Pokój (Room, 2015)

"Pokój" - opowieść widziana oczami dziecka

"Pokój" ("Room") z 2015 roku to dramat psychologiczny w reżyserii Lenny'ego Abrahamsona. Scenariusz na podstawie własnej powieści napisała Emma Donoghue. Film rozpoczyna się w ciasnym pomieszczeniu, które dla pięcioletniego Jacka jest całym znanym światem. Chłopiec mieszka tam z matką, nazywaną przez niego po prostu Ma. Wspólnie wymyślają zabawy, ustalają codzienne rytuały i obchodzą urodziny. Za pozorami zwyczajnego życia kryje się jednak przerażająca rzeczywistość: oboje są przetrzymywani wbrew swojej woli.

Twórcy nie skupiają się na sensacyjnej stronie uwięzienia. Najważniejsza jest perspektywa Jacka, który nie rozumie jeszcze, że za ścianami istnieje ogromny świat. Matka stara się ochronić go psychicznie przed grozą sytuacji, a jednocześnie coraz wyraźniej dostrzega, że nie może on dorastać w zamknięciu.

Fabuła bez najważniejszych spoilerów

Jack i Ma mają własny język oraz rytm dnia. Pozornie niewinne rozmowy o telewizji, przedmiotach i ludziach pokazują, jak trudno wytłumaczyć dziecku istnienie miejsc, których nigdy nie widziało. W miarę jak chłopiec staje się coraz bardziej ciekawy, matka próbuje przygotować go do odkrycia prawdy o ich położeniu.

Oboje podejmują niebezpieczną próbę wydostania się z niewoli. Film nie kończy jednak opowieści na samym odzyskaniu wolności. Równie istotne okazuje się odnalezienie w rzeczywistości, której Jack wcześniej nie znał, oraz radzenie sobie ze skutkami długotrwałej przemocy. Dla chłopca nowe przestrzenie są jednocześnie fascynujące i przytłaczające. Matka musi zaś zmierzyć się z oczekiwaniami otoczenia, własną traumą i pytaniem, jak ponownie zbudować normalne życie.

Obsada filmu "Pokój"

• Brie Larson - Joy "Ma" Newsome, matka Jacka, która usiłuje zapewnić mu poczucie bezpieczeństwa.

• Jacob Tremblay - Jack Newsome, pięcioletni chłopiec poznający świat z niezwykłej perspektywy.

• Joan Allen - Nancy, matka Joy i babcia Jacka.

• William H. Macy - Robert, ojciec Joy.

• Sean Bridgers - Old Nick, mężczyzna odpowiedzialny za uwięzienie Joy.

• Tom McCamus - Leo, partner Nancy.

Centralną osią filmu jest relacja matki i syna. Brie Larson gra kobietę, która przez lata musiała tłumić własny strach, aby stworzyć dziecku możliwie bezpieczną codzienność. Jacob Tremblay przekonująco oddaje dziecięcą ciekawość, przywiązanie do rutyny i trudności w rozumieniu zasad dorosłego świata. Ich wspólne sceny pozostają ważniejsze niż dramatyczne zwroty akcji.

Adaptacja powieści Emmy Donoghue

Emma Donoghue jest zarówno autorką powieści, jak i scenariusza. Dzięki temu ekranizacja zachowuje szczególną uwagę poświęconą sposobowi myślenia Jacka. Wąski kadr, dźwięki dobiegające zza ścian i zbliżenia na codzienne przedmioty pozwalają zobaczyć zamknięte pomieszczenie jako przestrzeń, w której dziecko zbudowało własny obraz rzeczywistości.

Po zmianie otoczenia język filmu także się zmienia: przestrzeń staje się większa, lecz niekoniecznie przyjaźniejsza. To istotna różnica wobec typowych thrillerów o porwaniu, w których zakończenie uwięzienia bywa jednocześnie końcem całej historii.

Tematy filmu - miłość, trauma i odzyskiwanie samodzielności

"Pokój" pokazuje, jak mocna relacja może pomóc przetrwać ekstremalne warunki, ale jednocześnie nie przedstawia miłości jako rozwiązania wszystkich problemów. Bohaterowie reagują na doświadczenie przemocy w różny sposób. Jack trzyma się znanych reguł, a Joy musi odzyskać poczucie wpływu na własne życie. Ich potrzeby nie zawsze są takie same, mimo że są sobie niezwykle bliscy.

Film unika prostego podziału na czas przed uwolnieniem i szczęśliwą przyszłość po nim. Opowiada również o długim procesie odbudowy zaufania, o reakcji rodziny i o tym, jak trudno wyjaśnić własne doświadczenia ludziom, którzy nie potrafią ich sobie wyobrazić.

Oscar dla Brie Larson i pozostałe nominacje

Podczas Oscarów w 2016 roku Brie Larson otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. "Pokój" był łącznie nominowany w czterech kategoriach: najlepszy film, najlepsza reżyseria, najlepsza aktorka pierwszoplanowa i najlepszy scenariusz adaptowany. Nagroda dla Larson była jedynym zwycięstwem filmu podczas tej ceremonii.

Informacje o produkcji

• Tytuł oryginalny: "Room".

• Rok: 2015.

• Reżyseria: Lenny Abrahamson.

• Scenariusz: Emma Donoghue.

• Na podstawie: powieść "Room" Emmy Donoghue.

• Gatunek: dramat psychologiczny.

• Czas trwania: 118 minut.

• Produkcja: Irlandia i Kanada.

Dlaczego film pozostaje poruszający?

Najmocniejszym elementem "Pokoju" jest konsekwentne prowadzenie widza przez emocje Jacka. Drobne szczegóły, które dla dorosłego nie mają znaczenia, dla chłopca bywają całym światem. Dzięki temu opowieść o skrajnej sytuacji nie staje się jedynie historią cierpienia. Jest również portretem dziecka uczącego się samodzielności i matki, która stopniowo odzyskuje prawo do własnej przyszłości.