientami.

Margot nie jest zainteresowana grą pozorów. Zamiast podążać za kolejnymi etapami ceremonii, zadaje pytania, które podważają sens całego wydarzenia. Jej zachowanie zakłóca rytm wieczoru i sprawia, że staje się jedną z najważniejszych postaci opowieści.

Obsada filmu i najważniejsze postacie

• Ralph Fiennes - Julian Slowik, sławny szef kuchni i właściciel koncepcji restauracji Hawthorn.
• Anya Taylor-Joy - Margot Mills, młoda kobieta zachowująca dystans wobec kulinarnego spektaklu.
• Nicholas Hoult - Tyler, bezkrytyczny wielbiciel Slowika i jego kuchni.
• Hong Chau - Elsa, kierująca obsługą restauracji i pilnująca jej zasad.
• John Leguizamo - gwiazda filmowa, jeden z zaproszonych gości.
• Janet McTeer - Lillian Bloom, wpływowa krytyczka kulinarna.
• Paul Adelstein - Ted, towarzysz Lillian.
• Judith Light - Anne, uczestniczka kolacji wraz z mężem.
• Reed Birney - Richard, mąż Anne.
• Aimee Carrero - Felicity, asystentka gwiazdy filmowej.
• Rob Yang - Bryce, jeden z biznesmenów przy stole.
• Arturo Castro - Soren, towarzysz Bryce'a.
• Mark St. Cyr - Dave, kolejny uczestnik wyjazdu.

W tym filmie aktorzy często grają bardziej zachowaniem i spojrzeniem niż długimi monologami. Hong Chau buduje chłodną, zdecydowaną postać Elsy, która pilnuje porządku nawet wtedy, gdy wydarzenia zaczynają wymykać się spod kontroli. Ralph Fiennes przedstawia Slowika jako człowieka opanowanego, ale wyczerpanego własnym perfekcjonizmem.

O czym naprawdę opowiada "Menu"?

Pod powierzchnią filmu grozy kryje się satyra na świat prestiżu i konsumpcji. Bohaterowie pragną ekskluzywnych doświadczeń, ale nie zawsze potrafią czerpać z nich przyjemność. Dla niektórych kolacja jest okazją do fotografowania jedzenia, dla innych do budowania pozycji zawodowej lub chwalenia się kontaktami.

Slowik traktuje kuchnię jak sztukę, która ma wywoływać silne emocje. Im bardziej jednak zabiega o wyjątkowość, tym wyraźniej staje się więźniem własnego wizerunku. Margot przeciwstawia jego patosowi zwykłą, praktyczną reakcję. Dzięki temu konflikt nie sprowadza się do pytania, czy ktoś przeżyje wieczór. Dotyczy również tego, kto i dlaczego przypisuje przedmiotom, potrawom oraz ludziom określoną wartość.

Humor, napięcie i styl reżyserii

Mark Mylod buduje napięcie bez pośpiechu. Kamera obserwuje gesty kelnerów, reakcje gości, idealnie ułożone potrawy i sterylną przestrzeń restauracji. To, co w innym filmie mogłoby uchodzić za luksus, tutaj stopniowo zaczyna przypominać pułapkę.

Komediowy wymiar opowieści wynika przede wszystkim z kontrastu między wzniosłym językiem kulinarnej sztuki a zachowaniem gości. Tyler komentuje potrawy z przesadną powagą, Lillian ocenia wszystko jak zawodowa recenzentka, a Margot odmawia uczestniczenia w tej grze. Film korzysta z elementów horroru, lecz często najcelniejsze sceny dotyczą społecznego zakłopotania i ludzkiej próżności.

Twórcy i informacje o produkcji

• Tytuł oryginalny: "The Menu".
• Polski tytuł: "Menu".
• Rok premiery: 2022.
• Reżyseria: Mark Mylod.
• Scenariusz: Seth Reiss i Will Tracy.
• Czas trwania: 107 minut.
• Kraj produkcji: Stany Zjednoczone.
• Gatunek: thriller, czarna komedia, elementy horroru.

Film miał amerykańską premierę kinową 18 listopada 2022 roku. Jego siłą nie jest rozbudowana akcja, lecz atmosfera izolacji oraz stopniowe odkrywanie znaczenia kolejnych etapów kolacji.

Dla kogo jest ten film?

"Menu" sprawdzi się u widzów lubiących czarny humor, psychologiczne napięcie i opowieści, w których miejsce akcji samo staje się bohaterem. Film nie jest realistycznym obrazem pracy restauracji, lecz celowo przerysowaną historią o obsesji doskonałości, zależności od uznania innych i utracie radości z własnej pasji. Najlepiej oglądać go bez wcześniejszego poznawania przebiegu kolacji.