Troja (2004)

Konflikt, który prowadzi pod mury Troi

Parys, syn króla Priama, zakochuje się w Helenie, żonie spartańskiego władcy Menelaosa. Ich ucieczka do Troi staje się powodem do rozpoczęcia wojny, lecz brat Menelaosa, Agamemnon, od dawna poszukuje okazji do rozszerzenia swojej władzy. Greckie okręty wyruszają ku miastu, którego mury uchodzą za nie do zdobycia.

Do wyprawy dołącza Achilles, wojownik wybitny, ale niechętny podporządkowaniu się rozkazom Agamemnona. Jego celem jest sława, która ma przetrwać długo po śmierci. Po stronie Troi stoi Hektor, starszy brat Parysa i dowódca obrońców, zdający sobie sprawę z kosztów decyzji młodszego księcia. W przeciwieństwie do Achillesa pragnie przede wszystkim ochronić rodzinę i mieszkańców miasta.

Achilles i Hektor - dwóch odmiennych bohaterów

Brad Pitt gra Achillesa jako człowieka przekonanego o własnej wyjątkowości, którego nie ogranicza strach przed niebezpieczeństwem. Eric Bana tworzy Hektora bardziej powściągliwego, odpowiedzialnego za żonę Andromachę, syna i całe miasto. Spotkanie tych postaci wyznacza jeden z dramatycznych punktów opowieści.

Orlando Bloom jako Parys przedstawia bohatera rozdartego między uczuciem a konsekwencjami podjętej decyzji, a Diane Kruger gra Helenę, której los przestaje zależeć od niej samej. Peter O'Toole występuje jako król Priam, Brad Pitt i Eric Bana zaś tworzą główną oś konfliktu wojowników. Ważne są również Sean Bean jako Odyseusz i Rose Byrne jako Bryzeida.

Obsada i role

• Brad Pitt - Achilles.
• Orlando Bloom - Paris.
• Eric Bana - Hector.
• Brian Cox - Agamemnon.
• Sean Bean - Odysseus.
• Brendan Gleeson - Menelaus.
• Diane Kruger - Helen.
• Peter O'Toole - Priam.
• Rose Byrne - Briseis.
• Saffron Burrows - Andromache.
• Garrett Hedlund - Patroclus.
• Vincent Regan - Eudorus.
• Julie Christie - Thetis.
• Nathan Jones - Boagrius.
• Mark Lewis Jones - Tecton.
• John Shrapnel - Nestor.
• James Cosmo - Glaucus.
• Nigel Terry - Archeptolemus.
• Julian Glover - Triopas.
• Trevor Eve - Velior.
• Frankie Fitzgerald - Aeneas.
• Lucie Barat - Helen's Handmaiden.
• Siri Svegler - Polydora.
• Ken Bones - Hippasus.
• Manuel Cauchi - Old Spartan Fisherman.
• Owain Yeoman - Lysander.
• Tyler Mane - Ajax.
• Louis Dempsey - Aphareus.
• Joshua Richards - Haemon.
• Tim Chipping - Echepolus.
• Desislava Stefanova - Singing Woman.
• Tanja Tzarovska - Singing Woman.
• Luke Tal - Scamandrius.
• Matthew Tal - Scamandrius.
• Alex King - Apollonian Guard.
• Adoni Maropis - Agamemnon's Officer.
• Jacob Smith - Messenger Boy.

Od "Iliady" do widowiska kinowego

Film powstał na podstawie postaci i wydarzeń znanych z mitów o wojnie trojańskiej oraz eposu Homera. Nie jest jednak dosłowną ekranizacją "Iliady". Scenariusz Davida Benioffa przenosi wątki legendarnego konfliktu w ramy jednej spójnej opowieści, ograniczając obecność bogów i nadprzyrodzonych interwencji. Wydarzenia, które w tradycji literackiej rozgrywają się w dłuższym okresie, zostały w kinowej narracji skrócone i przekształcone.

Reżyser Wolfgang Petersen postawił na monumentalne inscenizacje bitew i indywidualne starcia, ale nie rezygnował z wątków rodzinnych. W przeciwieństwie do wielu filmów przygodowych nie da się tu łatwo wskazać jednej strony, której wszystkie działania byłyby moralnie usprawiedliwione. Widz obserwuje, jak ambicje władców prowadzą do tragicznych konsekwencji dla żołnierzy i cywilów.

Realizacja i muzyka

Zdjęcia wykonał Roger Pratt, scenografię przygotował zespół pod kierownictwem Nigela Phelpsa, a montażem zajmował się Peter Honess. Muzykę skomponował James Horner. Producentami byli Wolfgang Petersen, Diana Rathbun i Colin Wilson. W produkcję zaangażowane były Warner Bros. Pictures oraz Plan B Entertainment.

Film realizowano m.in. na Malcie i w Meksyku, budując rozległe dekoracje oraz wykorzystując komputerowe efekty do przedstawienia ogromnych armii. Sceny walki mają różne skale: od wielkich bitew po pojedynki, których wynik może zmienić losy całego konfliktu.

Premiera, wersje i nagrody

"Troja" weszła do amerykańskich kin 14 maja 2004 roku; polska premiera przypadła na ten sam dzień. Kinowa wersja trwa około 163 minut (AFI podaje 162 minuty), natomiast późniejsze wydanie reżyserskie jest dłuższe i trwa około 196 minut. Na gali Oscarów w 2005 roku film otrzymał nominację za kostiumy autorstwa Boba Ringwooda. Nie zdobył statuetki.