22 lutego 2009 roku, podczas 81. gali Oscarów, ogłoszono zwycięstwo Heatha Ledgera za rolę Jokera w „Mrocznym Rycerzu”. Aktora nie było już wśród żywych: zmarł w styczniu 2008 roku, przed premierą filmu. Na scenę weszli jego rodzice i siostra, aby odebrać statuetkę. Był to jeden z najbardziej poruszających momentów oscarowej ceremonii.
Joker, który zmienił ton filmów o Batmanie
W „Mrocznym Rycerzu” Christophera Nolana Ledger stworzył przeciwnika Batmana, którego nie interesują typowe zasady świata przestępczego. Joker jest nieprzewidywalny, świadomie prowokuje chaos i stawia innych bohaterów przed moralnymi wyborami. Aktor budował postać głosem, gestami, charakteryzacją i niespokojnym sposobem poruszania się.
Film miał premierę w lipcu 2008 roku. Ledger nie mógł już obserwować, jak publiczność reaguje na jego kreację. Pozytywne recenzje i nagrody potwierdzały jednak, że rola stała się jednym z najważniejszych elementów całego widowiska.
Kim, Sally i Kate Ledgerowie na oscarowej scenie
Oficjalna strona Akademii Filmowej wymienia ojca aktora Kima Ledgera, matkę Sally Bell i siostrę Kate Ledger jako osoby, które przyjęły nagrodę w jego imieniu. W przemowach rodzina mówiła o znaczeniu filmu dla Heatha oraz o jego córce Matildzie.
Ledger zwyciężył w kategorii najlepszej drugoplanowej roli męskiej. Nie był jedyną osobą w historii nagrodzoną pośmiertnie, ale wydarzenie miało szczególną wagę ze względu na ogromną popularność postaci i młody wiek aktora.
Co zostało po jego Jokerze?
Interpretację Ledgera wielokrotnie porównywano z kolejnymi filmowymi wcieleniami Jokera, choć każdy twórca wybierał inny kierunek. Robert Downey Jr. zdobył statuetkę w tej samej kategorii dopiero piętnaście lat później, za innego rodzaju rolę u tego samego reżysera. Nolan wrócił potem do współpracy z Cillianem Murphym, który zdobył Oscara za Oppenheimera.
Różnica między nagrodą Ledgera a późniejszymi triumfami jest oczywista: jego bliscy odbierali statuetkę za człowieka, który nie mógł sam uczestniczyć w chwili uznania. Dlatego rodzinne przemówienie stało się równie ważną częścią historii tej nagrody co sama rola Jokera.
Heath Ledger podczas konferencji filmu Candy na festiwalu Berlinale 15 lutego 2006 roku. Fotografia archiwalna sprzed roli Jokera. Fot. Siebbi (Thore Siebrands), Wikimedia Commons, CC BY 3.0.
