Zespoły / Kaliber 44
Kaliber 44 to hip-hopowy zespół z Katowic utworzony w 1993 roku przez Magika oraz braci Jokę i Abradaba. Nagrał albumy Księga Tajemnicza. Prolog, W 63 minuty dookoła świata i 3:44.
Najważniejsze informacje
| Kraj | Polska |
|---|---|
| Rok | 1993 |
Katowice i narodziny Kalibra
Kaliber 44 powstał w Katowicach w 1993 roku. Wśród jego założycieli byli Piotr "Magik" Łuszcz oraz bracia Michał "Joka" i Marcin "Abradab" Marten. W przygotowywaniu nagrań uczestniczyli później także inni muzycy i didżeje, w tym DJ Feel-X. Grupa zaczynała w czasie, gdy polski hip-hop budował dopiero własną tożsamość. Katowicki skład wyróżniał się nietypowymi tekstami, eksperymentami wokalnymi i zamiłowaniem do nastrojowych, psychodelicznych podkładów.
Księga Tajemnicza. Prolog
Debiutancki album "Księga Tajemnicza. Prolog" ukazał się w 1996 roku. Piosenki łączyły hip-hop z teatralnym sposobem rapowania i mroczną atmosferą. Wśród najbardziej rozpoznawalnych nagrań znalazły się "Plus i minus" oraz "Usłysz mój głos". Muzycy posługiwali się obrazowym językiem, łącząc codzienne doświadczenia z fantastycznymi skojarzeniami. Ten styl bywał nazywany hardcore psycho rapem i wyróżniał Kaliber 44 na tle innych polskich zespołów.
W 63 minuty dookoła świata
W 1998 roku grupa wydała "W 63 minuty dookoła świata". Był to album bardziej zróżnicowany muzycznie i mniej jednolity w nastroju niż debiut. Po jego premierze Magik odszedł z zespołu i zaangażował się w nowy projekt z Rahimem oraz Fokusem. W ten sposób narodziła się Paktofonika. Kaliber 44 działał dalej, opierając kolejny etap przede wszystkim na współpracy braci Martenów.
3:44 z 2000 roku
Trzecia płyta zatytułowana "3:44" ukazała się w 2000 roku. Abradab i Joka zaprezentowali bardziej dojrzałe, oszczędniejsze brzmienie, wykorzystujące również żywe instrumenty. Jednym z najbardziej znanych utworów została "Konfrontacja". Album zdobył uznanie słuchaczy i krytyków, ale po jego wydaniu zespół zawiesił regularną działalność. Abradab rozwijał później własne płyty, a Joka rzadziej uczestniczył w nowych nagraniach.
Ułamek tarcia i powrót
W 2016 roku Kaliber 44 wydał album "Ułamek tarcia", pierwszy nowy materiał studyjny po szesnastu latach. Płyta nawiązywała do dawnych nagrań poprzez sample, zabawę słowem i odniesienia tekstowe, ale nie próbowała kopiować dokładnie produkcji z lat dziewięćdziesiątych. Abradab i Joka występowali z utworami z różnych etapów działalności, docierając także do młodszej publiczności.
Śmierć Joki i koncerty pamięci
W maju 2025 roku zmarł Michał "Joka" Marten, współzałożyciel grupy i starszy brat Abradaba. Jego odejście zamknęło możliwość ponownego spotkania na scenie klasycznego składu z udziałem obu braci. W 2026 roku organizowano koncerty pożegnalne poświęcone pamięci Joki. Kaliber 44 pozostaje jednym z najważniejszych zespołów dla rozwoju polskiego rapu, a jego historia łączy się z Paktofoniką i solową karierą Abradaba.
Powiązania i współprace
- Abradab (Marcin Marten) - współzałożyciel, raper i producent
- Paktofonika - zespół założony później przez Magika
- Rahim (Sebastian Salbert) - zespół Magika przed założeniem Paktofoniki
Źródła informacji: Radio LUZ - Kaliber 44, historia albumów i odejście Magika, 3:44, Ułamek tarcia; Portal Katowice 4 maja 2025 - śmierć Michała Joki Martena; Gazeta Miejska Katowice czerwiec 2025 - pamięć o Joce; Filmweb - biografia Abradaba.