W Hollywood miał już status gwiazdy „Transformers”, a w Berlinie zaskoczył wszystkich. Shia LaBeouf przyjechał na festiwal Berlinale w 2014 roku, odpowiadał na pytania dziennikarzy, po czym nagle wyszedł z konferencji prasowej. Kilka godzin później pojawił się na czerwonym dywanie w garniturze i z papierową torbą na głowie. Widniał na niej napis: „I AM NOT FAMOUS ANYMORE”, czyli „Nie jestem już sławny”. Fotografie obiegły świat.
Shia LaBeouf wyszedł z konferencji. Zostawił dziennikarzy z zagadką
9 lutego 2014 roku podczas 64. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie prezentowano rozszerzoną wersję filmu „Nimfomanka” („Nymphomaniac”) Larsa von Triera. W obsadzie znaleźli się między innymi Charlotte Gainsbourg, Stellan Skarsgård, Stacy Martin, Uma Thurman i Shia LaBeouf.
Na konferencji prasowej aktor nie zamierzał długo rozmawiać o swoim występie. Gdy dostał pytanie o sceny intymne, wypowiedział tajemnicze zdanie o mewach podążających za trawlerem, ponieważ spodziewają się ryb. Następnie wstał i opuścił salę. Było to nawiązanie do głośnej wypowiedzi francuskiego piłkarza Erica Cantony z 1995 roku, a nie spontaniczny żart wymyślony w Berlinie.
Obecni dziennikarze byli zaskoczeni. Zamiast zwykłej rozmowy o filmie dostali kilkusekundowy cytat i nagłe wyjście jednego z aktorów. Informację opisywały m.in. BBC oraz „The Guardian”.
Wieczorem przyszedł na premierę z torbą na głowie
Najbardziej zdumiewająca scena miała jednak dopiero nadejść. Podczas wieczornej premiery „Nimfomanki” LaBeouf pojawił się na czerwonym dywanie w eleganckim czarnym smokingu z muchą. Jego twarz zasłaniała natomiast zwykła brązowa papierowa torba z wyciętymi otworami na oczy.
Na torbie czarnym markerem napisano wielkimi literami „I AM NOT FAMOUS ANYMORE”. Aktor stał przed fotografami, którzy mogli go rozpoznać przede wszystkim po podpisie, sylwetce oraz kontekście imprezy. Zdjęcie wykonane dokładnie 9 lutego 2014 roku przez Thore Siebrandsa doskonale pokazuje, jak surrealistycznie wyglądała ta chwila.
Cały gest miał silnie ironiczny charakter: LaBeouf deklarował, że nie jest już sławny, jednocześnie występując przed grupą fotografów obsługujących jeden z największych festiwali filmowych Europy.
Skąd wziął się napis? Aktor powtarzał go już od tygodni
Wbrew temu, co mogło się wydawać, papierowa torba nie była pomysłem zrodzonym tuż przed premierą. Od stycznia 2014 roku LaBeouf regularnie publikował na Twitterze tę samą frazę: „I AM NOT FAMOUS ANYMORE”. Była częścią jego niezwykłej serii publicznych wystąpień, związanych z krytyką zainteresowania mediów życiem gwiazd i poczuciem utraty prywatności.
Aktor znalazł się wcześniej w centrum kontrowersji dotyczącej krótkometrażowego filmu „HowardCantour.com”, do którego przeniesiono dialogi i pomysł z komiksu Daniela Clowesa bez prawidłowego wskazania źródła. Po nagłośnieniu podobieństw LaBeouf przepraszał, ale jego kolejne prowokacyjne wypowiedzi i gesty jeszcze mocniej zwracały uwagę mediów.
Na Berlinale kontynuował ten cykl, choć nie wyjaśnił każdemu reporterowi, jaki dokładnie sens przypisuje torbie. Dlatego można mówić o performansie i publicznej prowokacji, ale nie o dowiedzionej próbie definitywnego wycofania się z aktorstwa.
Nie tylko Shia. Reżyser „Nimfomanki” też pojawił się z kontrowersyjnym przekazem
Lars von Trier, twórca filmu, również nie był tego dnia typowym gościem festiwalu. Reżyser pokazał się fotografom w koszulce z napisem „Persona Non Grata”, nawiązującym do skandalu z festiwalu Cannes w 2011 roku. Po kontrowersyjnych wypowiedziach podczas tamtej imprezy został uznany przez organizatorów za osobę niepożądaną.
Zdjęcie z Berlina przedstawia von Triera po spotkaniu prasowym „Nimfomanki”. Nie tylko Shia LaBeouf wykorzystywał zatem festiwal do przekazywania wiadomości o swoim stosunku do mediów i świata filmu.
Obsada pozowała do wspólnych zdjęć. LaBeouf wybrał inny sposób
Na oficjalnej premierze pojawili się również inni aktorzy i współtwórcy „Nimfomanki”. Wśród nich znaleźli się Uma Thurman, Stacy Martin, Christian Slater, Stellan Skarsgård i reżyser Lars von Trier. Pozowali tradycyjnie na czerwonym dywanie, podczas gdy to fotografia LaBeoufa z papierową torbą stała się najczęściej komentowaną historią z wydarzenia.
W następnych dniach aktor kontynuował działania pod hasłem „I AM NOT FAMOUS ANYMORE”. W Los Angeles zorganizował instalację artystyczną „#IAMSORRY”, podczas której goście mogli spotkać go w galerii. Zachowanie LaBeoufa wzbudzało skrajne reakcje: część odbiorców widziała w nim performans, inni odbierali je jako prowokację nastawioną na rozgłos.
Od „Transformers” do kontrowersyjnego festiwalu
LaBeouf zdobył światową rozpoznawalność m.in. dzięki roli Sama Witwicky’ego w serii „Transformers”. Na planie dwóch pierwszych części występował u boku Megan Fox. W archiwum Lansika opisaliśmy historię ich relacji i późniejszych wypowiedzi aktorów o romansie.
Incydent z Berlinale 2014 nie oznaczał końca jego kariery. W tym samym roku premierę miał film wojenny „Furia”, a w kolejnych latach LaBeouf pojawiał się w następnych produkcjach. Zdjęcie z torbą pozostało jednak jedną z najbardziej rozpoznawalnych fotografii jego publicznych wystąpień.
Wśród innych głośnych sytuacji na galach filmowych warto przypomnieć pomyłkę przy ogłaszaniu najlepszego filmu na Oscarach 2017 oraz protest 82 kobiet na czerwonym dywanie Cannes w 2018 roku.
Źródła informacji: BBC Sport, 11 lutego 2014 roku; „The Guardian”, 10 lutego 2014 roku; relacje z 64. Berlinale. Fotografie: Thore Siebrands / Wikimedia Commons, CC BY 3.0, wykonane 9 lutego 2014 roku w Berlinie. Licencja: creativecommons.org/licenses/by/3.0/.
